Μού πήρε 10 λεπτά. Έφτιαξα από το μηδέν το design της ιστοσελίδας και τις πρώτες αναρτήσεις ενός φανταστικού brand, χρησιμοποιώντας το Claude Design, το εργαλείο της Anthropic που παρουσιάστηκε την άνοιξη του 2026. Χωρίς άλλα εργαλεία, χωρίς σχετικές γνώσεις. Και μετά του ζήτησα διορθώσεις.
Ήταν 17 Απριλίου. Το Claude Design μόλις είχε κυκλοφορήσει σε research preview για συνδρομητές Pro, Max, Team και Enterprise, και η αγορά το πήρε στα σοβαρά.
Το Claude Design αποδείχθηκε εύχρηστο, γρήγορο και υποσχέθηκε να μετατρέψει το design από μια επίπονη χειρονακτική διαδικασία σε μια απλή συνομιλία.
Η μετοχή της Figma είχε σημειώσει πτώση 7% μέσα σε λίγες ώρες την ημέρα της ανακοίνωσης, ενώ ο Mike Krieger, Chief Product Officer της Anthropic, είχε παραιτηθεί από το διοικητικό συμβούλιο της Figma. Η Adobe έχασε 2,5%, η Wix κοντά στο 5%. Το ίντερνετ μοιράστηκε στα δύο: όσοι έγραφαν ότι η Figma τελείωσε και όσοι έγραφαν ότι οι designers τελείωσαν.
Τέσσερις μήνες μετά, κανένα από τα δύο δεν συνέβη.
Μία συνομιλία, λιγότερη δουλειά
Το Claude Design μπορεί να διαβάσει το codebase μιας εταιρείας, να απορροφήσει το brand book, τις γραμματοσειρές και τα λογότυπα και να δημιουργήσει ένα σύστημα που εφαρμόζει αυτόματα σε κάθε νέο project. Η εκπαιδευτική πλατφόρμα Brilliant είχε αναφέρει ότι σελίδες που απαιτούσαν 20+ γύρους αλλαγών με άλλα εργαλεία ολοκληρώνονταν με μόλις δύο prompts. Η Datadog μιλούσε για έναν κύκλο εργασιών μιας εβδομάδας, από το briefing ως το τελικό mockup, συμπιεσμένο σε μία συνομιλία.
Και το handoff στο Claude Code έκλεινε τον κύκλο: ιδέα, πρωτότυπο, αλλαγές, κώδικας, όλα στο ίδιο οικοσύστημα. Όταν το design είναι έτοιμο, μπορεί να περάσει απευθείας στην υλοποίηση, χωρίς τα παραδοσιακά ενδιάμεσα στάδια.
Στους πρώτους μήνες, η κριτική γύρω από το εργαλείο ήταν κυρίως αισθητική: η ίδια γραμματοσειρά, τα ίδια layouts, μια γενική ομοιομορφία που πολλοί ονόμασαν «AI slop» ή «αισθητική Claude». Όσο περισσότεροι επαγγελματίες το δοκίμασαν μέσα σε πραγματικά workflows, η κριτική έγινε λιγότερο αισθητική και περισσότερο τεχνική. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι εντυπωσιακό στην πρώτη του φάση, αλλά δυσκολεύεται όσο προσπαθείς να το σπρώξεις προς κάτι που πρέπει να ακολουθήσει αυστηρά ένα υπάρχον production workflow.
Το Claude Design δεν μετατρέπεται έτσι σε Figma. Δεν προσφέρει το ίδιο production-oriented περιβάλλον συνεργατικού design ούτε το ίδιο βάθος σε component-based workflows. Και το κόστος σε tokens κάνει το είδος της επανάληψης στην οποία στηρίζεται ο σχεδιασμός -«δεν μου αρέσει αυτό, άλλαξέ το, δοκίμασε κάτι άλλο»- οικονομικά τιμωρητικό.
Τα όρια χρήσης, που τον Απρίλιο έμοιαζαν με πρόβλημα λανσαρίσματος -«Ορίστε το mockup σας. Τώρα περιμένετε μέχρι την άλλη εβδομάδα για να αλλάξετε τη γραμματοσειρά», είχε γράψει τότε ειρωνικά ένας χρήστης του Reddit- δεν εξαφανίστηκαν.
