«Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποσχέθηκαν να μας συνδέσουν. Αντ’ αυτού μας έχουν παγιδεύσει σε μια αλγοριθμική φυλακή», λέει στο WIRED Greece o Χρήστος Φλώρος, Έλληνας του εξωτερικού που δημιούργησε το Monnett.
Ο μέσος 40χρονος περνά δυόμισι ώρες την ημέρα σκρολάροντας στα κοινωνικά δίκτυα. Αυτό αντιστοιχεί σε 912 ώρες τον χρόνο, δηλαδή περίπου 38 ημέρες.
Το Monnett είναι ένα κοινωνικό δίκτυο με όλη την έννοια του όρου. Με έδρα του το Λουξεμβούργο, σκοπός του είναι να αλλάξει το επιχειρηματικό μοντέλο των ομολόγων του, που βασίζονται στη διαφήμιση για να κρατήσουν τον χρήστη όσο το δυνατό περισσότερο στην εφαρμογή και έτσι να βγάλουν χρήματα.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποσχέθηκαν να μας συνδέσουν. Αντ’ αυτού μας έχουν παγιδεύσει σε μια αλγοριθμική φυλακή.
Η μηνιαία συνδρομή του Monnett κοστίζει λιγότερο από 3 ευρώ, αντιστοιχώντας στην τιμή ενός freddo espresso. «Δεν έχει σημασία για εμάς αν ο κόσμος περνάει τρία ή δέκα λεπτά στην πλατφόρμα. Το θέμα είναι μόνο η επανασύνδεση», εξηγεί ο Χρήστος.
Πώς, όμως, προέκυψε η ανάγκη για το Monnett; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του; Και γιατί είναι σημαντικό να έχει η Ευρώπη ένα δικό της μέσο;
To μέσο μας
Κατά μέσο όρο, μόνο το 10% του feed μας στο Instagram προέρχεται πλέον από ανθρώπους που γνωρίζουμε, ενώ τα bots στα σχόλια αντιπροσωπεύουν έως και το 50% των αλληλεπιδράσεων, ενισχύοντας συχνά την πόλωση και τον διχασμό.
Το beta version του Μοnnett σήμερα μετράει 85.000 ενεργούς λογαριασμούς, με 5.000 χρήστες σε καθημερινή βάση. Όταν κάποιος το ανοίξει πρώτη φορά, θα θυμηθεί το παλιό Instagram του 2015, πριν τα stories. Εκεί που, κυριολεκτικά, μπορούσες να φτάσεις στο τέλος του feed και να έχεις δει περιεχόμενο μόνο από τους 30, 40, 50 πιο στενούς σου ανθρώπους.
Ο Χρήστος έκανε αρκετά side quests πριν καταλήξει να δημιουργεί το Monnett. Παρά το αρχιτεκτονικό του υπόβαθρο, το 2024 κατέβηκε στις Ευρωεκλογές με το Δημοκρατικό Κόμμα του Λουξεμβούργου.
Οι τεχνολογίες στις οποίες βασιζόμαστε για να οργανωθούμε ως κοινωνία δεν ανήκουν σε εμάς. Δεν είμαστε ελεύθεροι.
Στην πορεία, κάπως κατέληξε να κάνει περιοδεία σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, ακριβώς πριν από την επανεκλογή του Τραμπ. Μαζί με τους υπόλοιπους 31 νέους πολιτικούς που βρίσκονταν στην περιοδεία, ο Χρήστος άρχισε να αναρωτιέται πώς γίνεται η κυβέρνηση των ΗΠΑ να μην θέλει να επιτρέψει σε μια ξένη εταιρεία να καθορίζει τι βλέπουν εκατομμύρια Αμερικανοί πολίτες και η Ευρώπη να μην επενδύει καν σε δικές της υποδομές;
Και εκεί ήταν που γεννήθηκε πραγματικά η ιδέα για το Monnett – από το «Mon Net Social», που στα γαλλικά σημαίνει «το δικό μου κοινωνικό δίκτυο». «Το βασικό ζήτημα που αποφασίσαμε να πάρουμε στα χέρια μας είναι αυτό της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας», εξηγεί ο Χρήστος.
«Μιλάμε πολύ για υποδομές, αλλά τελικά τα δεδομένα βρίσκονται στο επίπεδο των εφαρμογών και η Ευρώπη χρειάζεται τις δικές της εφαρμογές», προσθέτει, τονίζοντας ότι αν περιμένουμε δράση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα είναι ήδη πολύ αργά.
Ωστόσο, σε αυτόν τον αγώνα, το Monnett δεν στέκεται μόνο του. Η πρωτοβουλία Rebuild από την πρώην Επίτροπο Ανταγωνισμού, Margrethe Vestager, η οποία τα έβαλε με τους τεχνολογικούς κολοσσούς κατά τη διάρκεια της θητείας της, επιτρέπει σε εκατοντάδες νεοφυείς επιχειρήσεις, στην Ευρώπη, να συνεισφέρουν στη δημιουργία κοινωνικών δικτύων.
«Χτίζουμε μια πολιτική υποδομή εδώ», λέει ο Χρήστος. «Η πραγματική δημόσια πλατεία σήμερα είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρέπει να υποστηρίξουμε ασφαλέστερες αλληλεπιδράσεις και να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη στο διαδίκτυο», συμπληρώνει, αναφέροντας ότι η εφαρμογή διαθέτει και ένα layer επαλήθευσης σε λογική blockchain, για να εξασφαλιστεί ότι μόνο άνθρωποι είναι ευπρόσδεκτοι εκεί.
