Η δίκη της Meta κορυφώθηκε στις 26 Αυγούστου του 2026. Ο κολοσσός των social media θα πληρώσει περίπου $18 δισεκατομμύρια για βλάβες που προκάλεσε το Facebook και το Instagram σε ανήλικα παιδιά σε 48 αμερικανικές πολιτείες και στην Ουάσινγκτον. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη χρηματική αποζημίωση στην ιστορία της εταιρείας.
Εκτός αυτού, η εταιρεία υποχρεούται να εφαρμόσει ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών της, συμπεριλαμβανομένων χρονικών ορίων χρήσης κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά κυρίως το βράδυ.
Η δικαστική ήττα της Meta δεν αποτελεί μόνο μια στιγμή ιστορική, αλλά και λυτρωτική για πολλούς. Η Victoria Hinks βρέθηκε έξω από το δικαστήριο του Όουκλαντ δακρυσμένη. Η κόρη της, Alexandra «Owl» Hinks, αυτοκτόνησε σε ηλικία 16 ετών λόγω της πίεσης που υπέστη από τις εν λόγω πλατφόρμες. Η θρηνούσα μητέρα ένιωσε ότι επιτέλους αποδόθηκε δικαιοσύνη και δήλωσε ικανοποιημένη με τα μέτρα που λήφθηκαν – αν και εφόσον, φυσικά, τηρηθούν.
Πώς, όμως, κατέληξε το δικαστήριο σε αυτή την απόφαση; Τι σημαίνει πρακτικά αυτό το ποσό; Και τελικά, δικαιώθηκαν τα θύματα ή η Meta απλώς πέταξε χρήματα στις οικογένειές τους;
Money, money, money
Τον Αύγουστο του 2026, η συνολική χρηματιστηριακή αξία της Meta άγγιξε τα $1,47 τρισεκατομμύρια, καθιστώντας την την 10η πλουσιότερη εταιρεία στον κόσμο. Ένας γρήγορος υπολογισμός αποκαλύπτει ότι το ποσό που καλείται να πληρώσει αντιστοιχεί μόλις στο 1,2% της συνολικής της αξίας.
Συγκεκριμένα, η Καλιφόρνια θα λάβει μεταξύ $1,5 και $2,1 δισ. και το Κολοράντο περίπου $615 εκατομμύρια. Ευτυχώς για τον κολοσσό, το πρόστιμο θα αποπληρωθεί σε ετήσιες δόσεις σε βάθος της επόμενης δεκαετίας, ώστε να μην κλονιστεί η οικονομική του σταθερότητα.
Ωστόσο, η πορεία προς την απόφαση είχε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Ο Mark Zuckerberg δεν εμφανίστηκε καν στο δικαστήριο, παρότι ήταν βασικός μάρτυρας. Κι αυτό διότι η καταλυτική κατάθεση του πρώην μηχανικού ασφαλείας της Meta και πληροφοριοδότη, Arturo Béjar, που είχε προηγηθεί λίγες μέρες νωρίτερα, μάλλον δεν άφησε περιθώρια στα υψηλά κλιμάκια της εταιρείας να υπερασπιστούν τη θέση τους.
«Η απόφαση αποτελεί μια δίκαιη, λογική και ολοκληρωμένη προσέγγιση στο πρόβλημα – όχι μόνο ως προς το οικονομικό σκέλος, αλλά και ως προς την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο η κοινωνία αντιμετωπίζει τον αρνητικό αντίκτυπο των social media».
Παρομοίως, ο George Volichenko, πρώην ερευνητής στη Meta, κατέθεσε ότι όσο εργαζόταν στην εταιρεία το 2022, υπήρχαν κάποια μέτρα ασφαλείας, απλώς δεν εφαρμόζονταν. Όταν αναρωτήθηκε γιατί συνέβαινε αυτό, ο προϊστάμενός του του απάντησε: «Μην ανησυχείς για τους αριθμούς. Τα μέτρα αυτά υπάρχουν μόνο και μόνο για να προστατεύουν την εταιρεία σε περίπτωση μελλοντικών μηνύσεων».
