«Ένα μέρος όπου η εκπαίδευση βγαίνει από τα βιβλία και τις σχολικές αίθουσες και κάθεται δίπλα σου, σε ακολουθεί μέσα στη μέρα με αμέτρητους τρόπους».
Έτσι περιγράφει ο Μάριος Μάζαρης, γνωστός στο ψηφιακό σύμπαν και ως Schoolmarius, τον λογαριασμό του στο Instagram, ο οποίος σήμερα μετράει πάνω από 255.000 followers. Δάσκαλος, πολυγραφότατος συγγραφέας, και πλέον δημιουργός περιεχομένου στα social media αλλά και vidcaster, ο Μάριος φιλοδοξεί να δημιουργεί πολλαπλούς χώρους όπου τα παιδιά έχουν φωνή, και όπου το παιδί που βρίσκεται μέσα μας μπορεί να φανερωθεί.
Ακριβώς επειδή δεν είχα σκοπό να χτίσω κάποιο προφίλ ή brand και έγινε με φυσικό τρόπο, δεν έχω το άγχος να το φτάσω κάπου, να διατηρήσω κάποιο hype ή να γίνομαι viral, τουλάχιστον όχι με λάθος τρόπους.
«Είναι πολλά αυτό το account και διαφορετικά, αλλά αλληλοσυμπληρώνονται μέσα από ιστορίες», εξηγεί στο WIRED Greece για το περιεχόμενο που ποστάρει, το οποίο εναλλάσσεται ανάμεσα σε παιδαγωγικό και εκπαιδευτικό content, έξυπνα σχόλια πάνω σε ζητήματα της επικαιρότητας, memes, μηνύματα κατά του bullying και των διακρίσεων, και πάνω απ’ όλα την αφηγηματική ματιά ενός δασκάλου που αγαπά το επάγγελμά του.
— Πότε και πώς σου ήρθε η ιδέα πέρα από δάσκαλος και συγγραφέας να γίνεις και content creator; Θυμάσαι την πρώτη στιγμή που κατάλαβες ότι «αυτό πάει κάπου»;
Δεν το αποφάσισα ποτέ συνειδητά. Ένιωθα ότι θέλω κάπου να αποθηκεύω τις δράσεις που κάνω στην τάξη και τις σκέψεις μου και μου ήταν αρκετά εύκολο να ανοίξω το κανάλι αυτό της επικοινωνίας στο instagram, κυρίως γιατί ένιωθα ότι όσα συμβαίνουν μέσα σε μια τάξη είναι πολύ σημαντικά για να μένουν μόνο εκεί.
Η στιγμή που κατάλαβα ότι «πάει κάπου» δεν ήταν ένα μόνο viral post, αλλά όταν άρχισαν να έρχονται εκατοντάδες μηνύματα από ανθρώπους που δε γνώριζα που μου έγραφαν: «Σήμερα μίλησα αλλιώς στο παιδί μου με κάτι που είδα στο προφίλ σου». Εκεί ένιωσα ότι το ίντερνετ μπορεί να γίνει παιδαγωγικός χώρος.
— Ο αλγόριθμος συχνά επιβραβεύει το γρήγορο, το θυμωμένο, το viral. Πώς επιβιώνει στα social media το ουσιαστικό, εκπαιδευτικό περιεχόμενο;
Ακριβώς επειδή δεν είχα σκοπό να χτίσω κάποιο προφίλ ή brand και έγινε με φυσικό τρόπο, δεν έχω το άγχος να το φτάσω κάπου, να διατηρήσω κάποιο hype ή να γίνομαι viral, τουλάχιστον όχι με λάθος τρόπους. Δεν είμαι άνθρωπος που θα χρησιμοποιήσω τα social για καταγγελίες, τσακωμούς ή εν θερμώ αναρτήσεις.
