Η δικαστική μάχη που συγκλόνισε τη Silicon Valley έφτασε στο τέλος της, αλλά όχι με τον τρόπο που πολλοί περίμεναν. Ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου έχασε από τον ηγέτη της παγκόσμιας κούρσας του ΑΙ. Η αγωγή του Elon Musk εναντίον του Sam Altman και της OpenAI απορρίφθηκε λόγω παραγραφής.
Σε ένα ομοσπονδιακό δικαστήριο του Όκλαντ της Καλιφόρνια, το σώμα των ενόρκων χρειάστηκε λιγότερες από δύο ώρες για να εκδώσει μια ομόφωνη ετυμηγορία.
Οι δικηγόροι της εταιρείας υποστήριξαν ότι ο Musk κινήθηκε από ζήλια, αφού έκανε μια αποτυχημένη προσπάθεια να εξαγοράσει την OpenAI το 2018 και αποχώρησε από την εταιρεία λίγο μετά.
Ο Musk, ο οποίος ζητούσε την ανακατανομή περίπου 150 δισ. δολαρίων από τον κερδοσκοπικό βραχίονα της OpenAI προς τον μη κερδοσκοπικό, την απομάκρυνση του Altman και την επιστροφή της εταιρείας στο αρχικό, μη κερδοσκοπικό της status, αποχώρησε με άδεια χέρια. Όμως, το σκεπτικό αυτής της απόφασης δεν κρύβεται στην ενοχή ή την αθωότητα της OpenAI, αλλά στις ημερομηνίες.
Στον πυρήνα της υπόθεσης βρισκόταν ο ισχυρισμός του Musk ότι ο Altman, ο Brockman και η OpenAI παραβίασαν τη συμφωνία ίδρυσης όταν αναδιάρθρωσαν την εταιρεία σε κερδοσκοπική οντότητα. Ο Musk τους κατηγόρησε για παραβίαση φιλανθρωπικού καταπιστεύματος και αδικαιολόγητο πλουτισμό, ισχυριζόμενος ότι ο Altman τον εξαπάτησε ώστε να συνιδρύσει την OpenAI το 2015 ως μη κερδοσκοπική οργάνωση για το καλό της ανθρωπότητας και στη συνέχεια την παραμόρφωσε για να επιδιώξει προσωπικό όφελος.
Η OpenAI απέρριψε όλους τους ισχυρισμούς του Musk και δήλωσε ότι ήταν πάντα ενήμερος για τα σχέδια δημιουργίας μιας κερδοσκοπικής οντότητας. Οι δικηγόροι της εταιρείας υποστήριξαν ότι ο Musk κινήθηκε από ζήλια, αφού έκανε μια αποτυχημένη προσπάθεια να εξαγοράσει την OpenAI το 2018 και αποχώρησε από την εταιρεία λίγο μετά. Η OpenAI δήλωσε επίσης επανειλημμένα ότι εξακολουθεί να εποπτεύεται από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό της και ότι είναι αφοσιωμένη στο να βοηθά τον κόσμο με την τεχνολογία της.
Γιατί έχασε ο Musk: Η παγίδα της προθεσμίας
Η OpenAI δεν κέρδισε επειδή έπεισε το δικαστήριο ότι «δεν πρόδωσε την ανθρωπότητα». Κέρδισε επειδή η νομική ομάδα του Musk υπέπεσε σε ένα σφάλμα χρονισμού.
Η δικαστής απέρριψε την αγωγή με το επιχείρημα της παραγραφής, καθώς ο Musk έκανε τις αξιώσεις του πολύ αργά σε σχέση με την ημερομηνία που έμαθε για τη δημιουργία της κερδοσκοπικής οντότητας της OpenAI
Η OpenAI απέδειξε ότι ο Musk γνώριζε για τη μετάβαση της εταιρείας σε ένα κερδοσκοπικό μοντέλο ήδη από το 2017, ενώ η ίδρυση αυτού του βραχίονα έγινε επίσημα το 2019. Καθώς ο Musk κατέθεσε την αγωγή του το 2024, οι ένορκοι έκριναν ότι άργησε χαρακτηριστικά.
«Δεν πρόκειται για μια τεχνική απόφαση, αλλά για μια ουσιαστική. Οι ένορκοι κατάλαβαν ότι η αγωγή ήταν μια υποκριτική προσπάθεια σαμποτάζ ενός ανταγωνιστή».
Η δικαστής Yvonne Gonzalez Rogers συμφώνησε αμέσως με τους ενόρκους, απορρίπτοντας τις αξιώσεις της πλευράς Musk.
Ανεξάρτητα από τα κίνητρα του Musk, το ερώτημα που έθεσε η αγωγή του δεν είναι αβάσιμο. Νομικοί και ακαδημαϊκοί στις ΗΠΑ συζητούν εδώ και χρόνια αν μια μη κερδοσκοπική οργάνωση μπορεί νομίμως να μεταφέρει τα assets της σε έναν κερδοσκοπικό βραχίονα, ιδίως όταν αυτά τα assets χτίστηκαν με δωρεές και με την υπόσχεση δημόσιου οφέλους. Αυτή η διαδικασία δεν είναι αυτομάτως παράνομη, αλλά είναι εξαιρετικά σύνθετη.
