Ο μυστηριώδης θάνατος μιας γυναίκας στη Ρωσία μετά από εργαστηριακό ατύχημα έχει πυροδοτήσει φόβους για εξάπλωση της πανώλης. Ωστόσο, οι πιθανότητες να συμβεί κάτι τέτοιο παραμένουν πολύ χαμηλές, με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) να αναφέρουν στο X το απόγευμα της Τρίτης ότι οι περιστάσεις της υπόθεσης παραμένουν ανεπιβεβαίωτες και ότι δεν υπάρχει «καμία ένδειξη ευρύτερης απειλής για τις Ηνωμένες Πολιτείες» προς το παρόν.
«Συνεργαζόμαστε με όλες τις υπηρεσίες της αμερικανικής κυβέρνησης για να αξιολογήσουμε τις εξελίξεις καθώς θα γίνονται διαθέσιμες περαιτέρω πληροφορίες», ανέφερε ο οργανισμός. «Τα CDC και οι διαυπηρεσιακοί μας εταίροι είναι προετοιμασμένοι και θα συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά την κατάσταση.»
«Μόλις διαπιστώσετε ότι κάποιος έχει εκτεθεί στη νόσο, ή ακόμα και αν έχετε απλώς την υποψία ότι κάποιος έχει εκτεθεί, μπορείτε να ξεκινήσετε αμέσως χορήγηση αντιβιοτικών για να αποτρέψετε την εκδήλωση της νόσου στο άτομο αυτό και να αποφύγετε τη συνεχή εξάπλωσή της».
Την περασμένη εβδομάδα, μια νεαρή ερευνήτρια πέθανε από σοβαρή πνευμονία «άγνωστης» προέλευσης, αφού, σύμφωνα με πληροφορίες, έσπασε ένα δοκιμαστικό σωλήνα στον χώρο εργασίας της, το Ινστιτούτο Καταπολέμησης της Πανούκλας του Ιρκούτσκ στη Σιβηρία. Το νοσοκομείο που την περιέθαλψε πριν από το θάνατό της τέθηκε σε καραντίνα, ενώ οι συνάδελφοί της στο εργαστήριο τέθηκαν σε απομόνωση.
O Christian Lindmeier, εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, δήλωσε στους δημοσιογράφους στη Γενεύη την Τρίτη ότι ο οργανισμός βρίσκεται σε επαφή με τις ρωσικές αρχές. Με βάση τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες προς το παρόν, ο ΠΟΥ αναφέρει ότι ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία του γενικού πληθυσμού είναι πολύ χαμηλός.
«Πιστεύω ότι αυτή είναι η σωστή εκτίμηση», λέει η Gigi Gronvall, ανοσολόγος και ανώτερη ερευνήτρια στο Κέντρο για την Ασφάλεια της Υγείας του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς. «Δεν γνωρίζουμε τίποτα για τίποτα αυτή τη στιγμή».
Σύμφωνα με το Associated Press, οι ρωσικές αρχές έχουν δηλώσει ότι η ιχνηλάτηση των επαφών δεν έχει αποκαλύψει κανένα σημάδι εξάπλωσης επικίνδυνων παθογόνων. Η πανώλη, που είναι διαβόητη για τα εκατομμύρια θανάτων που προκάλεσε στην Ευρώπη κατά τον Μεσαίωνα, είναι σπάνια σήμερα. Προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis, το οποίο απαντάται σε άγρια τρωκτικά και στους ψύλλους τους σε πολλά μέρη του κόσμου. Μεταδίδεται στους ανθρώπους μέσω του δαγκώματος μολυσμένου ψύλλου και, περιστασιακά, μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένο ζώο. Τα αντιβιοτικά μπορούν να θεραπεύσουν την πανούκλα, αλλά η αγωγή πρέπει να ξεκινήσει αμέσως μόλις υπάρξει υποψία μόλυνσης.
Η πνευμονική πανώλη εκδηλώνεται όταν ένα άτομο εισπνέει μολυσματικά σταγονίδια που περιέχουν το βακτήριο. Τον Ιούλιο του 2025, ένας άνδρας από την Αριζόνα πέθανε από πνευμονική πανώλη μετά από έκθεση σε μολυσμένες γάτες. Μπορεί επίσης να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων κατά τη διάρκεια στενής επαφής. Ωστόσο, η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι σπάνια, με την τελευταία καταγεγραμμένη περίπτωση να έχει σημειωθεί το 1924 στο Λος Άντζελες. Ωστόσο, ακριβώς λόγω αυτής της πιθανότητας, το CDC τονίζει ότι είναι σημαντικό να εντοπίζονται γρήγορα τα κρούσματα και να αντιμετωπίζονται.
«Μόλις διαπιστώσετε ότι κάποιος έχει εκτεθεί στη νόσο, ή ακόμα και αν έχετε απλώς την υποψία ότι κάποιος έχει εκτεθεί, μπορείτε να ξεκινήσετε αμέσως χορήγηση αντιβιοτικών για να αποτρέψετε την εκδήλωση της νόσου στο άτομο αυτό και να αποφύγετε τη συνεχή εξάπλωσή της», λέει ο Rutul Dalal, γιατρός λοιμωξιολόγος στο Penn State Health St. Joseph Medical Center.
Ο Dalal αναφέρει ότι, αν η υπάλληλος του εργαστηρίου πέθανε πράγματι από πανούκλα, είναι βέβαιος ότι η ασθένεια θα μπορούσε εύκολα να περιοριστεί. «Με τον Covid, επρόκειτο για έναν ιό με τον οποίο δεν είχαμε ασχοληθεί στο παρελθόν», λέει. Αυτό απαιτούσε καινοτόμες παρεμβάσεις, ενώ «εδώ, διαθέτουμε αντιβιοτικά για να το αντιμετωπίσουμε».
Το περιστατικό συνέβη επίσης σε μια απομακρυσμένη περιοχή της Ρωσίας, γεγονός που θα μπορούσε φυσικά να περιορίσει την εξάπλωσή του. «Η Σιβηρία δεν είναι ακριβώς το Παρίσι», λέει ο Γκρόνβαλ. «Δεν υπάρχει μεγάλη κυκλοφορία από και προς την περιοχή».
Το αν η πανούκλα είναι η αιτία ή όχι παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Η Rospotrebnadzor, η ομοσπονδιακή υπηρεσία δημόσιας υγείας και προστασίας των καταναλωτών της Ρωσίας, δήλωσε ότι «εκτεταμένες» εξετάσεις δεν εντόπισαν «μικροοργανισμούς που να συνδέονται με τις επαγγελματικές δραστηριότητες του ασθενούς». Ωστόσο, οι ΗΠΑ έχουν παροτρύνει τη χώρα να μοιραστεί όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες, ενώ άλλες χώρες που συνορεύουν ή βρίσκονται κοντά στη Ρωσία, όπως το Καζακστάν, το Κιργιζιστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τατζικιστάν, έχουν θεσπίσει πρωτόκολλα καραντίνας.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο WIRED US και μεταφράστηκε από τα αγγλικά.