Στις έξι το πρωί, ενώ στο βάθος ένα σκυλί γάβγιζε ασταμάτητα, πήρα το 100.
Είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζει αρκετός κόσμος στον αστικό ιστό, και το οποίο αποδεικνύεται δυσεπίλυτο: η εγκατάλειψη ζώου σε μπαλκόνι πολυκατοικίας.
Το ζώο μπορεί να ζει σε κακές συνθήκες, παρατημένο στο κρύο ή τη ζέστη. Μπορεί να μην το βγάζουν βόλτα, ή να μην το ταΐζουν σωστά. Αυτά δεν είναι πράγματα που οφείλει να διαπιστώσει ο πολίτης, καθώς συχνά δεν έχει καν τη δυνατότητα. Από μόνη της, η παραμονή του σκύλου στο μπαλκόνι για πολλές ώρες είναι αρκετή για να οδηγήσει σε καταγγελία, καθώς μπορεί να πρόκειται για κακοποίηση του ζώου.
Υπάρχει και ένας ακόμα λόγος καταγγελίας: ένας σκύλος που έχει αποκλειστεί στο μπαλκόνι μπορεί να γίνει πηγή φασαρίας. Ένα ζώο που ξαφνικά απομακρύνεται από τον καναπέ για να μείνει στον καύσωνα, σε ένα μπαλκόνι γεμάτο έντομα, είναι πολύ πιθανό να γαβγίζει απελπισμένα.
Εδώ και μερικές ημέρες, ακούω από το διπλανό κτίριο ένα σκυλί να φωνάζει όλη νύχτα. Ξυπνάμε το πρωί, χαράματα, σηκωνόμαστε μέσα στη νύχτα, βάζουμε ωτοασπίδες για να μπορέσουμε να κοιμηθούμε έστω μερικές ώρες πριν πάμε στη δουλειά.
Τη δεύτερη ημέρα κάλεσα τη γραμμή άμεσης δράσης της αστυνομίας, το 100, επώνυμα στις έξι το πρωί, μέσα στις ώρες κοινής ησυχίας του καλοκαιριού. Ενώ μιλούσα με τον τηλεφωνητή της γραμμής, από πίσω ακουγόταν ο σκύλος να γαβγίζει.
Δεν είναι η πρώτη φορά που προσπαθώ να αντιμετωπίσω θεσμικά ένα τέτοιο περιστατικό. Σε προηγούμενο σπίτι, αλλά και στο ίδιο την περασμένη χρονιά, είχα γείτονες που παρατούσαν τα σκυλιά τους σε μπαλκόνια. Για μήνες έπαιρνα τηλέφωνα στην αστυνομία, πήγαινα στο τοπικό αστυνομικό τμήμα, είχα καλέσει τον δήμο, φιλοζωικές οργανώσεις. Ποτέ δεν τα κατάφερα. Και δεν είμαι ο μόνος. Κι άλλοι γείτονες έκαναν αντίστοιχες ενέργειες, όμως όλοι βρήκαν «τοίχο».
Τώρα, στη νέα περίπτωση, ο τηλεφωνητής του 100 είπε πως θα στείλει περιπολικό. Μιάμιση ώρα αργότερα δεν είχε έρθει κανείς. Κάλεσα ξανά το 100 και τους εξήγησα ότι καταλαβαίνω πως δεν πρόκειται για ζήτημα άμεσης προτεραιότητας, όμως ζήτησα να μου πουν τι άλλο μπορώ να κάνω. «Πάρτε τις φιλοζωικές», μου είπε ο τηλεφωνητής, αφού με ενημέρωσε πως έχει καταγγείλει κι άλλος πολίτης το συγκεκριμένο περιστατικό.
Με λίγα λόγια μου είπε ότι, αν αποτυγχάνουν οι Αρχές να λύσουν το πρόβλημα, πρέπει να καλέσω ιδιώτες που δεν έχουν δυνατότητα επιβολής του νόμου ή κάποιον θεσμικό ρόλο. Η δημοτική αστυνομία και οι υπηρεσίες του Δήμου για τα ζώα δεν σήκωσαν το τηλέφωνο.
Νυσταγμένος, έκανα κάτι που πλέον κάνουν όλο και περισσότεροι άνθρωποι όταν δεν ξέρουν πού να απευθυνθούν. Ρώτησα το Claude. «Πηρα το 100 για καταγγελία για ζωο στο μπαλκόνι και μου ειπε να πάρω φιλοζωική», έγραψα στο chatbot της Anthropic.
«Αυτό δεν είναι εντάξει», απάντησε το ΑΙ. «Η αστυνομία έχει υποχρέωση να επέμβει, δεν μπορεί απλά να σε παραπέμψει αλλού», υποστήριξε και ανέφερε ότι η κακοποίηση ζώου διώκεται αυτεπάγγελτα βάσει του Ν. 4830/2021, προσθέτοντας ότι η αστυνομία υποχρεούται να επέμβει. Επίσης, μου έδωσε συμβουλές: μεταξύ άλλων, μου είπε να καταγράψω τον ήχο που κάνει ο σκύλος, χωρίς να εκθέσω προσωπικά δεδομένα άλλων ανθρώπων.
