Στον ταχύτατα εξελισσόμενο κόσμο των ψηφιακών επικοινωνιών, το Viber έχει καταφέρει κάτι που λίγες εφαρμογές έχουν πετύχει: να μετατραπεί από ένα απλό εργαλείο ανταλλαγής μηνυμάτων σε μια αναγκαιότητα της καθημερινότητας στην Ελλάδα.
Μιλώντας στο WIRED Greece, η Cristina Constandache, Chief Revenue Officer (CRO) του Viber, αναλύει το όραμα της εταιρείας, τη σημασία της τεχνητής νοημοσύνης και την ιδιαίτερη σχέση της πλατφόρμας με την ελληνική αγορά, η οποία πλέον αποτελεί σημείο αναφοράς για την εφαρμογή.
Η Ελλάδα ως παγκόσμιο εργαστήριο καινοτομίας
Παρά την αντίληψη εντός της χώρας ότι η Ελλάδα είναι αργή στην υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, τα δεδομένα του Viber λένε μια τελείως διαφορετική ιστορία. Η Ελλάδα δεν είναι απλώς μια ισχυρή αγορά για την εταιρεία, αλλά ένας πρωτοπόρος ψηφιακός κόμβος, όπου δοκιμάζονται νέες λειτουργίες, πριν περάσουν σε άλλες χώρες.
Στην καρδιά του Viber παραμένουν τα μηνύματα, που, όπως τονίζει η κ. Constandache, «είναι μια ανάγκη», αλλά το κοινό έχει αρκετή όρεξη για πρόσθετες υπηρεσίες. Στις περισσότερες χώρες κυριαρχούν άλλες εφαρμογές, όμως στην Ελλάδα και άλλες περιοχές της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, μεταξύ άλλων, το Viber διατηρεί την πρώτη θέση.
«Δεν χρειάζεται να ξέρω το όνομά σου για να σας δείξω μια διαφήμιση. Μπορώ να κάνω υποθέσεις. Δεν χρειάζεται να ξέρω τη θερμοκρασία στο σπίτι σου για να καταλάβω αν χρειάζεσαι ανεμιστήρα. Ξέρω ότι ζεις στην Ελλάδα. Οι υπερ-στοχευμένες διαφημίσεις δεν έχουν νόημα»
«Η υιοθέτηση των ψηφιακών υπηρεσιών στην Ελλάδα είναι πολύ ισχυρή, πολύ πιο ισχυρή από ό,τι σε άλλες χώρες της περιοχής όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία ή η Σερβία», εξηγεί η ίδια. Ενώ σε γειτονικές χώρες οι πολίτες εξακολουθούν να επισκέπτονται φυσικά υποκαταστήματα για να πληρώσουν λογαριασμούς, στην Ελλάδα η πλειονότητα χρησιμοποιεί online τραπεζικές υπηρεσίες. Αυτή η ψηφιακή ωριμότητα ήταν ένας λόγος που η εταιρεία επέλεξε την Ελλάδα ως την πρώτη χώρα παγκοσμίως για το λανσάρισμα νέων υπηρεσιών όπως το Viber Pay.
Η ανταπόκριση ήταν μεγάλη. «Είδαμε ένα ρεκόρ πορτοφολιών να ανοίγουν μέσα σε μόλις τρεις μήνες, έναν αριθμό εντυπωσιακό για το μέγεθος της χώρας», σημειώνει η κ. Constandache. Οι Έλληνες χρήστες αγκάλιασαν αμέσως τη δυνατότητα μεταφοράς χρημάτων μεταξύ τους (P2P), κάτι που οδήγησε το Viber σε στρατηγικές συνεργασίες με τη Visa για πληρωμές σε καταστήματα, αλλά και την επικείμενη ενσωμάτωση με το Google και το Apple Pay στο ψηφιακό πορτοφόλι.
Το προφίλ του επιχειρηματία: Από την Ελλάδα στις Φιλιππίνες
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία αφορά τη σχέση μεταξύ των χρηστών στην Ελλάδα κι εκείνων σε άλλες χώρες όπoυ το Viber έχει ισχυρή παρουσία, όπως οι Φιλιππίνες. Αν και γεωγραφικά απομακρυσμένες, οι δύο χώρες μοιράζονται ένα κοινό οικονομικό DNA: την κυριαρχία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (SMBs). Στις Φιλιππίνες, το 90% των επιχειρήσεων ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία, και χρησιμοποιούν ευρέως το Viber. Στην Ελλάδα το προφίλ των επιχειρηματιών είναι παρόμοιο.
«Οι Έλληνες χρησιμοποιούν την τεχνολογία ως εργαλείο χρηστικότητας». Δεν τους ενδιαφέρει απλώς να είναι “tech savvy”, αλλά να κάνουν τη δουλειά τους, παρατηρεί η κ. Constandache. «Όμως δεν είναι απλώς θέμα τεχνολογίας, αλλά αν κάτι είναι χρήσιμο ή όχι».