Και τώρα προκύπτουν ζητήματα για το αν η OpenAI δημιούργησε ένα προηγούμενο που αν μείνει ανεξέλεγκτο, οποιαδήποτε ΜΚΟ θα μπορεί να μετατρέπεται σε «μηχανή κοπής χρήματος».
Αμέσως μετά την απόφαση, ο Musk ξέσπασε στην πλατφόρμα Χ, υποβαθμίζοντας την ήττα του. Υποστήριξε ότι το δικαστήριο δεν εξέτασε την ουσία της υπόθεσης, αλλά βασίστηκε σε μια «ημερολογιακή λεπτομέρεια». Κατά τον ίδιο, το γεγονός ότι ο Altman και ο Brockman «έκλεψαν μια φιλανθρωπική οργάνωση για να πλουτίσουν» παραμένει δεδομένο. «Tο μόνο ερώτημα είναι το πότε το έκαναν», έγραψε στο X.
Από την άλλη πλευρά, ο επικεφαλής δικηγόρος της OpenAI, William Savitt, αντέκρουσε αυτό το αφήγημα, δηλώνοντας:
«Δεν πρόκειται για μια τεχνική απόφαση, αλλά για μια ουσιαστική. Οι ένορκοι κατάλαβαν ότι η αγωγή ήταν μια υποκριτική προσπάθεια σαμποτάζ ενός ανταγωνιστή».
Η ουσία της υπόθεσης, αν δηλαδή η OpenAI παραβίασε την αρχική της αποστολή, δεν αναλύθηκε νομικά. Η OpenAI κέρδισε χρησιμοποιώντας μια νομική ασπίδα, αφήνοντας το ηθικό κομμάτι ανοιχτό στην κρίση του κοινού.
Η επόμενη μέρα: Τι σημαίνει η απόφαση για την OpenAI και τον Musk
Για τον Sam Altman, αυτή η νίκη είναι η δικαίωση και το «πράσινο φως» που χρειαζόταν. Η OpenAI απαλλάσσεται από ένα τεράστιο νομικό και επικοινωνιακό βαρίδι που απειλούσε τη δομή της.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Με τη δικαστική απειλή να έχει εξουδετερωθεί, οι επενδυτές μπορούν να προχωρήσουν. Η ετυμηγορία απλοποιεί την πορεία της OpenAI προς μια πιθανή αρχική δημόσια προσφορά που θα μπορούσε να αποτιμήσει την επιχείρηση σε 1 τρισεκατομμύριο δολάρια. Παράλληλα, η Microsoft, η οποία είχε επίσης συρθεί στη δίκη, βγαίνει αλώβητη, εδραιώνοντας τη συμμαχία της με την OpenAI.
Ο Elon Musk δεν είναι συνηθισμένος να χάνει, ή τουλάχιστον δεν το αποδέχεται εύκολα. Όταν υφίσταται μια τέτοια ήττα, η αντίδρασή του ακολουθεί ένα συγκεκριμένο μοτίβο: κλιμάκωση και μεταφορά του πολέμου σε άλλο πεδίο.
Ωστόσο, ο Sam Altman πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που προέκυψαν από ορισμένες καταθέσεις κατά τη διάρκεια της δίκης, συμπεριλαμβανομένων μαρτύρων που τον περιέγραψαν ως ψεύτη.
Ο Elon Musk δεν είναι συνηθισμένος να χάνει, ή τουλάχιστον δεν το αποδέχεται εύκολα. Όταν υφίσταται μια τέτοια ήττα, η αντίδρασή του ακολουθεί ένα συγκεκριμένο μοτίβο: κλιμάκωση και μεταφορά του πολέμου σε άλλο πεδίο.
Οι δικηγόροι του έχουν ήδη προαναγγείλει έφεση. Ο Musk θα προσπαθήσει να ανατρέψει την ερμηνεία περί παραγραφής, υποστηρίζοντας ότι η «πραγματική» ζημιά έγινε το 2023, όταν η Microsoft απέκτησε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας με την επένδυση των 10 δις δολαρίων.
Ο Musk θα χρησιμοποιήσει αυτή την ήττα ως καύσιμο για τη δική του εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης, την xAI. Θα συνεχίσει να παρουσιάζει το Grok ως τη μόνη «ανοιχτή» και «ηθική» εναλλακτική απέναντι στην «κλειστή και άπληστη» OpenAI του Altman.
Η καθυστέρηση ίσως να ήταν ένας από τους στόχους του Musk, καθώς η SpaceX, η οποία συνδυάζει την ομώνυμη εταιρεία εκτόξευσης πυραύλων, την υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου Starlink και την xAI, ανταγωνίστρια της OpenAI, φέρεται να σχεδιάζει να εισαχθεί στο χρηματιστήριο τον Ιούνιο.
Η δίκη διάρκειας τριών εβδομάδων θεωρήθηκε ευρέως ως κρίσιμη στιγμή για το μέλλον της OpenAI και της τεχνητής νοημοσύνης γενικότερα, τόσο ως προς τον τρόπο χρήσης της όσο και ως προς το ποιος θα πρέπει να επωφεληθεί από αυτήν.