Το κόστος, όμως, δεν μετριέται μόνο σε χρήματα, αλλά και σε tokens. Οι απαιτητικές εργασίες design καταναλώνουν γρήγορα το διαθέσιμο usage και η επαναληπτική διαδικασία που αποτελεί βασικό κομμάτι του design είναι ακριβώς αυτή που μπορεί να γίνει ακριβή σε ένα τέτοιο εργαλείο.
Το Claude Design, πάντως, δεν είναι μόνο του σε αυτή την κούρσα. Η Google κινείται προς την ίδια κατεύθυνση με το Stitch. Η Figma, από την πλευρά της, απάντησε όχι αμυντικά αλλά επιθετικά: στο ετήσιο Config τον Ιούνιο, ο CEO Dylan Field παρουσίασε νέα εργαλεία κώδικα, κίνησης και generative plugins μέσα στον καμβά της Figma, με το σύνθημα «Ο κώδικας δεν είναι το αντίθετο του design. Είναι υλικό για το design». Το ίδιο τρίμηνο, η Figma ξεπέρασε τις εκτιμήσεις εσόδων και αναθεώρησε ανοδικά τις προβλέψεις της για τη χρονιά. Η εικόνα είναι πως η αγορά σχεδιασμού με AI μεγαλώνει, και όλοι παλεύουν να πάρουν κομμάτι της.
Μάλιστα, στις 17 Αυγούστου, η Anthropic έφερε το design workflow απευθείας στο Claude Code, μέσω του νέου /design command, σε research preview. Ο χρήστης μπορεί να ζητήσει διαφορετικές προσεγγίσεις για ένα interface, να δει τις προτάσεις ως editable artboards, να επιλέξει εκείνη που προτιμά, να κάνει αλλαγές πάνω στον καμβά και στη συνέχεια να ζητήσει από το Claude Code να την υλοποιήσει. Η απόσταση ανάμεσα στην ιδέα, το prototype και τον κώδικα μικραίνει έτσι ακόμη περισσότερο.
Η μεγάλη ομογενοποίηση
Το επιχείρημα υπέρ αυτών των εργαλείων είναι ότι αν μια μικρή επιχείρηση δεν είχε ποτέ το budget για designer, τώρα μπορεί να αποκτήσει μέσα σε λίγα λεπτά κάτι που μοιάζει επαγγελματικό -ή, έστω, που «περνάει». Το design γίνεται φθηνότερο, ταχύτερο και προσβάσιμο σε ανθρώπους που μέχρι σήμερα δεν είχαν αυτή τη δυνατότητα.
Το τίμημα είναι ότι η διαδικασία μπορεί να παράγει παντού το ίδιο αποτέλεσμα.
Δεν χρειάζεται να πάει κανείς μακριά, ούτε να ψάχνει μόνο σε μεγάλες εταιρείες. Μια ματιά στις διαφημίσεις του Facebook και του Instagram αρκεί.
Σκρολάροντας τις τελευταίες ημέρες, έπεσα στο εξής φαινόμενο: κάθε δύο-τρία posts έβρισκα διαφήμιση και σχεδόν κάθε διαφήμιση έμοιαζε με την προηγούμενη. Όλη η έμφαση στο «έμοιαζε». Οι ομοιότητες είναι εντυπωσιακές.
Ξανά και ξανά το ίδιο: ένα navy-χρυσό χρωματολόγιο, μια λίστα με μπλε τικ και σύντομες υποσχέσεις για «Άμεσα ραντεβού», «Καθαρή δουλειά», «Γρήγορη διαδικασία», «Νομική προστασία», ένα κίτρινο ή χρυσό badge με το ποσοστό της προσφοράς σε αστεράκι, στρογγυλά εικονίδια με λεζάντα από κάτω, ένα σκούρο banner στο τέλος με τηλέφωνο επικοινωνίας. Και συνήθως πολλή, υπερφορτωμένη πληροφορία. Μάλιστα, έχουν αρχίσει να εμφανίζονται αφίσες αυτής της αισθητικής και εκτός διαδικτύου -έχω ήδη δει τέτοιες έξω από εστιατόρια στην Αθήνα.
