Ήταν παραμονή Πρωτοχρονιάς και η Δήμητρα Μάλλιου μόλις είχε κλείσει τα έντεκα. Ήταν η πρώτη φορά που της ήρθε περίοδος, και εκείνο που θυμάται είναι το αίσθημα της ντροπής και του φόβου. «Η μάνα μου μου είπε να το κρύβω. Ότι δεν είναι κάτι που δείχνουμε και λέμε σε άλλους», θυμάται η ίδια. Μεγάλωσε σε ελληνική οικογένεια στην Αμερική, σε ένα σπίτι όπου για τέτοια θέματα υγείας, ειδικά αν είχαν γυναικολογικές ή σεξουαλικές διαστάσεις, απλώς δεν μιλούσε κανείς.
Αυτή η σιωπή την ακολούθησε για χρόνια. Έπαιξε ποδόσφαιρο σε επαγγελματικό επίπεδο στη Γερμανία, έζησε στην Ολλανδία, σπούδασε και δούλεψε σε πολλές χώρες. Σε ένα τραπέζι στο Άμστερνταμ, παρακολούθησε μια οικογένεια με τρεις κόρες και τον πατέρα τους να μιλάνε ανοιχτά για θέματα που εκείνη ποτέ δεν είχε συζητήσει με κανέναν.
«Τότε κατάλαβα ότι αυτά που περνούσα δεν τα περνούσα μόνο εγώ. Απλά δεν μιλάγαμε ανοιχτά για αυτά τα θέματα με την οικογένεια μου», λέει.
Δυστυχώς, η έλλειψη αγωγής υγείας στο σπίτι και στην τάξη αποτελεί πρόβλημα για τους περισσότερους νέους, οδηγώντας σε μακροπρόθεσμες προσωπικές και επαγγελματικές συνέπειες.
Στην πραγματικότητα, ο χαμηλός βαθμός υγειονομικού εγγραμματισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες συμβάλλει σε ετήσια οικονομική επιβάρυνση που υπερβαίνει τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι αρνητικές επιπτώσεις του μπορούν να παρατηρηθούν παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων και των φαινομένων στα δικά μας χολεία και των ειδήσεων που ακούμε καθημερινά.
Από εκείνη τη συνειδητοποίηση ξεκίνησε το μακρύ ταξίδι που κατέληξε στο Puberry, μια εκπαιδευτική πλατφόρμα που συνδυάζει το gamification με την υγεία, και που λειτουργεί ήδη σε δημόσια σχολεία της Νέας Υόρκης. Φέτος το φθινόπωρο, κάνει το μεγάλο βήμα και έρχεται και στην Ελλάδα.
Η Puberry δεν είναι ούτε ένα βιβλίο για την υγεία σε ψηφιακή μορφή ούτε μια ανεξέλεγκτη πηγή πληροφοριών. Το περιεχόμενό της ελέγχεται από ομάδα περίπου 15 ειδικών, αναπτυξιολόγων, διατροφολόγων, παιδιάτρων, γυναικολόγων με ειδίκευση στην παιδική και εφηβική ηλικία και ψυχολόγων με εξειδίκευση στο τραύμα.
Το Puberry είναι κάτι σαν «Duolingo για την εκπαίδευση της υγείας». Μια ψηφιακή πλατφόρμα που απευθύνεται σε μαθητές/τριες από το νηπιαγωγείο έως και το λύκειο, και καλύπτει ολόκληρο το φάσμα αυτού που ονομάζουμε αγωγή υγείας: σωματική ανάπτυξη, σεξουαλική υγεία, ψυχική υγεία, διατροφή, ψηφιακή ασφάλεια. Διατίθεται ήδη σε τρεις γλώσσες,αγγλικά, ισπανικά και ελληνικά, και προσφέρει τρία ξεχωριστά interfaces: για τους μαθητές, για τους εκπαιδευτικούς και για τους γονείς.
Η δομή του προγράμματος θυμίζει παιχνίδι περισσότερο από μάθημα. Κάθε θεματική ενότητα αρχίζει με ένα σύντομο λεκτικό κείμενο που εισάγει το περιεχόμενο, συνεχίζει με σενάριο επιλογών όπου ο μαθητής καλείται να αποφασίσει πώς θα αντιδράσει σε μια κατάσταση και να δει πού τον οδηγεί η απόφασή του, ακριβώς όπως και στην πραγματική ζωή, και ολοκληρώνεται με ένα σύντομο κουίζ.