Μου έδωσε κάτι ακόμα: ότι πέρα από το γενικό 100 υπάρχει ειδική πενταψήφια γραμμή, το 10410, που συνδέει απευθείας με το Τμήμα Προστασίας Ζώων του Αρχηγείου της ΕΛ.ΑΣ.
Ούτε ο τηλεφωνητής του 100, ούτε ο αστυνομικός που σήκωσε το τηλέφωνο στο τοπικό ΑΤ όταν κάλεσα αργότερα ανέφεραν αυτόν τον αριθμό (ο δεύτερος μου είπε πως πρέπει να καλέσω το 100).
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Καθημερινής, παρά την εντυπωσιακή αρχική ανταπόκριση πολιτών όταν η γραμμή ξεκίνησε το 2022, σημαντικό ποσοστό καταγγελιών εξακολουθεί να μην οδηγεί σε διερεύνηση από τις τοπικές αρχές, ή η παρέμβαση καθυστερεί αρκετά ώστε ο δράστης να προλάβει να καλύψει τα ίχνη του. Συχνά, απλώς το τηλέφωνο δεν απαντά, κάτι που αποδίδεται σε υποστελέχωση του τμήματος. «Καλύτερα που δεν απαντά. Γιατί και να απαντήσει, τι θα γίνει;», σχολίασε κυνικά στην εφημερίδα η ιδρύτρια μιας από τις μεγαλύτερες φιλοζωικές οργανώσεις της χώρας.
Το πρόβλημα δεν είναι μικρό.
Η ίδια η ΕΛ.ΑΣ. δίνει μια εικόνα της κλίμακας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δημοσιεύσει, από την έναρξη λειτουργίας της γραμμής 10410 έως την 1η Ιουλίου 2025 είχαν καταγραφεί 9.452 τηλεφωνικές καταγγελίες για παραβάσεις της νομοθεσίας περί ζώων.
Μόνο από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Ιουλίου 2025, οι αστυνομικές υπηρεσίες σε ολόκληρη τη χώρα δέχθηκαν 5.377 καταγγελίες, σχημάτισαν 1.233 δικογραφίες, προχώρησαν σε 308 συλλήψεις και επέβαλαν 1.701 διοικητικά πρόστιμα συνολικού ύψους 5.032.500 ευρώ.
Άρα υπάρχει μηχανισμός, υπάρχει ειδικό τμήμα και ένας αριθμός που έχει δημιουργηθεί ακριβώς για να δέχεται τέτοιες καταγγελίες. Η γραμμή λειτουργεί καθημερινά από τις 07:00 έως τις 23:00 και η ΕΛ.ΑΣ. αναφέρει ότι οι πολίτες μπορούν να καταγγέλλουν περιστατικά παραβάσεων της νομοθεσίας περί ζώων τόσο μέσω του 10410 όσο και μέσω του 100.
Υπάρχει κι ένα δεύτερο εμπόδιο: η κλήση στο 10410 δεν είναι δωρεάν. Σε αντίθεση με τις γραμμές καταγγελίας κακοποίησης γυναικών ή παιδιών, που εντάσσονται στις δωρεάν υπηρεσίες, το 10410 χρεώνεται κανονικά -από σταθερό με τιμολόγηση αστικής κλήσης, από κινητό ανάλογα με τον πάροχο.
Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι χάνουν την εμπιστοσύνη τους σε παραδοσιακά μέσα και χρησιμοποιούν chatbots για να βρουν πληροφορίες, αυτά αρχίζουν να λειτουργούν ως ένα νέο, ανεπίσημο επίπεδο διαμεσολάβησης ανάμεσα στον πολίτη και τους θεσμούς.
Φυσικά, το Claude δεν είναι ούτε δικηγόρος ούτε αστυνομικός. Η απάντησή του δεν αποτελεί νομική συμβουλή και ένα chatbot μπορεί να κάνει λάθος.
Αλλά προκύπτουν ερωτήματα.
Γιατί δεν με ενημέρωσε κάποιος στα τηλέφωνα της αστυνομίας ότι υπάρχει ειδικός αριθμός για τις περιπτώσεις που αφορούν κακοποίηση ζώων; Δεν θα ήταν λογικό να καλέσω πρώτα αυτό το νούμερο, πριν απευθυνθώ σε φιλοζωικές οργανώσεις ως ύστατη λύση; Γιατί η απάντηση της τεχνητής νοημοσύνης είναι πιο αναλυτική από εκείνη της ελληνικής αστυνομίας, στη γραμμή έκτακτης ανάγκης αλλά και στο τοπικό ΑΤ;
Πρέπει οι πολίτες να καταφεύγουν σε chatbot για να μάθουν τα δικαιώματά τους;
Αυτό δημιουργεί μια παράξενη νέα σχέση με την τεχνολογία. Το AI δεν αντικαθιστά την αστυνομία. Δεν μπορεί να στείλει περιπολικό. Δεν μπορεί να επιβάλει πρόστιμο -όπως δεν μπορούν και οι φιλοζωικές. Το Claude δεν μπορεί να διαπιστώσει αν ένα ζώο κακοποιείται.
Μπορεί όμως να σου πει πού να απευθυνθείς. Όταν αυτός ο οδηγός είναι πιο άμεσος, πιο αναλυτικός και πιο εύκολος στην πρόσβαση από τον πραγματικό θεσμό, δημιουργείται ένα πρόβλημα εμπιστοσύνης.
