Η Ευρώπη έχει τελειώσει με τις αμερικανικές «Big Tech». Στο περίπου δηλαδή. Από την έναρξη της χαοτικής δεύτερης θητείας του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ πέρυσι, ανησυχούντες κυβερνήσεις και εταιρείες σε ολόκληρη την ήπειρο έχουν επιταχύνει τα σχέδιά τους για να τερματίσουν την σχεδόν απόλυτη εξάρτησή τους από την τεχνολογία αμερικανικών εταιρειών.
Παράλληλα με τις πολιτικές δηλώσεις, την ανάπτυξη εγχώριας ευρωπαϊκής τεχνολογίας και τα εκατομμύρια σε πρόσθετη χρηματοδότηση, μια ανάλυση του WIRED έχει καταγράψει δεκάδες δημόσιες περιπτώσεις εταιρειών, κυβερνήσεων, ΜΚΟ και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που απομακρύνονται από τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας υπέρ του ανοιχτού κώδικα ή τοπικών εναλλακτικών λύσεων. Πιθανότατα αυτό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.
«Οι πολίτες, οι εταιρείες και οι οργανώσεις είναι αποφασισμένοι να πάρουν το ψηφιακό τους μέλλον στα χέρια τους. Ανεξάρτητοι από τα συμφέροντα των δισεκατομμυριούχων καθώς και από τις πολιτικές του Τραμπ.»
«Οι επιθετικές πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ, που επιτίθενται στο διεθνές δίκαιο, καθώς και στην ΕΕ και στις δημοκρατικές αρχές, έχουν οδηγήσει σε αρκετές προειδοποιήσεις», λέει η Marietje Schaake, μη μόνιμη συνεργάτιδα στο Κέντρο Κυβερνοπολιτικής του Πανεπιστημίου Στάνφορντ και πρώην μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Οι κινήσεις αυτές είναι ευρέως διαδεδομένες — και αυξάνονται. Την περασμένη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τα επίσημα μακροπρόθεσμα σχέδιά της για τη μείωση της εξάρτησης από την αμερικανική τεχνολογία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει αλλάξει την προεπιλεγμένη μηχανή αναζήτησης στις συσκευές του από το Google στην γαλλική εναλλακτική λύση Qwant. Χιλιάδες εργαζόμενοι στη γαλλική κυβέρνηση χρησιμοποιούν το δικό της λογισμικό γραφείου ανοιχτού κώδικα — γνωστό ως LaSuite — καθώς οι αξιωματούχοι επιδιώκουν να «απελευθερωθούν» από την εξάρτηση από τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας. Μια προσφορά εγγράφων ανοιχτού κώδικα από περισσότερες από δώδεκα ευρωπαϊκές εταιρείες τεχνολογίας, που ονομάζεται Euro-Office, αναμένεται να κυκλοφορήσει σύντομα. Πόλεις σε όλη την Ολλανδία, τη Γαλλία και τη Γερμανία απομακρύνονται από το Microsoft Office και το Google Docs.
Δεν πρόκειται μόνο για λογισμικό παραγωγικότητας. Η ολλανδική κυβέρνηση μεταφέρει τον κώδικα της από το Github, που ανήκει στη Microsoft, στο δικό της αποθετήριο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Φινλανδία αποφάσισε να μην μεταφέρει τα εκλογικά της δεδομένα στις υπηρεσίες cloud της Amazon, ενώ ο οργανισμός που διαχειρίζεται τον τομέα κορυφαίου επιπέδου .be του Βελγίου δήλωσε ότι θα απομακρυνθεί από το AWS. Εν τω μεταξύ, το Eurosky έχει αναπτυχθεί ως μια διαλειτουργική εναλλακτική λύση του Bluesky στο πρωτόκολλο AT, το οποίο αποτελεί τη βάση και των δύο κοινωνικών δικτύων.
Το WIRED συγκέντρωσε τις γνωστές περιπτώσεις ευρωπαϊκών οντοτήτων που εγκατέλειψαν τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας με έδρα τις ΗΠΑ.
Αν και πολλά από τα σχέδια για την «ψηφιακή κυριαρχία» είχαν ήδη τεθεί σε εφαρμογή πριν από την έναρξη της δεύτερης θητείας του Τραμπ, ως επείγουσα αιτία της αλλαγής αναφέρονται συχνά οι επιπτώσεις των αμερικανικών κυρώσεων εναντίον αξιωματούχων που συνδέονται με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. (Το ίδιο το δικαστήριο κατέληξε να απομακρυνθεί από την τεχνολογία της Microsoft).
Ο μακρύς κατάλογος των άλλων ανησυχιών της Ευρώπης περιλαμβάνει το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες δεν έχουν τον έλεγχο των δικών τους δεδομένων, τις μεταβαλλόμενες διεθνείς σχέσεις, την εξάρτηση από την τεχνολογία ενός μικρού αριθμού εταιρειών, την πιθανή πρόσβαση σε δεδομένα βάσει του αμερικανικού νόμου CLOUD Act και του FISA, καθώς και τις στενότερες από ποτέ σχέσεις μεταξύ των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας και της κυβέρνησης Τραμπ. «Οι πολίτες, οι εταιρείες και οι οργανώσεις είναι αποφασισμένοι να πάρουν το ψηφιακό τους μέλλον στα χέρια τους», λέει η Schaake. «Ανεξάρτητοι από τα συμφέροντα των δισεκατομμυριούχων καθώς και από τις πολιτικές του Τραμπ.»
Παρά τον ενθουσιασμό, η πλήρης αποσύνδεση της Ευρώπης από την αμερικανική τεχνολογία είναι πιθανώς ένα αδύνατο εγχείρημα. «Οι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ συνεχίζουν να κυριαρχούν σε σχεδόν κάθε επίπεδο του ψηφιακού τομέα της Ευρώπης», αναφέρει μια πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Από τις εταιρείες cloud computing και τεχνητής νοημοσύνης έως την κυβερνοασφάλεια και τα λειτουργικά συστήματα κινητών συσκευών, η Ευρώπη —και μεγάλο μέρος του κόσμου— είναι βαθιά συνδεδεμένη με εταιρείες τεχνολογίας που εδρεύουν στις ΗΠΑ. Οι κινήσεις στην Ευρώπη ενέχουν επίσης τον κίνδυνο να οξύνουν τις ήδη ευαίσθητες σχέσεις με αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ, οι οποίοι έχουν επικρίνει τους αυστηρούς νόμους της Ευρώπης για την ψηφιακή τεχνολογία.
Ωστόσο η αλλαγή στην Ευρώπη έχει ήδη ξεκινήσει. Όπως δήλωσε πρόσφατα ένας υπουργός του γερμανικού ομόσπονδου κρατιδίου της Βαυαρίας: «Δεν έχουμε πλέον χρόνο για επιφανειακές συζητήσεις σχετικά με τη σημασία της ψηφιακής κυριαρχίας — δεδομένης της γεωπολιτικής κατάστασης, πρέπει να περάσουμε από τα λόγια στην πράξη».
To άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στο WIRED US και μεταφράστηκε από τα αγγλικά.
