«Λίγη γυμναστική χρειάζεται, ειδικά μετά από μια ολόκληρη μέρα με προξενιά», είπε αστειευόμενη η γυναίκα δίπλα μου στη δασκάλα μας, λίγο πριν ξεκινήσουμε το μάθημα reformer Pilates. Από περιέργεια, τη ρώτησα τι ακριβώς εννοούσε. Όπως αποδείχθηκε, έτυχε να μοιράζομαι το μάθημα με μια επαγγελματία που δουλεύει σε γραφείο γνωριμιών και συνοικεσίων, ή αλλιώς μια “matchmaker”, έναν επαγγελματία αυτού του είδους που γνώριζα offline για πρώτη φορά – παρόλο που η ιδέα του matchmaking είχε αρχίσει τελευταία να εμφανίζεται, έστω και αόριστα, σε κάποιες πρόσφατες συζητήσεις μου.
«Τα dating apps πουλάνε αφθονία», πρόσθεσε. «Μια matchmaker κάνει σχεδόν το αντίθετο: περιορίζουμε τον αριθμό των επιλογών σου και σου ζητάμε να πάρεις την καθεμία λίγο πιο σοβαρά».
Λίγες ημέρες νωρίτερα, η φίλη μου η Kate, ένα 30χρονο μοντέλο που σίγουρα δεν στερείται ανδρικής προσοχής, μου είχε πει ότι σκεφτόταν σοβαρά να απευθυνθεί σε κάποιο γραφείο, μόλις είχαμε τελειώσει μαζί το Materialists. Η ταινία του 2025 αφηγούνταν, φυσικά, την ιστορία μιας επαγγελματία matchmaker που προσπαθούσε να βρει νόημα στον έρωτα, μέσα σε έναν κόσμο όπου η συμβατότητα μεταξύ δύο ανθρώπων αρχίζει να θυμίζει ένα ιδιαίτερα περίπλοκο spreadsheet στο Excel. Τα dating apps, μου παραπονέθηκε, δεν έμοιαζαν πια να είναι σχεδιασμένα για πραγματικές ρομαντικές γνωριμίες, αλλά περισσότερο σαν ηλεκτρονικά παιχνίδια που σε κρατούν σε ατελείωτο scrolling. Και η Kate δεν ήταν η μόνη που είχε παράπονα.
Θεωρητικά, η τεχνολογία του dating έχει κάνει το να γνωρίσεις κάποιον εντυπωσιακά εύκολο. Γιατί, λοιπόν, μοιάζει να γίνεται τόσο δύσκολο το να βγεις σε ένα καλό ραντεβού, όταν σχεδόν όλοι μας μπορούμε να γνωρίσουμε εκατοντάδες single ανθρώπους χωρίς καν να σηκωθούμε από τον καναπέ; Κάπου ανάμεσα στις ασκήσεις του Pilates και στην προσπάθειά μου να μην πέσω από το reformer, το μυαλό μου άρχισε να ταξιδεύει.
Η ψευδαίσθηση της αφθονίας
Μετά το μάθημα, ρώτησα τη matchmaker, η οποία ζήτησε να παραμείνει ανώνυμη, αν είχε λίγα λεπτά να μιλήσουμε, ξεκινώντας από τις ηλικίες των πελατών της. Αφορούσε άραγε το matchmaking ανθρώπους στα 20 ή τα 30 τους; «Έχω πελάτες σε κάθε ηλικιακή ομάδα», μου απάντησε. «Οι άνω των 60 είναι σίγουρα οι πιο εύκολοι να ταιριάξεις, αλλά το κοινό που αυξάνεται πιο γρήγορα είναι σίγουρα οι άνθρωποι από 30 έως 50 ετών. Έχω και πελάτες στα 20 τους».
«Μα ένας 30χρονος δεν μπορεί απλώς να ανοίξει ένα dating app;» αναρωτήθηκα. Προφανώς και μπορεί, αλλά όπως φαίνεται, το πρόβλημα δεν βρίσκεται εκεί. «Οι νεότεροι πελάτες σπάνια έρχονται σε εμένα επειδή δεν μπορούν να βρουν ή να βγουν ραντεβού. Έρχονται επειδή έχουν εξαντληθεί από το να πρέπει να φιλτράρουν μόνοι τους εκατοντάδες ανθρώπους», μου εξήγησε.
Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν ήταν απαραίτητα η έλλειψη επιλογών, αλλά η υπερπληθώρα τους. Τα dating apps έχουν δώσει πρόσβαση σε αμέτρητους πιθανούς συντρόφους, όμως αυτό σημαίνει επίσης ατελείωτα προφίλ, συζητήσεις και αποφάσεις γύρω από το αν αξίζει να γνωρίσεις κάποιον καλύτερα. «Τα dating apps πουλάνε αφθονία», πρόσθεσε. «Μια matchmaker κάνει σχεδόν το αντίθετο: περιορίζουμε τον αριθμό των επιλογών σου και σου ζητάμε να πάρεις την καθεμία λίγο πιο σοβαρά».