Μπογιατζής, οδοντοτεχνικό εργαστήριο, σύμβουλος ρύθμισης χρεών, αστρολόγος, κατάστημα υποδημάτων, ξενοδοχείο, πλυντήριο αυτοκινήτων: εντελώς άσχετες μικρές ελληνικές επιχειρήσεις, με το ίδιο ακριβώς οπτικό γραμματικό σύστημα, σαν να τις σχεδίασε το ίδιο χέρι.
Βέβαια, δεν είναι το ίδιο χέρι, με την ανθρώπινη έννοια. Δεν είναι καν χέρι, αλλά ένα πρότυπο.
Δεν ξέρουμε με βεβαιότητα ποιο εργαλείο -ή ποια σειρά εργαλείων- παρήγαγε το καθένα από αυτά τα υλικά, και δεν έχει και τόση σημασία. Το φαινόμενο που κάποτε συζητούσαμε ως πιθανό κίνδυνο -«η αισθητική Claude», η ομογενοποίηση- δεν χρειάστηκε καν το Claude Design συγκεκριμένα για να υλοποιηθεί.
Αρκεί οποιοδήποτε εργαλείο σχεδίασης με τεχνητή νοημοσύνη, προσβάσιμο και φθηνό, να γίνει η προεπιλογή για χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις που δεν είχαν ποτέ πρόσβαση σε designer. Και ξαφνικά το ίντερνετ γεμίζει με την ίδια εικόνα, σε κάθε πόλη, σε κάθε κλάδο.
«Πρέπει ήδη να ξέρεις τι θέλεις»
Υπάρχει, βέβαια, και το ερώτημα της ιδιοκτησίας. Στις ΗΠΑ, το Copyright Office εξακολουθεί να συνδέει την προστασία ενός έργου που δημιουργήθηκε με AI με την ύπαρξη επαρκούς ανθρώπινης δημιουργικής συμβολής. Για τις επιχειρήσεις, αυτό είναι ένας ακόμη λόγος να αντιμετωπίζουν το AI-generated design ως πρώτη ύλη και όχι απαραίτητα ως τελικό προϊόν.
Γι’ αυτό, στην πράξη, το Claude Design και εργαλεία σαν αυτό χρησιμοποιούνται κυρίως για αρχικό prototyping, ενώ το τελικό προϊόν συνεχίζει να «κλειδώνει» από ανθρώπους.
Θα αντικαταστήσει, λοιπόν, το Claude Design -ή ένα άλλο, παρόμοιο εργαλείο- τους designers; Τέσσερις μήνες αργότερα, η απάντηση φαίνεται πιο ξεκάθαρη απ’ όσο τον Απρίλιο: μάλλον όχι, τουλάχιστον ακόμη. Και όχι τον designer που καταλαβαίνει τις κρυφές ανάγκες ενός πελάτη, που παίρνει αποφάσεις για brand identity, που ξέρει πότε ένα «τέλειο» αποτέλεσμα είναι λανθασμένο αν απευθύνεται σε συγκεκριμένο κοινό.
Αλλά μάλλον αντικατέστησε -ή, μάλλον, ποτέ δεν χρειάστηκε να προσλάβει κανείς- τον designer που θα έφτιαχνε το flyer για το τοπικό πλυντήριο αυτοκινήτων.
Ένας χρήστης του Reddit το είχε διατυπώσει έξοχα τον Απρίλιο: «Οι δυνατότητες είναι εντυπωσιακές. Αλλά για να ξεφύγεις από την “αισθητική Claude”, πρέπει ήδη να ξέρεις τι θέλεις. Και αυτό αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο από ό,τι υπόσχεται».
Η αγορά είναι γεμάτη με ανθρώπους που δεν ξέρουν ακριβώς τι θέλουν από το design. Αυτό δεν τους εμποδίζει πλέον να το αποκτήσουν.
