Στις 9 Ιουλίου, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC) των ΗΠΑ χορήγησε άδεια στην εταιρεία Reflect Orbital για την κατασκευή, την εκτόξευση και τη λειτουργία ενός δορυφόρου-καθρέφτη σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη. Αυτός ο πειραματικός δορυφόρος, με την ονομασία Eärendil-1, θα έχει τη δυνατότητα να ανακλά το ηλιακό φως προς συγκεκριμένα σημεία της Γης κατά τη διάρκεια της νύχτας. Το έργο δέχεται κριτική από αστρονόμους και περιβαλλοντολόγους εδώ και καιρό.
Το WIRED έγραψε για τον γιγαντιαίο καθρέφτη της Reflect Orbital τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν το έργο βρισκόταν ακόμη σε εμβρυακό στάδιο: «ο φιλόδοξος στόχος της νεοφυούς επιχείρησης με έδρα τη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας είναι να εξασφαλίσει συνεχή παροχή φωτός στις μεγάλες εγκαταστάσεις ηλιακών συλλεκτών, επιτρέποντάς τους να παράγουν ενέργεια ακόμη και τη νύχτα και ξεπερνώντας έτσι έναν από τους κύριους περιορισμούς αυτής της ανανεώσιμης πηγής ενέργειας». Δύο χρόνια αργότερα, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έδωσε το πράσινο φως σε αυτόν τον πάροχο ηλιακού φωτός «κατ’ απαίτηση».
Ακόμη και ένας μικρός αριθμός διαστημικών κατόπτρων θα μπορούσε να αυξήσει τη φωτορύπανση, καθιστώντας το έργο τους πιο δύσκολο, ενώ ένας μελλοντικός δορυφορικός σχηματισμός μεγάλης κλίμακας θα μεταμόρφωνε ριζικά την όψη του νυχτερινού ουρανού.
Εξοπλισμένος με έναν ανακλαστήρα 18 μέτρων, ο Eärendil-1 θα μπορούσε να φωτίζει περιοχές διαμέτρου 5 έως 6 χιλιομέτρων για σύντομα χρονικά διαστήματα (το όνομα του δορυφόρου-καθρέφτη αποτελεί αναφορά στον πρώτο χαρακτήρα του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» που δημιούργησε ο Τόλκιν). Η άδεια επιτρέπει στην εταιρεία να θέσει σε τροχιά αυτόν τον δορυφόρο σε υψόμετρο περίπου 625 χιλιομέτρων. Ο κύριος στόχος είναι η αξιολόγηση της τεχνικής σκοπιμότητας του ανακλαστήρα του, ο οποίος αποτελείται από εξαιρετικά λεπτή μεμβράνη και διαθέτει υψηλή ανακλαστικότητα.
«Ευχαριστούμε την FCC που ενέκρινε την αίτησή μας για τη διεξαγωγή της δοκιμαστικής αποστολής μας», ανέφερε η εταιρεία στα κοινωνικά της δίκτυα. Η εν λόγω αποστολή αναμένεται να ξεκινήσει πριν από το τέλος του έτους. «Αυτή η απόφαση είναι εξαιρετικά σημαντική για την εταιρεία μας και αντανακλά την ηγετική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών στη δοκιμή καινοτόμων διαστημικών τεχνολογιών».
Η αμερικανική νεοφυής επιχείρηση υποστηρίζει ότι αυτή η πολύ αμφιλεγόμενη τεχνολογία θα μπορούσε να έχει διάφορες πολιτικές, εμπορικές και κυβερνητικές εφαρμογές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η παροχή φωτισμού για επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, η υποστήριξη κρίσιμων υποδομών κατά τη διάρκεια καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, η επέκταση των ωρών λειτουργίας των εγκαταστάσεων ηλιακής ενέργειας ή ο προσωρινός φωτισμός απομακρυσμένων εργοταξίων χωρίς την ανάγκη χρήσης συμβατικών γεννητριών.
Πέρα από το «αφήστε μας να κοιμηθούμε»
Ο Eärendil-1 θα είναι μόνο η αρχή. Η Reflect Orbital σχεδιάζει να έχει 50.000 δορυφόρους σε λειτουργία έως το 2035. Και αυτή είναι μόνο μία εταιρεία. Η επιτυχία αυτής της πρωτοβουλίας θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια νέα παγκόσμια βιομηχανία, και αυτό είναι κάτι που στερεί τον ύπνο από πολλούς ανθρώπους -προς το παρόν, μεταφορικά μιλώντας. «Φανταστείτε τον ουρανό γεμάτο φεγγάρια», είπε ο Tony Tyson, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις και επικεφαλής ερευνητής του Αστεροσκοπείου Vera C. Rubin, ο οποίος εκφράζει σκεπτικισμό ως προς την ικανότητα αυτών των δορυφόρων να ανακλούν το φως με την ακρίβεια που υπόσχεται η νεοφυής επιχείρηση.