Την επόμενη μέρα, η φίλη μου η Ingrid μού έδειξε το προφίλ της στο Hinge, το οποίο φάνηκε να αποτελεί το τέλειο παράδειγμα όσων είχα μόλις ακούσει. Στα 40 της, είχε οκτώ ενεργές συνομιλίες, αλλά δεν είχε συναντήσει κανέναν από τους άνδρες πίσω από αυτές στην πραγματική ζωή. «Έχω όλα αυτά τα matches και, τεχνικά, όλες αυτές τις συζητήσεις, αλλά καμία τους δεν καταλήγει κάπου. Ποιο είναι το νόημα να κάνεις match με κάποιον;» αναρωτήθηκε.
Σύμφωνα με έρευνες, η πληθώρα επιλογών μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο παίρνουμε αποφάσεις. Σε μια σειρά μελετών γύρω από το online dating, οι ψυχολόγοι Tila Pronk και Jaap Denissen διαπίστωσαν ότι όσο περισσότερες επιλογές παρουσιάζονταν στους συμμετέχοντες, τόσο πιθανότερο ήταν να απορρίψουν πιθανούς συντρόφους, περιγράφοντας το φαινόμενο ως «νοοτροπία απόρριψης» (rejection mindset). Άλλες μελέτες έχουν επίσης βρει ότι η αντίληψη ύπαρξης περισσότερων ρομαντικών επιλογών συνδέεται με μεγαλύτερη υπερφόρτωση επιλογών (choice overload). Ίσως το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι έχουμε πολύ λίγες καλές επιλογές, αλλά ότι ξέρουμε πως υπάρχει πάντα και μία ακόμη.
Μονίμως σε αναβολή
Το πιο αποκαρδιωτικό παράδειγμα του τι μπορεί να προκαλέσει αυτή η διαρκής ψευδαίσθηση ότι υπάρχει πάντα κάτι ακόμη εκεί έξω ήταν η ιστορία της 31χρονης φίλης μου, Nikki. Είχε περάσει σχεδόν δύο μήνες μιλώντας με έναν 37χρονο άνδρα που γνώρισε online, παρόλο που εκείνος ζούσε στην Ελβετία. Οι δυο τους ένιωθαν ότι είχαν αρχίσει να γνωρίζονται πολύ καλά μέσα από τις τακτικές βιντεοκλήσεις, τα καθημερινά μηνύματα και τις συζητήσεις τους για τη ζωή, όχι απλώς το sexting. Όταν τελικά εκείνος την επισκέφθηκε, η χημεία ήταν αδιαμφισβήτητη. Πέρασαν ώρες μιλώντας για το πώς βλέπουν τον κόσμο, ένιωσαν άνετα ο ένας με τον άλλον και, τελικά, έκαναν φανταστικό σεξ.
«Είχα εκείνο το συναίσθημα που σχεδόν ξέρεις ότι κάποιος πρόκειται να γίνει ο επόμενος σύντροφός σου», μου είπε η Nikki. «Ένιωθα πως ήταν κάτι ξεχωριστό και ότι ταιριάζαμε πραγματικά». Πριν φύγει, η Nikki του είπε ξεκάθαρα ότι της άρεσε και ότι ήθελε να τον ξαναδεί. Εκείνος της απάντησε πως ένιωθε το ίδιο. Όμως, σχεδόν αμέσως μόλις έφυγε από τη χώρα, άρχισε να απομακρύνεται. Τελικά της είπε ότι, παρότι τη θεωρούσε υπέροχη, του άρεσε να είναι single και να έχει «τόσες πολλές επιλογές μέσα από τα apps». Στο κάτω-κάτω, ήταν single μόλις για έναν χρόνο και το απολάμβανε. Η Nikki δεν ήταν η μόνη.
Η Laura, 36 ετών, είχε αρχίσει συνειδητά να ξεκαθαρίζει από νωρίς στα matches της ότι δεν ενδιαφερόταν για hookups. Ένας άνδρας τη διαβεβαίωσε ότι ένιωθε το ίδιο, της είπε ότι δεν ήθελε να βλέπει άλλες και για εβδομάδες έδειχνε σταθερά ότι ενδιαφερόταν. «Μου έκανε ghosting σχεδόν αμέσως αφού κάναμε σεξ», μου εκμυστηρεύτηκε. «Ειλικρινά, δεν ξέρω πια ποιο είναι το νόημα του online dating».
«Η μεγαλύτερη αλλαγή δεν είναι ότι οι άνθρωποι δεν θέλουν πια σχέσεις», μου είχε πει η matchmaker. «Πολλοί θέλουν. Απλώς συμπεριφέρονται με τρόπους που κρατούν τις σχέσεις μονίμως σε αναβολή».
Είναι συνεπής;
Μπερδεμένη από όλα αυτά, απευθύνθηκα στη φίλη μου Σοφία Κακκαβά, θεραπεύτρια και personal coach. Πώς εξηγούσε εκείνη αυτή τη συμπεριφορά από επαγγελματική σκοπιά; «Τα dating apps και τα social media μάς έχουν δώσει περισσότερους τρόπους από ποτέ να γνωρίζουμε κόσμο, αλλά η πρόσβαση σε κάποιον δεν είναι το ίδιο πράγμα με την οικειότητα μαζί του», μου είπε. «Ένα προφίλ μπορεί να δημιουργήσει μια εντύπωση, όμως η πραγματική σύνδεση αναπτύσσεται μέσα από την περιέργεια για τον άλλον, τη συζήτηση και τις κοινές εμπειρίες».