Το επιχειρηματικό πνεύμα, που ενισχύθηκε με την οικονομική κρίση ιδίως μεταξύ νεότερων ηλικιακά ανθρώπων, μετέτρεψε το Viber από μια εφαρμογή για κουβέντα σε ένα εργαλείο διαχείρισης επαγγελματικής δραστηριότητας. Σήμερα, ο Έλληνας χρήστης θα χρησιμοποιήσει το Viber για να μιλήσει με τον φαρμακοποιό, τον γιατρό ή τον δικηγόρο του, ενσωματώνοντας την εφαρμογή πλήρως στην επαγγελματική και κοινωνική του ρουτίνα, ενώ την εφαρμογή αξιοποιούν εταιρείες και επιχειρήσεις, αλλά και η ελληνική κυβέρνηση.
Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης και η ηθική των δεδομένων
Με την έλευση της τεχνητής νοημοσύνης, το Viber εισάγει λειτουργίες που αλλάζουν τον τρόπο που καταναλώνουμε πληροφορίες. Μία τέτοια είναι η σύνοψη μηνυμάτων. Η κ. Constandache εξηγεί ότι, σε αντίθεση με άλλους τομείς, όπως η δημοσιογραφία, όπου οι αποχρώσεις του κειμένου έχουν πάντα σημασία, στα messaging apps το AI προσφέρει καθαρή χρηστικότητα.
«Σε ένα γκρουπ γονέων όπου όλοι έχουν άποψη για ένα χαμένο πουλόβερ, δεν χρειάζεται να διαβάσεις 100 μηνύματα. Θέλεις απλώς να ξέρεις αν βρέθηκε», λέει χαρακτηριστικά. «Πολλά chat γονέων χρησιμοποιούν αυτή τη λειτουργία. Γιατί έχεις πολλούς ανθρώπους που δεν ξέρεις και που δεν θέλεις απαραίτητα να ξέρεις και δεν τους έχεις συναντήσει ποτέ, αλλά έχουν άποψη για κάτι που μπορεί να λυθεί σε τρία λεπτά. Και είναι πολλά τα μηνύματα».
Η κ. Constandache διαβεβαιώνει πως η χρήση του AI συνοδεύεται από αυστηρές δικλίδες ασφαλείας. Ξεκαθαρίζει ότι η εταιρεία δεν αποθηκεύει δεδομένα και δεν χρησιμοποιεί τις συνομιλίες για να εκπαιδεύσει μοντέλα AI. «Το AI μας λειτουργεί σαν μεγεθυντικός φακός, σαν ένας σαρωτής λέξεων. Δεν αναλύει το πλαίσιο και δεν έχει πρόσβαση στο “γιατί” και το “ποιος” στέλνει το μήνυμα».
Παράλληλα, η κ. Constandache περιγράφει το διαφημιστικό μοντέλο του Viber. «Δεν χρειάζεται να ξέρω το όνομά σου για να σας δείξω μια διαφήμιση. Μπορώ να κάνω υποθέσεις. Δεν χρειάζεται να ξέρω τη θερμοκρασία στο σπίτι σου για να καταλάβω αν χρειάζεσαι ανεμιστήρα. Ξέρω ότι ζεις στην Ελλάδα. Οι υπερ-στοχευμένες διαφημίσεις δεν έχουν νόημα», δηλώνει υπογραμμίζοντας πως δεν υπάρχει πρόσβαση στο περιεχόμενο των μηνυμάτων.
Το Viber επιλέγει ένα μοντέλο κερδοφορίας που βασίζεται, εκτός από διαφημίσεις, στο οικοσύστημα υπηρεσιών και στις συνδρομές (Viber Plus), διασφαλίζοντας ότι η βασική εφαρμογή θα παραμείνει για πάντα δωρεάν. «Δεν πρόκειται να μετατρέψουμε το Viber σε εφαρμογή επί πληρωμή», τονίζει.
Ασφάλεια, scams και η ευθύνη των tech κολοσσών
Η ασφάλεια παραμένει μεγάλο στοίχημα, σε μια εποχή όπου η τεχνολογία αναπτύσσεται ταχύτατα και αναδεικνύει νέες ευπάθειες και τρόπους εξαπάτησης. Σύμφωνα με τη CRO του Viber, σε περιπτώσεις που προκύπτει ένα σημαντικό ζήτημα και μια κυβέρνηση μπορεί να ζητήσει πληροφορίες για δραστηριότητα στην εφαρμογή, η εταιρεία θα συνεργαστεί με τις τοπικές Αρχές, αλλά δεν μπορεί να μοιραστεί το περιεχόμενο κάποιας συνομιλίας, καθώς αυτό δεν αποθηκεύεται.
«Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται. Οι εταιρείες τεχνολογίας έχουν ευθύνη και οι ανήλικοι δεν μπορεί να χρησιμοποιούνται ως εργαλεία κερδοφορίας»
«Μπορούμε να μοιραστούμε ότι εστάλη μήνυμα, αλλά χωρίς το ίδιο το περιεχόμενο. Αν δεν υπάρχει πρόσβαση στο ίδιο το τηλέφωνο, δεν υπάρχει πρόσβαση στο περιεχόμενο των συνομιλιών».
