Ο Elon Musk έγραψε τέσσερις λέξεις για τον Ηλία Κασιδιάρη και την παραμονή του στη φυλακή. «This is messed up». Μέσα σε λίγες ώρες, μια δικαστική απόφαση που αφορούσε την απόρριψη αιτήματος αποφυλάκισής του βρέθηκε μπροστά στα μάτια εκατομμυρίων ανθρώπων, εντός και εκτός των ελληνικών συνόρων.
Στις 17 Ιουλίου, ο δισεκατομμυριούχος (και, για λίγο, τρισεκατομμυριούχος) αναδημοσίευσε ανάρτηση της Νορβηγίδας δημοσιογράφου Rebecca Mistereggen, η οποία υποστήριζε ότι ο Κασιδιάρης παραμένει στη φυλακή παρά τη θετική εισαγγελική πρόταση για την αποφυλάκισή του και ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη τη συνεχιζόμενη πολιτική του δραστηριότητα μέσω του X. Η Mistereggen μίλησε για «επικίνδυνο προηγούμενο» για την ελευθερία του λόγου. Ο Musk σχολίασε λακωνικά, ως συνήθως, ότι είναι απαράδεκτο.
Ο λογαριασμός του Elon Musk, με 240 εκατομμύρια ακόλουθους, είναι ταυτόχρονα πολιτικό εργαλείο, μέσο σχολιασμού της επικαιρότητας και μηχανισμός καθορισμού της δημόσιας συζήτησης.
Η Rebecca Mistereggen είναι γνωστή κυρίως για τη συνεργασία της με το Document Media (Document.no), ένα νορβηγικό μέσο που τοποθετείται στον χώρο της δεξιάς και έχει επικριθεί για τις θέσεις του σε ζητήματα μετανάστευσης και πολυπολιτισμικότητας, ενώ έχει κατηγορηθεί ότι συχνά προωθεί θεωρίες συνωμοσίας.
Σημειώνεται πως η εισαγγελέας Εφετών είχε προτείνει να γίνει δεκτή η αίτησή του Κασιδιάρη και να αποφυλακιστεί υπό όρους, ωστόσο η πρόταση απορρίφθηκε.
Ο Ηλίας Κασιδιάρης εκτίει ποινή κάθειρξης 13 ετών και 6 μηνών έπειτα από την καταδίκη του για διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, μετά την ιστορική πρωτόδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων τον Οκτώβριο του 2020, μια δικαστική διαδρομή που πυροδοτήθηκε από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα το 2013, και την αμετάκλητη επικύρωσή της στο Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων, το οποίο σφράγισε και θεσμικά τον εγκληματικό χαρακτήρα της οργάνωσης.
Εκμεταλλευόμενος την τοποθέτηση του Elon Musk, ο ίδιος έσπευσε να την αξιοποιήσει δημόσια, κάνοντας λόγο σε ανάρτησή του για μια «πολύ σημαντική παρέμβαση υπέρ της ελευθερίας του λόγου και των πολιτικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα και την Ευρώπη».
Η υπόθεση Κασιδιάρη έγινε μέσα σε λίγες ώρες αντικείμενο παγκόσμιας συζήτησης, επειδή ο Musk επέλεξε να την εντάξει σε μια αφήγηση που προωθεί τα τελευταία χρόνια: εκείνη της σύγκρουσης ανάμεσα στην κρατική εξουσία και την ελευθερία του λόγου. Σε περιπτώσεις όπως η συγκεκριμένη, τα όρια θολώνουν, καθώς συγχέεται εμφανώς η λογοκρισία και η ελευθερία του λόγου με μια καταδίκη από τις δικαστικές Αρχές για εγκληματική δράση.
Ο Musk δεν είναι απλώς ένας διάσημος χρήστης των social media ή ένας πολιτικός. Είναι ο ιδιοκτήτης της ίδιας της πλατφόρμας στην οποία διεξάγεται η συζήτηση και ένας από τους ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή στον παγκόσμιο δημόσιο διάλογο. Ο λογαριασμός του Elon Musk, με 240 εκατομμύρια ακόλουθους, είναι ταυτόχρονα πολιτικό εργαλείο, μέσο σχολιασμού της επικαιρότητας και μηχανισμός καθορισμού της δημόσιας συζήτησης.
