Τις τελευταίες μέρες, όσο κάποιοι απολαμβάνουν ακόμη τα μπάνια και το καλοκαίρι τους, η Meta βρίσκεται στο στόχαστρο. Στις 18 Αυγούστου 2026 ξεκίνησε η δίκη κατά του κολοσσού για παραβίαση της νομοθεσίας για την προστασία των παιδιών.
Το 2023, 29 πολιτείες των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της Καλιφόρνιας και της Νέας Υόρκης, άσκησαν αγωγή στη Meta με σκοπό όχι μόνο να της αποσπάσουν δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά και να επιβάλουν ριζικές αλλαγές στον τρόπο που λειτουργεί το Facebook και το Instagram.
Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα; Ποιοι είναι οι βασικοί παίκτες; Και τι αναμένεται να αποφασιστεί τις μέρες που ακολουθούν;
Η πρώτη μέρα της δίκης καθορίστηκε από την κατάθεση του πληροφοριοδότη Arturo Béjar, ο οποίος εργαζόταν στη Meta ως μηχανικός ασφαλείας για οκτώ χρόνια. Σύμφωνα με τον Béjar, ήδη από το 2021, η εταιρεία γνώριζε για τη βλάβη που προκαλούν οι πλατφόρμες της στα παιδιά – μεταξύ άλλων για την προώθηση σεξουαλικού περιεχομένου, αλλά και τη συνεχή έκθεση σε βίαιες και σκληρές εικόνες.
«Στο σκρολ, όσες περισσότερες προβολές έχεις, τόσες περισσότερες διαφημίσεις πουλάς και τόσο μεγαλύτερο είναι το κέρδος».
Ο πρώην εργαζόμενος της Meta αποφάσισε να φέρει αυτή την παθογένεια στην επιφάνεια, καθώς η ίδια του η κόρη είχε υποστεί σεξουαλική παρενόχληση στο Instagram. Το 2023 κατέθεσε στο Κογκρέσο: «Βρίσκομαι μπροστά σας ως πατέρας του οποίου το παιδί προσέγγισαν θηρευτές στο Instagram χωρίς τη θέλησή του. Επρόκειτο για μια απαίσια εμπειρία».
Ο ίδιος μάλιστα ερεύνησε τις εμπειρίες των εφήβων στο Instagram, ανακαλύπτοντας ότι το 51% των χρηστών είχαν βιώσει άσχημα ή βλαβερά περιστατικά στην πλατφόρμα την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ μόλις στο 0,02% των περιπτώσεων αφαιρούνταν το βλαβερό περιεχόμενο.
Συγκεκριμένα, ο Béjar προσπάθησε να ενημερώσει τον ίδιο τον Mark Zuckerberg για τα ευρήματά του. Εκτίμησε ότι μίλησε μαζί του τουλάχιστον 100 φορές. Μάλιστα, ένα από τα email που του έστειλε ήταν αφού ο CEO δήλωσε δημόσια ότι η εταιρεία δεν βάζει το κέρδος πάνω από την ασφάλεια, στο οποίο μέιλ ο Zuckerberg δεν επανήλθε ποτέ.
«Στο σκρολ, όσες περισσότερες προβολές έχεις, τόσες περισσότερες διαφημίσεις πουλάς και τόσο μεγαλύτερο είναι το κέρδος», τόνισε ο Béjar.
Εκτός από τον Béjar, η δικηγόρος Megan O’Neill παρέθεσε τη δική της εκτενή έρευνα, στην οποία περιλαμβάνονται χιλιάδες μηνύματα, email υπαλλήλων και αρχεία συνομιλιών που επίσης έφταναν μέχρι τον Zuckerberg.
Ο Έρικ ήταν 12 ετών, η Αμάντα 15 και ο Ζακ 17 όταν έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας των social media. Είναι μόνο μερικά από τα 600 παιδιά που αυτοκτόνησαν λόγω διαδικτυακού εκφοβισμού ή σεξουαλικού εκβιασμού. Τα ονόματά τους, γραμμένα με μαύρο μελάνι, γέμισαν το πανό που κρατούσαν οι μητέρες έξω από το δικαστήριο την Τρίτη.
«Δεν ζητάμε 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια από τη Meta. Ωστόσο, θα ζητήσουμε ένα σημαντικό ποσό, όχι για αποζημιώσεις αλλά για αστική ευθύνη».
«Οι πόρτες του δικαστηρίου είναι ανοιχτές. Είναι καιρός να δει και ο κόσμος αυτό που τα στελέχη της Meta γνώριζαν εξ αρχής: ότι τα προϊόντα τους είναι σχεδιασμένα για να εθίζουν και να βλάπτουν τα παιδιά», δήλωσε η Lennon Torres, μέλος της οργάνωσης Heat Initiative.
