Ήταν ακόμη μια συναρπαστική εβδομάδα για τον κόσμο της επιστήμης. Από τη μάχη στον πυρήνα της Γης μέχρι τα «κύτταρα-ζόμπι» και τα μυστικά του αστεροειδούς Bennu ακολουθούν οι πιο ενδιαφέρουσες ειδήσεις που ξεχώρισαν τις τελευταίες ημέρες.
Για να δείτε περισσότερες επιστημονικές ανακαλύψεις τις εβδομάδες που μας πέρασαν, επισκεφτείτε τη στήλη Week in Science.
Μια θαυματουργή κρέμα νεότητας;
Τα «γερασμένα» κύτταρα, τα οποία συσσωρεύονται με την ηλικία, είναι σαν «κύτταρα-ζόμπι»: παραμένουν ζωντανά, απλώς σταματούν να διαιρούνται. Εκτός αυτού, αντί να απομακρύνονται από το σώμα, παραμένουν στους ιστούς και εκκρίνουν ουσίες που επηρεάζουν τα γειτονικά κύτταρα, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στη χρόνια φλεγμονή, παρεμποδίζοντας τη φυσιολογική αποκατάσταση των ιστών.
Το ABT-263 ανήκει σε μια κατηγορία πειραματικών φαρμάκων γνωστών ως σενολυτικά, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να καταστρέφουν μόνο τα «γερασμένα» κύτταρα και να αφήνουν τα υγιή ανέγγιχτα. Οι ερευνητές εφάρμοσαν το ABT-263 στο δέρμα ηλικιωμένων μυών για πέντε ημέρες. Μετά τη θεραπεία, το δέρμα έδειξε λιγότερα σημάδια κυτταρικής γήρανσης.
Στη συνέχεια, δημιούργησαν μικρά τραύματα και παρακολούθησαν πόσο γρήγορα αυτά επουλώνονταν. Έως την 24η ημέρα, το 80% των μυών που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με το ABT-263 είχε επουλωθεί πλήρως, σε αντίθεση με το 56% των μυών που δεν έλαβαν τη θεραπεία.
Το ενδιαφέρον ήταν ότι το ABT-263 αύξησε προσωρινά τη φλεγμονώδη δραστηριότητα στο δέρμα. Ενώ η παρατεταμένη φλεγμονή μπορεί να εμποδίσει την επούλωση, μια ελεγχόμενη φλεγμονή αποτελεί ένα φυσιολογικό πρώιμο στάδιο της αποκατάστασης των τραυμάτων. Το ABT-263 αύξησε επίσης τη δραστηριότητα των γονιδίων που σχετίζονται με την παραγωγή κολλαγόνου και τον σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων.
Ένα τέτοιο φάρμακο θα μπορούσε θεωρητικά να αποκαταστήσει χρόνια τραύματα στους ηλικιωμένους αλλά και να χρησιμοποιηθεί κατά την προεγχειρητική φροντίδα. Προς το παρόν, δεν έχει ακόμα δοκιμαστεί με ασφάλεια στους ανθρώπους.
Πηγή: ScienceDaily
Beef στο εσωτερικό της Γης
Ο ρυθμός με τον οποίο περιστρέφεται ο πλανήτης αλλάζει ανεπαίσθητα με την πάροδο του χρόνου, με αποτέλεσμα η διάρκεια της ημέρας να αλλάζει κατά λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά δεκαετίες.
Μια νέα έρευνα υποδεικνύει ότι ο λόγος είναι ο ίδιος ο πυρήνας της Γης. Φανταστείτε μια σφαίρα από σίδηρο, σαν τον πλανήτη Άρη, περίπου με το μισό μέγεθος της Γης σε διάμετρο. Ο πυρήνας χωρίζεται σε δύο μέρη: ένα εσωτερικό στερεό και ένα εξωτερικό ρευστό, το οποίο δημιουργεί το μαγνητικό πεδίο της Γης. Το εσωτερικό μέρος φάνηκε να περιστρέφεται ανεξάρτητα από το εξωτερικό. Πρόκειται για δύο αντίρροπες δυνάμεις που επηρεάζουν την περιστροφή της Γης.
Οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα μοντέλο για να αναλύσουν τους πιθανούς τρόπους με τους οποίους τα δύο αυτά μέρη μπορούν να συνδεθούν με τον βραχώδη μανδύα που τα περιβάλλει, είτε για να επιβραδύνουν είτε για να επιταχύνουν τη συνολική περιστροφή του πλανήτη. Ένας τρόπος είναι η μηχανική ροπή στρέψης, όπου το εξωτερικό ρευστό μέρος κινείται με τέτοιο τρόπο ώστε να πιέζει τα εξογκώματα του βραχώδους μανδύα – όπως ένα ποτάμι που ρέει γύρω από βράχους.
Ένας άλλος τρόπος είναι η ηλεκτρομαγνητική ροπή, με τον εξωτερικό ρευστό πυρήνα να προσελκύει πλούσια σε σίδηρο κομμάτια του μανδύα προς το μέρος του. Τέλος, η βαρύτητα θα μπορούσε να εξηγήσει το πώς πυκνές περιοχές του εσωτερικού πυρήνα «τραβιούνται» προς το μέρος του μανδύα.
Βέβαια, το μοντέλο έχει κι αυτό περιορισμούς, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη όλους τους άλλους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη διάρκεια της ημέρας, όπως τα ρεύματα στους ωκεανούς και την ατμόσφαιρα. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τη Paula Koelemeijer, σεισμολόγο στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, πρόκειται για «μια πολύ ωραία υπενθύμιση ότι για να αντιμετωπιστεί οποιοδήποτε από αυτά τα εκκρεμή ερωτήματα στο βάθος της Γης, πρέπει να συνδυαστούν όλοι αυτοί οι διαφορετικοί τομείς εξειδίκευσης».