Η μάχη για την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια
«Οι Ευρωπαίοι είμαστε άνθρωποι που εκτιμούν την ιδιωτική τους ζωή. Έχουμε το GDPR», λέει ο Χρήστος γελώντας, εξηγώντας παρ’ όλα αυτά πώς στις ΗΠΑ μπορείς απλά να γκουγκλάρεις το όνομα κάποιου και να βρεις την πλήρη διεύθυνσή του. «Δεν λέω ότι λατρεύω όλη τη νομοθεσία. Κάποια κομμάτια της είναι απίστευτα γραφειοκρατικά και μας καθυστερούν, αλλά, την ίδια στιγμή, βλέπω τους κανονισμούς ως μπάρες ασφαλείας».
Μέχρι στιγμής, το Monnett προσφέρεται μόνο σε χρήστες άνω των 18 ετών. Όχι γιατί το περιεχόμενο είναι ακατάλληλο, αλλά γιατί οι δικλείδες ασφαλείας της εφαρμογής δεν έχουν φτάσει ακόμα στο σημείο που έχει οραματιστεί ο Χρήστος.
«Δεν θέλουμε να εκθέσουμε, ειδικά τα μικρότερα παιδιά σε κινδύνους. Νομίζω η εμπιστοσύνη είναι το μεγαλύτερο ατού μας και δεν θέλω να ρισκάρω να το χάσω», υπογραμμίζει. Εδώ προκύπτει και το κομμάτι της διαλειτουργικότητας, δηλαδή της ικανότητας ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ διάφορων πλατφορμών, που πολλοί επιμένουν ότι είναι το κλειδί για την επιτυχία μιας εφαρμογής.
Ωστόσο, σε αντίθεση με το Facebook και το Instagram, το Monnett αποτελείται από ένα ιδιωτικό κοινωνικό γράφημα, δηλαδή πρόκειται για ένα αποκεντρωμένο ψηφιακό δίκτυο, όπου ο ίδιος ο χρήστης ελέγχει τα δεδομένα, τις συνδέσεις, και την ταυτότητά του. Σε τέτοιες περιπτώσεις η διαλειτουργικότητα δεν είναι η ιδανική λύση και ενίοτε είναι και επικίνδυνη.
«Ένα νεαρό γκέι άτομο, σε μια χώρα που δεν είναι τόσο ανεκτική, δεν θα θέλει να έχει το ίδιο κοινωνικό γράφημα σε όλα του τα κοινωνικά δίκτυα. Αντίστοιχα, ένα άτομο που ενδιαφέρεται για κάτι συγκεκριμένο τώρα, δεν θα θέλει να έχει το ίδιο κοινωνικό γράφημα στο μέλλον, εξηγεί ο Χρήστος», για τον οποίο το ψηφιακό μας αποτύπωμα σήμερα δεν χρειάζεται να μας «στοιχειώνει» για πάντα, όπως το πρώτο τατουάζ που μπορεί να κάναμε στα 17.
Για ένα μέλλον ευρωπαϊκό
Ο Χρήστος δεν σκοπεύει ακόμα να χτίσει για τη μαζική αγορά, αλλά για τα 200 εκατομμύρια άτομα που πληρώνουν ήδη συνδρομές σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη. Από αυτά τα 200, πιστεύει ότι, μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, τα 15 εκατομμύρια θα ήταν πρόθυμα να επενδύσουν πραγματικά στο Monnett, με τον ίδιο τρόπο που κάποιοι επιλέγουν ανάμεσα στο να τρώνε junk food και στο να κάνουν διατροφή.
Ωστόσο, το μέλλον διχάζει τον Χρήστο. Από τη μία έχει ένα τεράστιο όραμα για το Monnett. Από την άλλη, ψάχνει συνέχεια τρόπους για να μπορεί χρόνο με τον χρόνο να τα βγάζει πέρα. Ο Χρήστος είναι σε συνεχή επικοινωνία με VCs στην Ελλάδα. Ένας από τους λόγους ήταν η συνεργασία του με τον προγραμματιστή στο Flutter Παναγιώτη Παυλάτο, ο οποίος τον έκανε να συνειδητοποιήσει πόσο ταλέντο υπάρχει στην Ελλάδα. Εκτός αυτού, τα έξοδα στο Λουξεμβούργο είναι πολλά.
«Δεν θέλουμε το Monnett να πάθει αυτό που έπαθε το Koo στην Ινδία», τονίζει. Ο ινδικός κλόνος του Twitter έφτασε τους 60 εκατομμύρια χρήστες, αλλά λόγω έλλειψης χρηματοδότησης αναγκάστηκε να κλείσει το 2024, καθώς δεν μπορούσε πια να συντηρήσει τους servers του. Σήμερα, ακόμα και ο Μόντι παλεύει για ινδική τεχνολογία, γιατί είναι ξεκάθαρο πως αποτελεί πολιτική υποδομή.
«Αυτη τη στιγμή, οι τεχνολογίες στις οποίες βασιζόμαστε για να οργανωθούμε ως κοινωνία δεν ανήκουν σε εμάς και ούτε διοικούνται ή ρυθμίζονται πραγματικά από εμάς. Δεν είμαστε ελεύθεροι», λέει ο Χρήστος, επικαλούμενος το «Ελευθερία ή Θάνατος», με το οποίο πολέμησαν οι πρόγονοί μας στην επανάσταση.
«Το 2026, περισσότερα από 200 χρόνια μετά την Ελληνική Επανάσταση, αν η Ελλάδα και η Ευρώπη θέλουν να διατηρήσουν την κυριαρχία τους, είναι κεφαλαιώδους σημασίας να τρέχουν τις δικές τους τεχνολογίες», λέει στο τέλος της κουβέντας μας.