Για την Κακκαβά, αυτό που συμβαίνει μετά την πρώτη σπίθα έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία. «Η συνέπεια μετράει πολύ περισσότερο από μια εξαιρετική πρώτη εντύπωση. Μια δυνατή πρώτη συζήτηση μπορεί να δημιουργήσει ενθουσιασμό, αλλά μόνο με τον χρόνο καταλαβαίνεις ποιος είναι πραγματικά ο άλλος, από το αν τηρεί όσα έχετε συμφωνήσει, αν σέβεται τα όριά σου και αν συνεχίζει να δείχνει πραγματικό ενδιαφέρον. Η έλξη είναι σημαντική, αλλά πρέπει να υπάρχει και συνέπεια ανάμεσα σε αυτά που λες και σε αυτά που κάνεις».
Αναρωτήθηκα αμέσως αν αυτή ακριβώς η συνέπεια, αλλά και το να συμπεριφέρεσαι απλώς με λίγη περισσότερη ενσυναίσθηση, είχε κάποια σχέση με τη φύση μιας πραγματικής γνωριμίας ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που έχουν ήδη περάσει από ένα πρώτο φιλτράρισμα. Άλλωστε, εδώ μιλούσαμε για dating με πρόθεση, κάτι που υπογράμμισε και η matchmaker όταν τη ρώτησα τι ήταν τελικά τόσο διαφορετικό στο να γνωρίσεις κάποιον μέσω της ίδιας. «Δεν είναι ότι οι πιο νέοι πελάτες μου είναι απαραίτητα πιο παραδοσιακοί. Εξακολουθούν να θέλουν την αυτονομία τους. Απλώς αναζητούν το curation, δηλαδή πιο φιλτραρισμένες και επιμελημένες επιλογές», εξήγησε.
Αναπόφευκτα, υπάρχει και λίγο μεγαλύτερη δέσμευση από την αρχή. Κάποιος έχει επιλέξει συνειδητά να βρίσκεται εκεί, έχει πληρώσει για την υπηρεσία, έχει αφιερώσει χρόνο για να μιλήσει για το τι πραγματικά αναζητά και έχει συμφωνήσει να γνωρίσει έναν άλλο άνθρωπο στην πραγματική ζωή. «Αυτό που αφαιρούν τα apps είναι η τριβή. Κι όμως, λίγη τριβή μπορεί να είναι χρήσιμη», μου είπε. «Όταν σε έχει συστήσει ένας άλλος άνθρωπος, είναι λιγότερο πιθανό να απορρίψεις κάποιον μετά από ένα ελαφρώς αμήχανο μήνυμα». Αν το μόνο που ήθελες ήταν ακόμη ένα βράδυ ατελείωτου scrolling ή απλώς σεξ, υπάρχουν πολύ πιο εύκολοι τρόποι να βρεις και τα δύο online.
Είναι άραγε αυτό το πραγματικό παράδοξο του σύγχρονου dating; Σχεδόν κανείς δεν θα ήθελε σοβαρά να επιστρέψει σε έναν κόσμο όπου οι ερωτικές επιλογές υπαγορεύονταν από την οικογένεια, τις κοινωνικές συμβάσεις ή την ανάγκη. Το ότι έχουμε περισσότερη ελευθερία, μεγαλύτερη σεξουαλική αυτονομία και περισσότερους τρόπους να γνωρίζουμε άλλους ανθρώπους είναι αναμφισβήτητα κάτι θετικό. Κι όμως, κάπου στην πορεία, η πληθώρα των επιλογών φαίνεται να έχει δημιουργήσει το δικό της είδος παράλυσης. Και ενώ υπάρχουν αναμφίβολα άνθρωποι που απολαμβάνουν πραγματικά το dating χωρίς δεσμεύσεις, υπάρχουν και πολλοί που θα δοκίμαζαν με χαρά μια σχέση, είτε αυτή διαρκούσε μερικούς μήνες είτε αρκετά χρόνια, αν μπορούσαν απλώς να σταματήσουν να αναρωτιούνται μήπως κάποιος οριακά καλύτερος βρίσκεται ένα swipe μακριά.
Δεν μπορούσα παρά να αναρωτηθώ αν αυτός ήταν τελικά ο λόγος που κάτι τόσο παλιομοδίτικο όσο το matchmaking μοιάζει ξαφνικά επίκαιρο, καθώς η ολοένα και πιο εξαντλημένη dating κουλτούρα μας φαίνεται πρόθυμη να ξαναβάλει λίγη ανθρώπινη κρίση στη διαδικασία. Ίσως η επόμενη καινοτομία στο dating να μην είναι το να μας βρει περισσότερους ανθρώπους, αλλά το να μας πείσει να πάρουμε έναν από αυτούς στα σοβαρά.