Οι τρεις βασικοί χαρακτήρες της πλατφόρμας μπορούν να αποκτήσουν νέα outfits καθώς ο μαθητής παίζει περισσότερα μαθήματα και μαζεύει berry bucks και αυτό αποδεικνύεται ισχυρό κίνητρο. «Τα παιδιά συνεχίζουν να παίζουν για να ανοίξουν νέα outfits. Τα σχεδιάζουν μόνα τους και μας παρακαλάνε να φτιάξουμε καινούρια», λέει η Ισμήνη Δροσοφορίδη, η οποία εντάχθηκε στην ομάδα πριν από έναν χρόνο ως δεύτερο μέλος στο επιχειρηματικό κομμάτι.
Τα νούμερα του Puberry μιλάνε από μόνα τους: οι μαθητές παρουσιάζουν βελτίωση 61% στη γνωστική κατανόηση θεμάτων αγωγής υγείας, ενώ το 90% αναφέρει αυξημένη αυτοπεποίθηση και άνεση για να μιλήσει για αυτά τα θέματα με γονείς και εκπαιδευτικούς. Το πιο εντυπωσιακό, ωστόσο, είναι ένα άλλο στατιστικό: πάνω από το 50% των μαθητών συνδέεται στην πλατφόρμα καθημερινά για έως και ~20 λεπτά, ακόμα και τις μέρες που δεν έχουν μάθημα αγωγής υγείας στο σχολείο. «Την πρώτη μέρα είχαν κάνει πάνω από 20 μαθήματα ο καθένας μόνο και μόνο για να ξεκλειδώσουν τα outfits», λέει η Μάλλιος.
Η Ισμήνη Δροσοφορίδη έφτασε στo Puberry μέσα από ένα διαφορετικό, αλλά εξίσου προσωπικό δρόμο. Μεγάλωσε στην Ελλάδα, σπούδασε ψυχολογία και αργότερα μετακόμισε στη Νέα Υόρκη για μεταπτυχιακό στο Columbia. Εκεί εργάστηκε στο UN Foundation, βοηθώντας κράτη μέλη του ΟΗΕ να ενσωματώσουν τους 17 βιώσιμους στόχους του ΟΗΕ στις κοινωνικές πολιτικές τους. Σε ένα παγκόσμιο συνέδριο στον Καναδά, καθισμένη δίπλα σε μια ακτιβίστρια, άκουσε για πρώτη φορά ότι ορισμένες αμερικανικές πολιτείες φορολογούν τα προϊόντα περιόδου. Ψάχνοντας να δει τι γίνεται στην Ελλάδα, ανακάλυψε ότι η χώρα εφαρμόζει τον μέγιστο φορολογικό συντελεστή σε ταμπόν και σερβιέτες. Αφιέρωσε τη μεταπτυχιακή της εργασία στο πώς αυτό θα μπορούσε να αλλάξει, και στη διαδρομή ανακάλυψε κάτι ακόμα μεγαλύτερο: «Το βασικό πρόβλημα δεν είναι η φορολόγηση. Είναι η τεράστια έλλειψη αγωγής υγείας και το στίγμα γύρω από την περίοδο. Αυτό πρέπει να λυθεί συστηματικά.» Πρόσφατη έρευνα που έτρεξε με την ΜΚΟ It’s Just Period της οποίας ηγείται κατέδειξε πως το 60% γυναικών στην Ελλάδα έχουν βιώσει στίγμα ή ταμπού γύρω από την περίοδο τους στη διάρκεια του τελευταίου χρόνου.
Ο λόγος που η Δροσοφορίδη μπήκε στο Puberry, είναι εξίσου προσωπικός. Η μητέρα της διαγνώστηκε με ενα χρόνιο νόσημα όταν η ίδια ήταν 20 χρονών και η ίδια βιώνει ακόμα και σήμερα τα οφέλη του να μπορεί να συνηγορήσει για τον εαυτό της, να επικοινωνήσει τις ανάγκες της σε γιατρούς και νοσηλευτές και να πάρει κρίσιμες και σωστές αποφάσεις. Τέτοιου είδους life skills όπως η συνηγορία, η επικοινωνία η διαδικασία λήψης απόφασης και άλλα είναι κάποια απο τα life skills που διδάσκεται ενα παιδί μέσα απο το Puberry, και ο λόγος που η αποστολή του Puberry είναι τόσο κοντά στη καρδιά της.
Ένα χρόνο μετά την αποφοίτησή της, η Δροσοφορίδη έγινε το δεύτερο επιχειρηματικό μέλος του Puberry, ακριβώς τη στιγμή που η εταιρεία είχε ήδη μπει στα πρώτα της σχολεία στη Νέα Υόρκη.