Δεν είναι η πρώτη φορά
Η παρέμβαση για τον Κασιδιάρη δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Από τότε που εξαγόρασε το Twitter και το μετονόμασε σε X, ο Μασκ χρησιμοποιεί ολοένα και συχνότερα τον προσωπικό του λογαριασμό για να σχολιάζει δικαστικές υποθέσεις, εκλογές και πολιτικές εξελίξεις σε διάφορες χώρες, παρουσιάζοντάς τες μέσα από το πρίσμα της ελευθερίας της έκφρασης.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υπόθεση του Βρετανού ακροδεξιού ακτιβιστή Tommy Robinson. Στις αρχές του 2025, ο Musk ξεκίνησε δημόσια εκστρατεία υπέρ της αποφυλάκισής του, υποστηρίζοντας ότι φυλακίστηκε επειδή «λέει την αλήθεια». Ο Robinson εξέτιε ποινή φυλάκισης για παραβίαση δικαστικής εντολής, μετά την καταδίκη του για δυσφήμιση Σύρου πρόσφυγα, ενώ στο ποινικό του μητρώο περιλαμβάνονταν και άλλες καταδίκες. Μετά την αποφυλάκισή του ευχαρίστησε δημόσια τον Musk, δηλώνοντας ότι χωρίς το X η δική του εκδοχή των γεγονότων δεν θα είχε ακουστεί.
Ο Robinson είχε αποκλειστεί από το X το 2018. Ωστόσο, του επιτράπηκε να επιστρέψει στην πλατφόρμα όταν ο Μασκ την αγόρασε.
Free Tommy Robinson!@TRobinsonNewEra
— Elon Musk (@elonmusk) January 2, 2025
Why is Tommy Robinson in a solitary confinement prison for telling the truth?
— Elon Musk (@elonmusk) January 1, 2025
He should be freed and those who covered up this travesty should take his place in that cell. https://t.co/Dn48JLoJgR
Η σχέση του Μασκ με την ευρωπαϊκή ακροδεξιά δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες υποθέσεις. Έχει εκφράσει ανοιχτά την υποστήριξή του προς το γερμανικό AfD, φιλοξενώντας την ηγέτιδά του σε ζωντανή συζήτηση και δημοσιεύοντας άρθρο στη Die Welt υπέρ του κόμματος πριν από τις γερμανικές εκλογές. Αντίστοιχα, στη Γαλλία έχει δηλώσει δημόσια ότι η Μαρίν Λεπέν αποτελεί «την τελευταία ελπίδα της Γαλλίας», στηρίζοντας ανοιχτά την υποψηφιότητά της. Το κόμμα της κράτησε αποστάσεις και απάντησε πως δεν επιδιώκει υποστήριξη από το εξωτερικό.
Ευρέως είχε κυκλοφορήσει και μια χειρονομία του Musk, την οποία πολλοί παραλληλίσαν με ναζιστικό χαιρετισμό. Ο ίδιος το αρνήθηκε, λέγοντας πως επρόκειτο για μια αθώα κίνηση, η οποία σήμαινε «σας δίνω την καρδιά μου».
Το μοτίβο επαναλαμβάνεται. Μια τοπική πολιτική ή δικαστική υπόθεση αποκτά διεθνή διάσταση όταν εμφανίζεται στο feed του ανθρώπου που ελέγχει μία από τις ισχυρότερες πλατφόρμες δημόσιου διαλόγου στον κόσμο.
Από πλατφόρμα σε πολιτικό παίκτη
Ο ιδιοκτήτης της πλατφόρμας είναι ταυτόχρονα και ο πιο ισχυρός χρήστης της. Αυτό σημαίνει ότι η προσωπική του άποψη δεν είναι απλώς μία ανάρτηση ανάμεσα σε εκατομμύρια άλλες, αλλά έχει τη δύναμη να μεταφέρει μια υπόθεση από το εθνικό στο παγκόσμιο επίπεδο ακαριαία, επηρεάζοντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα συζητηθεί.
Η υπόθεση Κασιδιάρη είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα αυτού του μοντέλου επιρροής. Η δικαστική πραγματικότητα στην Ελλάδα δεν άλλαξε μετά το σχόλιο του Musk, ενισχύθηκε όμως η ορατότητα του θέματος παρουσιάζοντας τον Κασιδιάρη ως ένα πολτιικό θύμα λογοκρισίας και όχι ως καταδικασμένο εγκληματία. Μέσα σε λίγες ώρες, μια ελληνική υπόθεση εντάχθηκε στον ευρύτερο διεθνή διάλογο που ο Musk επιχειρεί να διαμορφώσει γύρω από την ελευθερία του λόγου, την υποτιθέμενη λογοκρισία και τα όρια της κρατικής εξουσίας, παίρνοντας συχνά το μέρος ακροδεξιών, ακόμα και καταδικασμένων για εγκλήματα.
Όσο οι μεγάλες πλατφόρμες γίνονται πιο προσωποκεντρικές και ταυτίζονται ολοένα και περισσότερο με τις προσωπικές επιλογές και απόψεις των ιδιοκτητών τους, τόσο πιο συχνά το post ενός και μόνο ανθρώπου θα είναι αρκετό για να αλλάξει το πλαίσιο μέσα στο οποίο συζητιέται μια εθνική υπόθεση.