Σε μια εποχή που οι απάτες γίνονται ολοένα και πιο εξελιγμένες, το Viber επενδύει στη χειροκίνητη επαλήθευση των επιχειρήσεων. «Είμαστε οι πρώτοι που έχουν αυτή τη χειροκίνητη διαδικασία για τις εταιρείες», σημειώνει και προειδοποιεί ότι η εκπαίδευση του χρήστη είναι το κλειδί. «Αν δεν υπάρχει το “μπλε τικ”, ο χρήστης πρέπει να είναι προσεκτικός. Εμείς παρακολουθούμε την αφύσικη δραστηριότητα μέσω αλγορίθμων, αλλά η απάτη εξελίσσεται συνεχώς, ειδικά με το ΑΙ».
Όσο για τη συζήτηση περί απαγόρευσης των social media στους ανηλίκους, η CRO του Viber παίρνει μια ξεκάθαρη θέση. «Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται. Οι εταιρείες τεχνολογίας έχουν ευθύνη και οι ανήλικοι δεν μπορεί να χρησιμοποιούνται ως εργαλεία κερδοφορίας», τονίζει.
Κατά την ίδια, οι απαγορεύσεις είναι το αποτέλεσμα της αποτυχίας των εταιρειών να θέσουν τις απαραίτητες δικλίδες ασφαλείας. «Θα λειτουργήσει, αν οι εταιρείες θέλουν να λειτουργήσει. Οι κυβερνήσεις δείχνουν την κατεύθυνση, αλλά είναι στο χέρι των εταιρειών να εφαρμόσουν πραγματικά αυτά τα μέτρα», λέει.
Ραντεβού στο Viber
Υπάρχει και το Viber Dating, η πλατφόρμα γνωριμιών, η οποία πάλι αντιμετωπίζει ιδιαιτερότητες στην Ελλάδα. Η Cristina Constandache σημειώνει ότι η υπηρεσία βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο, έχοντας ξεκινήσει πιλοτικά από τις Φιλιππίνες. Το μεγαλύτερο στοίχημα για την πλατφόρμα αυτή τη στιγμή είναι η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ των φύλων, καθώς παρατηρείται μεγάλη υιοθέτηση από άνδρες αλλά όχι ανάλογη ανταπόκριση από γυναίκες, ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν κι άλλες εφαρμογές γνωριμιών. To Viber σημειώνει πως δεν εστιάζει μόνο στην αναλογία και το μέγεθος της βάσης χρηστών, αλλά στην ποιότητα των αλληλεπιδράσεων.
Η υπηρεσία απευθύνεται κυρίως στο ηλικιακό γκρουπ 25-45 και έχει σχεδιαστεί με γνώμονα την ιδιωτικότητα: το Viber Dating εξαιρεί αυτόματα τις υπάρχουσες επαφές σας, διασφαλίζοντας ότι δεν θα «πέσετε πάνω» σε γνωστούς, φίλους ή συγγενείς, κάτι που θα ήταν… άβολο σε μια αγορά όπως η ελληνική, όπου σχεδόν όλοι είναι χρήστες της εφαρμογής.
Το Μέλλον: Προς το ευρωπαϊκό «super-App»
Το όραμα για το μέλλον είναι η δημιουργία ενός «super-app» προσαρμοσμένου στις ευρωπαϊκές ανάγκες. Αν και το WeChat της Κίνας αποτελεί ένα παράδειγμα, η κ. Constandache ξεκαθαρίζει ότι στην Ευρώπη η νομοθεσία και η κουλτούρα απαιτούν μια διαφορετική προσέγγιση. «Δεν μπορεί να γίνει copy-paste. Κάθε χώρα έχει τη δική της νομοθεσία και τις δικές της συνήθειες. Στόχος μας είναι να προσφέρουμε μια γκάμα υπηρεσιών που θα προσαρμόζονται τοπικά».
Στην Ελλάδα, η συνεργασία με το κράτος για την αποστολή επίσημων ειδοποιήσεων (που ξεκίνησε δυναμικά στην πανδημία) είναι ένα τέτοιο παράδειγμα τοπικής προσαρμογής που πέτυχε. Το Viber δεν είναι πλέον μόνο μια εφαρμογή μηνυμάτων, αλλά ένα κανάλι μέσω του οποίου το κράτος, η επιχείρηση και ο πολίτης επικοινωνούν με ασφάλεια.
Κλείνοντας, η Constandache παραμένει αισιόδοξη για τον ρόλο του ανθρώπινου παράγοντα στην τεχνολογική εξέλιξη. Παρά την άνοδο του AI και των bots, πιστεύει ότι η επικοινωνία παραμένει μια ανθρώπινη ανάγκη. Το Viber θα συνεχίσει να εξελίσσεται, να προσθέτει υπηρεσίες όπως το Marketplace και το Dating, αλλά στον πυρήνα του παραμένει ένα εργαλείο επικοινωνίας και διευκόλυνσης της καθημερινότητας. Μιλώντας για ένα μέλλον όπου οι κοινωνικές πλατφόρμες έχουν γεμίσει με ΑΙ και bots, λέει ότι «χωρίς τον άνθρωπο, δεν υπάρχει λόγος».