Το Puberry δεν είναι ούτε ένα βιβλίο υγείας σε ψηφιακή μορφή ούτε μια ανεξέλεγκτη πηγή πληροφοριών. Το περιεχόμενό της ελέγχεται από ομάδα περίπου 10 ειδικών — αναπτυξιολόγοι, διατροφολόγοι, παιδίατροι, γυναικολόγοι με ειδίκευση στην παιδική και εφηβική ηλικία, και ψυχολόγοι με εξειδίκευση στο τραύμα.
Συγκεκριμένα, κάθε χώρα έχει την δική της ομάδα γιατρών:οι Αμερικανοί γιατροί ελέγχουν το αμερικανικό υλικό, οι Έλληνες γιατροί το ελληνικό. «Πρέπει να λαμβάνεις υπόψη και το cultural context», εξηγεί χαρακτηριστικά η Δροσοφορίδη.
Η πλατφόρμα προσφέρει τρεις διαφορετικούς «τόνους»: ένα πιο συμπεριληπτικό, ένα πιο παραδοσιακό, και ένα ουδέτερο . Στη Νέα Υόρκη, για παράδειγμα, ορισμένες σχολικές κοινότητες ζητάνε πιο συμπεριληπτικό λεξιλόγιο, ενώ καθολικά σχολεία χρειάζονται προσαρμοσμένη προσέγγιση. Στην Ελλάδα, πολλά ιδιωτικά σχολεία ζήτησαν το πρόγραμμα να διατίθεται στα αγγλικά αντί για ελληνικά, έτσι ώστε να εξυπηρετεί ταυτόχρονα και την εκμάθηση της γλώσσας. Οι γονείς που επιθυμούν να εξαιρέσουν κάποια συγκεκριμένη θεματική μπορούν να το κάνουν μέσω του δικού τους interface, αν και η ίδια η Μάλλιος σημειώνει με σαφήνεια: «Συνήθως, από τη στιγμή που τους δίνεις την επιλογή, δεν τη χρησιμοποιεί ποτέ κανείς».
Σήμερα το Puberry λειτουργεί σε πέντε σχολεία στη Νέα Υόρκη, με φιλόδοξο στόχο να φτάσει σε τέσσερα εκατομμύρια μαθητές έως το 2028-2029 επεκτεινόμενη στην Καλιφόρνια, το Σικάγο και τη Φιλαδέλφεια. Στην Ελλάδα, έχει ήδη ξεκινήσει επικοινωνία με δώδεκα σχολεία στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, ενώ τα πρώτα πέντε αναμένεται να ξεκινήσουν τον Σεπτέμβριο. Το επιχειρηματικό μοντέλο βασίζεται σε ετήσια συνδρομή ανά μαθητή, με κλίμακα που κυμαίνεται ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών, ενώ για σχολεία χωρίς πόρους εξετάζεται η χρηματοδότηση μέσω ιδρυμάτων.
Αυτό που δύσκολα αποτυπώνεται στα νούμερα είναι η ανθρώπινη διάσταση της δουλειάς τους. Σε ένα γυμνάσιο του Μπρονξ, στο τέλος μιας επίσκεψης μόλις είκοσι λεπτών, ένα παιδί που είχε παρακολουθήσει το μάθημα με έναν ενήλικο συνεχώς δίπλα του — το πρωτόκολλο του σχολείου απαιτούσε την παρουσία του — ήρθε και αγκάλιασε και τις δύο. Δεν μίλησε. «Φαντάσου πόσο μεγάλη ασφάλεια ένιωσε αυτό το παιδί μέσα σε είκοσι λεπτά», λέει η Δροσοφορίδη.
«Η υγεία είναι το θεμέλιο όλων των υπόλοιπων», υποστηρίζει η Μάλλιος στο μήνυμα που συνοδεύει την πλατφόρμα. «Δεν είναι απλώς ένα μάθημα είναι ο πυρήνας του ποιοι είμαστε». Αυτό που δεν γράφει πουθενά, αλλά βρίσκεται πίσω από κάθε απόφαση που πήρε, είναι η ανάμνηση ενός κοριτσιού έντεκα ετών που δεν μπορούσε να μιλήσει για τον εαυτό της. Η ανάμνηση αυτή, εκτός από ευαίσθητη γέφυρα μεταξύ της ιδρύτριας και κάθε μαθητή που χρησιμοποιεί την πλατφόρμα, αποδεικνύεται και η πιο ισχυρή επιχειρηματική κινητήρια δύναμη: ξέρεις ακριβώς ποιο πρόβλημα λύνεις όταν το έχεις ζήσει στο πετσί σου.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο δεύτερο τεύχος του WIRED Greece. Γίνε συνδρομητής εδώ.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