Το προφίλ μου επιβιώνει με υπομονή. Με ενδιαφέρει το ουσιαστικό περιεχόμενο, το αληθινό, αυτό που πραγματικά πιστεύω και με αντιπροσωπεύει κι ας μην κάνει πάντα θόρυβο, κάνει όμως ρίζες. Και νιώθω ότι πολλοί σέβονται και εκτιμούν τη στάση μου και το υλικό που μοιράζομαι ακριβώς για όλα τα παραπάνω.
— Έχω παρατηρήσει ότι συχνά βρίσκεις αφορμή από ένα θέμα της επικαιρότητας, από Stranger Things μέχρι Bad Bunny, για να μεταφέρεις τον διάλογο πιο κοντά στην εκπαίδευση και τα παιδιά. Αλήθεια, πετυχαίνει αυτό για την εκλαΐκευση της γνώσης που θέλεις να μεταφέρεις;
Ναι, γιατί η παιδεία βρίσκεται παντού. Κι είναι το πιο σημαντικό στοιχείο που θέλω να τονίζω και υπογραμμίζω. Η εκπαίδευσή μας δε ζει μόνο σε αποστειρωμένες τάξεις. Είναι παντού, είναι ο τρόπος που φωτίζουμε τα νέα γύρω μας, την κουλτούρα, τις αναφορές, το πώς και σε τι εστιάζουμε στην επικαιρότητα, αγαπώ να δείχνω ότι υπάρχουν ερμηνείες out of the box όπως λέμε, δεν τις σκέφτεται συχνά κάποιος.
Όταν μιλάς για παιδιά μέσα από όσα ήδη συζητά ο κόσμος, δεν απλοποιείς την εκπαίδευση, τη φέρνεις πίσω στη ζωή. Και η εκπαίδευση, αν δεν αφορά τη ζωή, δεν αφορά κανέναν.
— Είπες πρόσφατα πως τα παιδιά «δεν θέλουν τέλειους μεγάλους, αλλά αληθινούς». Πώς παραμένει κάποιος αληθινός και αυθεντικός στα social media;
Με το να μην ξεχνάς ότι πίσω από κάθε οθόνη υπάρχει ένας άνθρωπος. Με το να μην ξεχνάς για ποιον λόγο ξεκίνησες ένα κανάλι επικοινωνίας ή γιατί σε ακολούθησαν κάποιοι άνθρωποι, για να τους πουλήσεις κάτι ή να μοιραστείς μαζί τους; Είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Η αυθεντικότητα δεν είναι στρατηγική — είναι να λες «δεν ξέρω», «έκανα λάθος», «μαθαίνω ακόμα», να είσαι ο εαυτός σου και όχι μια φιλτραρισμένη τέλεια εκδοχή του. Τα παιδιά το καταλαβαίνουν. Και οι μεγάλοι το χρειάζονται. Από την αρχή λοιπόν ως τώρα δείχνω έναν ατελή Μάριο που δεν έχει ανάγκη να δείξει ότι είναι τέλειος γιατί το τέλειο δεν έχει νόημα.
— Ποιο είναι το πιο ωραίο σχόλιο που έχεις δεχτεί από follower; Και ποιο το πιο απρόσμενο ή αμήχανο;
Πάρα πολλά όμορφα, που πολλά είναι μεγεθυμένα και ακούγονται βαρύγδουπα, όπως το «χαίρομαι που υπάρχεις» που μου το λένε συχνά ή το «θα ήθελα να είσαι ο δάσκαλος του παιδιού μου», που το ακούω συνέχεια.
Το πιο συγκινητικό όμως θα έλεγα ότι είναι το «ο μικρός Μάριος θα είναι περήφανος για τη διαδρομή που έχεις κάνει», γιατί πατάει πάνω σε μια αλήθεια, ήμουν ένα παιδί που δεν έκανε όνειρα, ούτε είχε στόχους, είχα πολλά σκοτάδια να διαχειριστώ και κάπως με αγκάλιασα μέσα στα χρόνια και μου έδειξα ότι μπορώ κι εγώ κάτι να χτίσω. Νιώθω λοιπόν ότι πολλοί άνθρωποι βλέπουν σε μένα μέσα στα χρόνια την εξέλιξη που ενδεχομένως εγώ δεν προλαβαίνω να τη δω.
