Ξεχάστε την ιστορική ακρίβεια. Η Οδύσσεια του Grok είναι απλώς χάλια

Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ του Christopher Nolan δεν είχε καν βγει στις αίθουσες όταν ο Elon Musk έγραφε στο X ότι ο σκηνοθέτης «πρόσβαλε βάναυσα τον ελληνικό λαό»

Αφορμή ήταν η επιλογή της Lupita Nyong’o για τον ρόλο της Ωραίας Ελένης. Λίγο αργότερα ήρθε και το «ο Chris Nolan έχασε την ακεραιότητά του».

Ο Musk δεν έμεινε στην κριτική. Έκανε μια υπόσχεση: μέχρι το τέλος της χρονιάς, είχε πει, το Grok Imagine, το εργαλείο εικόνας και βίντεο της xAI, θα έφτιαχνε μια ολόκληρη Οδύσσεια «ιστορικά ακριβή και πιστή στην τέχνη του Ομήρου». Είχε προηγηθεί η πρόταση ενός χρήστη για μια εκδοχή με ακρίβεια σε πλοία, πανοπλίες, όπλα και κάστινγκ, και διαλόγους σε ομηρικά ελληνικά. Η απάντηση του Musk: «Είμαι μέσα».

Η Telegraph αφιέρωσε ολόκληρη κριτική και περιέγραψε ήρωες με γυάλινο βλέμμα και άχρωμες φωνές, που κάνουν το σύνολο να μοιάζει με ταινία ζόμπι.

Στις 23 Οκτωβρίου ήρθε το αποτέλεσμα. Δεν είναι ταινία, αλλά το πρώτο επεισόδιο μιας σειράς: λίγο πάνω από επτά λεπτά σε 4K, σε συνεργασία με τη Wonder Studios και τον σκηνοθέτη Dev Walker, που ειδικεύονται στο AI filmmaking, χωρίς ανακοινωμένο αριθμό επεισοδίων ή ημερομηνία για το επόμενο.

Η Wonder Studios συνόδευσε την κυκλοφορία με τη φράση «Ο Όμηρος δεν είχε Grok… εμείς έχουμε». 

Βαρύγδουπα λόγια. Το αποτέλεσμα τα δικαιώνει; 

Από τα ομηρικά ελληνικά στη βρετανική προφορά 

Το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κανείς είναι η γλώσσα. Οι ήρωες δεν μιλούν αρχαία ελληνικά. Δεν μιλούν καν σύγχρονα ελληνικά, αλλά αγγλικά. Μια φωνή με βρετανική προφορά αφηγείται, χρησιμοποιώντας κλισέ φράσεις. Τα ομηρικά ελληνικά φαίνεται πως κάπου χάθηκαν, και αρκετοί χρήστες στο X σχολίασαν ότι η ιστορική αυθεντικότητα που μας υποσχέθηκαν δεν υπάρχει πουθενά.

Ας τα αφήσουμε στην άκρη όμως αυτά. Ας ξεχάσουμε ότι η Οδύσσεια έχει Κύκλωπες, θεούς που αλλάζουν μορφή και μια μάγισσα που μετατρέπει ανθρώπους σε γουρούνια. Η Ελένη, αφορμή όλου του καβγά, γεννήθηκε κατά τον μύθο από αυγό, αφού ο Δίας πλησίασε τη μητέρα της ως κύκνος, όπως θύμισαν πολλοί όταν φούντωσε η διαμάχη. 

Έστω ότι το Grok τα είχε καταφέρει όπου υπάρχει ιστορικό πλαίσιο: σωστές πανοπλίες, σωστά πλοία, διάλογοι σε σωστά αρχαία ελληνικά. Η Οδύσσεια του Grok θα ήταν και πάλι κακή ταινία, γιατί το πρόβλημά της δεν είναι η ιστορία και η πιστότητα στον μύθο. 

Μοντάζ με το τσεκούρι

Το σινεμά δεν είναι απλώς εικόνες που κινούνται, πλέον. Πίσω από όσα βλέπουμε κρύβονται αποφάσεις: πού στέκεται η κάμερα, πόσο κρατάει ένα πλάνο, πότε κόβεις στο μοντάζ, τι κάνει το πρόσωπο ενός ηθοποιού, πού αφήνεις ένα λάθος να περάσει.

Στην περίπτωση του Grok, η διαδικασία φαίνεται να ξεκινά από μεμονωμένα generated shots και να καταλήγει σε μια ταινία μέσω μοντάζ, κάτι που συμβαίνει συχνά σε τέτοιες περιπτώσεις ΑΙ βίντεο.