Κατά τη διάρκεια της ρυθμιστικής διαδικασίας, η FCC έλαβε περίπου 2.000 δημόσια σχόλια που αμφισβητούσαν την πρωτοβουλία. Μεταξύ των κύριων επικριτών συγκαταλέγονται η Αμερικανική Αστρονομική Εταιρεία, η DarkSky International και η Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία. Οι οργανώσεις αυτές προειδοποιούν για τις πιθανές επιπτώσεις αυτού του είδους των δορυφόρων στην αστρονομία, στα νυχτερινά οικοσυστήματα και στην αεροπορική ασφάλεια.
Ορισμένοι ερευνητές έχουν επίσης εκφράσει ανησυχία για πιθανές λάμψεις που ενδέχεται να επηρεάσουν πιλότους αεροσκαφών, οδηγούς ή την πανίδα που είναι ευαίσθητη στους φυσικούς κύκλους φωτός και σκοταδιού.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τα επίγεια παρατηρητήρια πρέπει ήδη να αντιμετωπίζουν χιλιάδες δορυφόρους στη χαμηλή τροχιά της Γης, οι οποίοι δυσχεραίνουν τις παρατηρήσεις. Ακόμη και ένας μικρός αριθμός διαστημικών κατόπτρων θα μπορούσε να αυξήσει τη φωτορύπανση, καθιστώντας το έργο τους πιο δύσκολο, ενώ ένας μελλοντικός δορυφορικός σχηματισμός μεγάλης κλίμακας θα μεταμόρφωνε ριζικά την όψη του νυχτερινού ουρανού. «Για την οπτική αστρονομία, αυτό αποτελεί υπαρξιακή απειλή, και ελπίζουμε ότι οι ρυθμιστικές αρχές θα συμμεριστούν αυτή την άποψη», ανέφερε μια υπάλληλος του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO).
Ορισμένοι ερευνητές έχουν επίσης εκφράσει ανησυχία για πιθανές λάμψεις που ενδέχεται να επηρεάσουν πιλότους αεροσκαφών, οδηγούς ή την πανίδα που είναι ευαίσθητη στους φυσικούς κύκλους φωτός και σκοταδιού.
Παρά τις ενστάσεις αυτές, η FCC κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η υποβληθείσα αίτηση αφορά αποκλειστικά έναν πειραματικό δορυφόρο και όχι έναν εμπορικό δορυφορικό στόλο. Στην απόφασή της, η αρχή επισημαίνει ότι ο Eärendil-1 είναι μια τεχνολογική δοκιμή περιορισμένης εμβέλειας και διάρκειας, τα αποτελέσματα της οποίας θα χρησιμεύσουν για να προσδιοριστεί εάν η ιδέα είναι τεχνικά εφικτή και για να εντοπιστούν οι προκλήσεις που συνδέονται με ενδεχόμενες μελλοντικές εξελίξεις. Οποιαδήποτε μελλοντική ανάπτυξη πολλαπλών δορυφόρων θα απαιτούσε νέες ρυθμιστικές εγκρίσεις.
Επιπλέον, η υπηρεσία δεν έλαβε υπόψη τις επισημάνσεις σχετικά με την αστρονομία. «Θεωρούμε ότι οι ανησυχίες σχετικά με τον αντίκτυπο του Eärendil-1 στην οπτική αστρονομία δεν εμπίπτουν στο πλαίσιο της εξέτασης και της έγκρισης του διαστημικού σταθμού από εμάς και δεν αποτελούν βάση για την απόρριψη ή την επιβολή πρόσθετων όρων στις δραστηριότητες της Reflect Orbital», δήλωσε η FCC.
Μέσω της ιστοσελίδας της, η εταιρεία δεσμεύτηκε να ξεκινήσει διάλογο και να συνεργαστεί με τα ενδιαφερόμενα μέρη και την επιστημονική κοινότητα. «Η Reflect Orbital κερδίζει το δικαίωμα να λειτουργεί και να επεκτείνεται. Αυτό συνεπάγεται να αποδείξει ότι το ανακλώμενο ηλιακό φως μπορεί να ελεγχθεί με ακρίβεια, να χρησιμοποιηθεί μόνο όπου είναι σκόπιμο, να περιοριστεί η ένταση και η διάρκειά του, και να συντονιστεί με τις επηρεαζόμενες κοινότητες και τα επιστημονικά ιδρύματα. Σημαίνει να μετράμε τις πραγματικές επιπτώσεις, όχι να βασιζόμαστε σε υποθέσεις. Και σημαίνει να είμαστε πρόθυμοι να αλλάξουμε πορεία αν τα στοιχεία δεν υποστηρίζουν την εφαρμογή του προγράμματος».
To άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο WIRED En Espanol και μεταφράστηκε από τα ισπανικά.