Πηγή: Nature
H συσκευασία που σου λέει αν χάλασε το φαγητό σου
Ερευνητές στη Βραζιλία ανέπτυξαν έναν βιοδιασπώμενο αισθητήρα με βάση το άμυλο, ο οποίος αλλάζει χρώμα όταν εισέρχεται υγρασία στο εσωτερικό μιας συσκευασίας τροφίμων.
Οι ερευνητές ξεκίνησαν τις δοκιμές με κρακεράκια, τα οποία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στην υγρασία και χάνουν γρήγορα την τραγανότητά τους όταν δεν αποθηκεύονται σωστά. Όταν το χλωριούχο κοβάλτιο στον μικρό κυλινδρικό αισθητήρα είναι στεγνό, γίνεται μπλε. Όταν απορροφά υδρατμούς, γίνεται ροζ.
Η ιδέα για τις δοκιμές προήλθε από μια παιδική ανάμνηση. Η καθηγήτρια Bianca Maniglia θυμήθηκε τον «Πετεινό του Μπαρσελός», το πιο αναγνωρίσιμο εθνικό σύμβολο της Πορτογαλίας, το οποίο μάλιστα υπήρχε ως διακοσμητικό στις κουζίνες πολλών νοικοκυριών τη δεκαετία του 1980. Συγκεκριμένα, ο πετεινός άλλαζε χρώμα για να υποδείξει αν θα έβρεχε ή αν θα είχε ηλιοφάνεια, καθώς περιείχε χλωριούχο κοβάλτιο.
Οι ερευνητές αναμένουν ότι η βιομηχανία και οι καταναλωτές θα μπορέσουν τελικά να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία για να προσδιορίζουν την τραγανότητα και την περιεκτικότητα σε υγρασία διαφόρων προϊόντων. Βέβαια, η επιτυχία της δοκιμής δεν σημαίνει άμεση εφαρμογή.
«Οι συμβατικές συσκευασίες θα πρέπει να επανασχεδιαστούν επειδή, προς το παρόν, η παρουσία χλωριούχου κοβαλτίου καθιστά τον αισθητήρα τοξικό, και επομένως δεν μπορεί να έρθει σε άμεση επαφή με τα τρόφιμα», σημειώνει η Maniglia.
Η ερευνητική ομάδα αξιολογεί και άλλα πιθανά υλικά, συμπεριλαμβανομένης της φλούδας του φρούτου ζαμπουτικάμπα, το οποίο είναι ευαίσθητο στις διακυμάνσεις του pH, εμφανίζοντας αλλαγές χρώματος που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως οπτικοί δείκτες.
Πηγή: Phys.org
Λύθηκε το μυστήριο του αστεροειδούς Bennu
Ο αστεροειδής Bennu περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο μία φορά κάθε 1,2 χρόνια και πλησιάζει τη Γη κάθε έξι χρόνια, σε απόσταση περίπου 300.000 χιλιομέτρων. Το 2023, η NASA συνέλεξε δείγματα από την επιφάνεια του αστεροειδούς μέσω της διαστημικής συσκευής OSIRIS-REx.
Το κοντέινερ, με περίπου 120 γραμμάρια υλικού από τον Bennu, προσγειώθηκε στην έρημο της Γιούτα. Μεταξύ άλλων φορέων, το ETH στη Ζυρίχη ξεκίνησε αμέσως την ανάλυσή του.
Οι αρχικές μετρήσεις δείχνουν ότι τα ισότοπα τιτανίου και σιδήρου είναι ομοιόμορφα κατανεμημένα σε όλο τον Bennu, αποκαλύπτοντας επίσης ότι ο Bennu έχει ορισμένους κοντινούς συγγενείς: τον αστεροειδή Ryugu και τους CI, πρωτόγονους μετεωρίτες, πλούσιους σε άνθρακα, που σπάνια βρίσκονται στη Γη. Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες υπέθεταν ότι αστεροειδείς όπως ο Bennu σχηματίστηκαν στις εξωτερικές περιοχές του Ηλιακού Συστήματος.
Όμως, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι ο Bennu, ο Ryugu και οι CI μάλλον γεννήθηκαν κοντά στη «γραμμή πάγου» – το όριο στο πλανητικό μας σύστημα πέρα από το οποίο η θερμοκρασία πέφτει αρκετά ώστε το νερό, το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο να παγώνουν και να μετατρέπονται σε στερεούς κόκκους πάγου.
Ο Bennu είναι ένας πολύ πρωτόγονος αστεροειδής. Το υλικό του, το οποίο φαίνεται να προέρχεται από περιοχές τόσο του εσωτερικού όσο και του εξωτερικού Ηλιακού Συστήματος, χρονολογείται περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν και σχεδόν δεν έχει αλλάξει από τότε.
«Ο Bennu μπορεί να προσφέρει την καλύτερη ματιά μας στο αρχικό μίγμα χημικών στοιχείων από τα οποία κατασκευάστηκαν τελικά οι γήινοι πλανήτες», δηλώνει η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, Maria Schönbächler, η οποία περιμένει με ανυπομονησία δείγματα και από το φεγγάρι Φόβος του Άρη, τα οποία μάλλον θα φτάσουν στη Γη μετά το 2031.
Πηγή: ETH Zurich
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