Φαίνεται πως το σύστημα παράγει κλιπ λίγων δευτερολέπτων, το καθένα αυτόνομο, και κάποιος τα συναρμολογεί. Για ένα προηγούμενο πιλοτικό επεισόδιο τον Σεπτέμβριο, η Wonder Studios χρησιμοποίησε 2.070 εικόνες και 1.558 βίντεο σε 15 ημέρες. 

Το αποτέλεσμα φαίνεται στην οθόνη. Το μοντάζ θυμίζει βίντεο κλιπ, με γρήγορα κοψίματα και συνεχείς εναλλαγές, ενώ υπάρχει και πρόβλημα συνέπειας. Η Πηνελόπη, ας πούμε, μοιάζει με άλλη γυναίκα σε κάθε σκηνή. Το να μείνει ίδιο ένα πρόσωπο από πλάνο σε πλάνο, κάτι αυτονόητο σε live action, εδώ δεν είναι δεδομένο. 

Τι λέει το ίδιο το Grok για την ιστορική ακρίβεια

Δεν άργησαν τα σχόλια για AI slop. Στο βίντεο βλέπουμε χαρακτηριστικά γνωρίσματα: οι κινήσεις των προσώπων δεν ταιριάζουν με τον διάλογο, υπάρχει ένα γυαλιστερό «φίλτρο» πάνω στην εικόνα, οι ερμηνείες είναι αφύσικες και εντελώς ξύλινες, ο ρυθμός είναι αλλόκοτος και πηδά απότομα από τη μια σκηνή στην άλλη. 

Οι κριτικές συγκλίνουν. Η Telegraph αφιέρωσε ολόκληρη κριτική και περιέγραψε ήρωες με γυάλινο βλέμμα και άχρωμες φωνές, που κάνουν το σύνολο να μοιάζει με ταινία ζόμπι. Ακόμα και όσοι αναγνωρίζουν το εντυπωσιακό θέαμα καταλήγουν ότι απουσιάζει το ενδιαφέρον. Στο X, η κριτική στα σχόλια είναι ανελέητη. «Διάολε, απολύτως χάλια… όπως ήταν αναμενόμενο», γράφει το σχόλιο με τα περισσότερα likes. «Κάποιος το είδε πραγματικά αυτό και παρόλα αυτά αποφάσισε να το δημοσιεύσει;», έγραψε άλλος. «Απολύστε αυτόν τον άνθρωπο».

Αν ρωτήσεις το ίδιο το Grok, απαντά πως όσα δείχνει το κλιπ δεν είναι απόλυτα ακριβή, αλλά αρκετά πειστικά για μια κινηματογραφική απόδοση της Οδύσσειας. Όταν το WIRED το ρώτησε αν το επεισόδιο είναι ιστορικά ακριβές, η απάντηση ήταν ένα «όχι». Πρόκειται, εξήγησε το chatbot, για διασκευή του ομηρικού έπους και όχι για ανασύσταση πραγματικών γεγονότων. Οι ήρωες δεν έχουν ιστορική βάση, και η ίδια η ομηρική κοινωνία ανακατεύει στοιχεία της Εποχής του Χαλκού με μεταγενέστερα της Εποχής του Σιδήρου. Το Grok συνέχισε με τα δικά του λάθη. Οι χαρακτήρες μιλούν σύγχρονα αγγλικά με βρετανική προφορά. Η εικόνα στηρίζεται σε κινηματογραφικά κλισέ και στα δεδομένα εκπαίδευσης του μοντέλου, όχι σε αρχαιολογικά ευρήματα. Επισήμανε ακόμα και το ιππικό στη σκηνή της μάχης, που δεν ταιριάζει με τις ανασυνθέσεις της εποχής. Το συμπέρασμά του ήταν ότι η παραγωγή δεν επιχειρεί καμία σοβαρή πιστότητα πέρα από μια γενική αισθητική «αρχαίου έπους».

Επτά λεπτά αρκούν για ένα viral post. Για να κρατήσεις έναν θεατή δύο ώρες χρειάζεσαι ρυθμό, κορύφωση, χαρακτήρες που εξελίσσονται. Η Οδύσσεια του Grok μοιάζει λιγότερο με ταινία και περισσότερο με επίδειξη προϊόντος. Εντυπωσιακή, άψυχη τεχνολογία. Μπορεί να μη σου άρεσε το έργο του Nolan, αλλά πίσω από τα πλάνα του υπάρχουν καλλιτεχνικές αποφάσεις με λόγο ύπαρξης.

Η ιστορική ακρίβεια δεν θα έσωζε την Οδύσσεια του Grok. Το ΑΙ μπορεί να φτιάξει έναν Κύκλωπα, ένα πλοίο, μια μάχη και έναν ήρωα που θυμίζει τον Οδυσσέα. Αυτά τα κάνει όλο και καλύτερα. Αλλά δεν μπορεί να μας δώσει αρκετούς λόγους για να τα παρακολουθήσουμε.