Σε ερώτηση του BBC για το ποιος θα πληρώσει τα σπασμένα και πόσο θα είναι τελικά αυτά, ο Γενικός Εισαγγελέας της Καλιφόρνιας, Rob Bonta, ο οποίος εκπροσωπεί τις 29 πολιτείες που άσκησαν την αγωγή, ξεκαθάρισε: «Δεν ζητάμε 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια από τη Meta», διευκρινίζοντας ότι αυτός ο αριθμός ήταν ένας που είχε χρησιμοποιήσει η ίδια η εταιρεία όταν αναφερόταν στη δίκη.
«Ωστόσο, θα ζητήσουμε ένα σημαντικό ποσό, όχι για αποζημιώσεις αλλά για αστική ευθύνη», προσέθεσε. Σημαντικό ρόλο στη δίκη θα διαδραματίσει η απόφαση της ομοσπονδιακής δικαστού Yvonne Gonzalez Rogers, η οποία πρόσφατα ανέλαβε και τη δικαστική διαμάχη μεταξύ του Elon Musk και του Sam Altman, έχοντας αποδείξει περίτρανα ότι «δεν μασάει».
Εννοείται στη δίκη εμπλέκεται και ο Mark Zuckerberg, για τον οποίο δεν είναι ακόμα σίγουρο αν θα καταθέσει, καθώς και ο επικεφαλής του Instagram, Adam Mosseri, ο οποίος επιβλέπει την πλατφόρμα εδώ και οκτώ χρόνια και την υποστηρίζει με κάθε κόστος.
Η δίκη θα διαρκέσει περίπου τέσσερις με έξι εβδομάδες.
Ο δικηγόρος και εκπρόσωπος της Meta, Paul Schmidt, αρνήθηκε ρητά τις προαναφερθείσες κατηγορίες, ειδικά αυτές της O’Neill. «Δεν υπάρχει αμφισβήτηση ότι η Meta αναγνωρίζει πως οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν ή μπορεί να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και έχει αναπτύξει εργαλεία για να το λύσει αυτό», τόνισε.
Βέβαια, επιχείρησε να αμφισβητήσει την ίδια τη μεθοδολογία της O’Neill, λέγοντας ότι οι νόμοι περί ιδιωτικότητας που η εταιρεία κατηγορείται ότι παραβίασε, ήταν αυτοί που την εμπόδισαν να αποθηκεύει και να χρησιμοποιεί δεδομένα για τον αποτελεσματικό εντοπισμό των ανήλικων χρηστών.
Άλλα αιτήματα αφορούν τη γονική επαλήθευση για τους εφήβους, την κατάργηση των Instagram Stories και των φίλτρων που αλλοιώνουν την εμφάνιση.
Τέλος, τόνισε ότι το Facebook και το Instagram δεν σχεδιάστηκαν για να προκαλούν εθισμό και ότι δεν υπάρχει καμία έρευνα που να αποδεικνύει την ύπαρξη εθισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εν γένει. Σαν να ακούς τον Trump να αρνείται απροκάλυπτα την ύπαρξη της κλιματικής αλλαγής, επειδή απλώς χιονίζει ακόμα.
Το ατέλειωτο σκρολ είναι ένα από τα χαρακτηριστικά των πλατφορμών της Meta που οι 29 πολιτείες θέλουν να καταργηθούν. Μαζί του και άλλοι παράγοντες που είναι συνυφασμένοι με την έκκριση ντοπαμίνης, όπως η προβολή του αριθμού των likes, οι οποίοι φαίνεται να συνδέονται με προβλήματα ψυχικής υγείας, άγχος, κατάθλιψη και αυτοκτονικές σκέψεις στους νέους
Άλλα αιτήματα αφορούν τη γονική επαλήθευση για τους εφήβους, την κατάργηση των Instagram Stories και των φίλτρων που αλλοιώνουν την εμφάνιση, καθώς και την αποτροπή δημιουργίας πολλαπλών λογαριασμών.
Η Meta έχει βρεθεί στα δικαστήρια πάμπολλες φορές. Μόλις τον Αύγουστο, ένορκοι σε μια δίκη στο Νέο Μεξικό τη βρήκαν ένοχη για 75.000 παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών, επιβάλλοντας της συνολικό πρόστιμο ύψους 942 εκατομμυρίων δολαρίων. Σε κάθε περίπτωση, το θέμα δεν είναι τα χρήματα αλλά η δικαίωση των θυμάτων. Μένει να δούμε τι θα συμβεί μέσα στον επόμενο μήνα.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