Όταν ο επικεφαλής του Instagram, Adam Mosseri, ρωτήθηκε επίσης για ποιον λόγο η χρήση αυτών των εργαλείων ήταν χαμηλή, εκείνος απλά είπε: «Δεν δημοσιεύουμε κάθε στατιστικό». Με αυτά και με αυτά, παρότι η δίκη αναμενόταν να διαρκέσει έναν έως ενάμιση μήνα, η απόφαση εκδόθηκε μόλις πέντε ημέρες μετά την έναρξή της.
Σύμφωνα με τη δικαστή Yvonne Gonzalez Rogers: «Η απόφαση αποτελεί μια δίκαιη, λογική και ολοκληρωμένη προσέγγιση στο πρόβλημα – όχι μόνο ως προς το οικονομικό σκέλος, αλλά και ως προς την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο η κοινωνία αντιμετωπίζει τον αρνητικό αντίκτυπο των social media».
Τι θα ισχύει από εδώ και πέρα
Μεταξύ άλλων, στα προφίλ των ανηλίκων θα ενεργοποιείται αυτόματα το λεγόμενο «Night Mode», το οποίο θα μπλοκάρει τις ειδοποιήσεις από τις 12 τα μεσάνυχτα έως τις 6 το πρωί – δυνατότητα που υπήρχε ήδη, αλλά, όπως αναφέρθηκε, δεν χρησιμοποιούνταν εκτενώς. Πλέον, μόνο ο γονέας ή ο κηδεμόνας του ανήλικου χρήστη θα έχει τη δυνατότητα να την απενεργοποιεί.
Παράλληλα, θα επιβληθεί ημερήσιο όριο χρήσης 2 ωρών σε Facebook και Instagram, ο αριθμός των likes θα αποκρύπτεται, ενώ το «School Mode» θα μπλοκάρει τις ειδοποιήσεις κατά τις σχολικές ώρες – από τις 8:00 π.μ. έως και τις 3:00 μ.μ.
«Ως πατέρας, είμαι περήφανος για την προσπάθεια που έχει κάνει διαχρονικά η Meta για την προστασία των νέων. Όμως αυτό το πλαίσιο θα λειτουργήσει μόνο αν ακολουθήσουν και οι ομόλογοί μας».
Επιπλέον, θα παρέχεται η δυνατότητα επιλογής feed που δεν θα τροφοδοτείται από τον αλγόριθμο, της απενεργοποίησης της αυτόματης αναπαραγωγής βίντεο και η κατάργηση των ακραίων φίλτρων ομορφιάς. Τέλος, οι πλατφόρμες θα εμφανίζουν προειδοποιητικές ειδοποιήσεις συνεχόμενης χρήσης στα 15, 60 και 90 λεπτά. Σύμφωνα με το Associated Press, ένας ανεξάρτητος ελεγκτής θα αξιολογήσει κατά πόσο η Meta θα εφαρμόσει τα μέτρα αυτά και τελικά πόσο αποτελεσματικά θα αποδειχθούν.
«Ως πατέρας, είμαι περήφανος για την προσπάθεια που έχει κάνει διαχρονικά η Meta για την προστασία των νέων. Όμως αυτό το πλαίσιο θα λειτουργήσει μόνο αν ακολουθήσουν και οι ομόλογοί μας», δήλωσε ο C.J. Mahoney, Νομικός Διευθυντής της Meta, στρέφοντας τα βλέμματα στο YouTube, το Snapchat και το TikTok.
Συγκεκριμένα, η εταιρεία θα διαθέσει το 30% του πληρωτέου ποσού (περίπου $5,3 δισεκατομμύρια) στις πολιτείες μόνο αν το YouTube και το TikTok εφαρμόσουν επίσης ημερήσιο όριο χρήσης, το «Night Mode» και αυστηρό έλεγχο ταυτοποίησης ηλικίας.
Με απλά λόγια, η Meta δεν εξαγόρασε απλώς τη σιωπή για τα λάθη της αλλά απαίτησε να μοιραστεί και τον λογαριασμό. Μένει να φανεί αν η απόφαση αυτή θα είναι όντως η αρχή μιας νέας εποχής για την προστασία των παιδιών.