Τα πιο αμήχανα είναι όταν με αντιμετωπίζουν σαν να έχω λύσεις για όλα. Στην εκπαίδευση, όποιος λέει ότι ξέρει τα πάντα, μάλλον έχει σταματήσει να μαθαίνει.
— Πόσο διαφορετικος είσαι στην πραγματική ζωή από το persona του account σου;
Δεν νομίζω ότι υπάρχει άλλος εαυτός. Είμαι ο ίδιος άνθρωπος που γελάει στην τάξη, που συγκινείται όταν ένα παιδί προσπαθεί, που ακόμα αμφιβάλλει. Αν υπάρχει διαφορά, είναι ότι στη ζωή εκτός οθόνης, μιλάω λιγότερο και σε πολλούς κάνει εντύπωση ότι είμαι ντροπαλός ή συνεσταλμένος, σκέφτονται τους χιλιάδες «ακόλουθους» κι ίσως ξεχνάνε ότι δεν έχει αλλάξει τόσο η ζωή μου, είμαι ένας άνθρωπος που ξυπνάει στις 6:20, πηγαίνει κάθε μέρα στο σχολείο του, ζει τις μέρες του με τους μαθητές και τις μαθήτριες και προσπαθεί κι αυτός μέσα στη μέρα να χωρέσει όσα πιστεύει ότι έχουν νόημα.
— Ποια είναι η αγαπημένη σου πλατφόρμα για να δημιουργείς περιεχόμενο, και ποια για να χαζεύεις;
Για δημιουργία το Instagram, γιατί αφήνει χώρο για συναίσθημα και γιατί έχω ξεκινήσει μέσα εκεί τα περισσότερα βιβλία μου, σεμινάρια, ιδέες για μοίρασμα και ζωή. Για χάζεμα… πάλι το ίδιο θα πω, αν και το καλύτερο χάζεμα το κάνω εκτός οθόνης, διαβάζω πολλά βιβλία, κάνω ταξίδια, περπατάω, πάω σινεμά, θέλω τέτοιες εικόνες στην καθημερινότητά μου, που να με κινητοποιούν κυριολεκτικά και μεταφορικά. Προσπαθώ να θυμάμαι ότι η ζωή δεν είναι scroll, είναι βλέμματα που συναντιούνται εκτός οθόνης είτε με άλλους ανθρώπους είτε με το παιδί μέσα μας.
— Αν αύριο εξαφανίζονταν όλα τα social media, τι θα σου έλειπε περισσότερο;
Ίσως φανεί παράδοξο, αλλά προετοιμάζω τον εαυτό μου για την εξαφάνιση αυτή χρόνια τώρα. Είμαι άνθρωπος του χειροποίητου κι έχω μια γλυκιά εμμονή όσα μοιράζομαι, να τα έχω μετά χειροπιαστά, γι’ αυτό και αποτελούν τη βάση για τα περισσότερα βιβλία μου, ακριβώς γιατί θέλω όταν κλείσουν τα social ή όταν τα κλείσω εγώ, να έχω στα χέρια μου όσα μοιράστηκα, να μη νιώθω ότι τα κατάπιε το ψηφιακό κύμα. Αν μου λείψει κάτι, θα είναι οι ιστορίες των ανθρώπων που δε θα γνώριζα αλλιώς. Περισσότεροι άνθρωποι ίσως χρησιμοποιούν τα social για να μιλήσουν για εαυτό τους, εγώ τα έχω για να μάθω τους άλλους και για τους άλλους. Γιατί, τελικά, τα social δεν είναι μόνο οθόνες — είναι πιθανότητες συνάντησης και μοίρασμα ιστοριών, αγκαλιών, συγκινήσεων. Και η συνάντηση είναι πάντα παιδαγωγική πράξη.
