O Chris Rokos είναι ακόμη ένας από τους δισεκατομμυριούχους που εγκαταλείπουν την έδρα τους. Μόνο που εκείνος δεν αφήνει τη Σίλικον Βάλει, αλλά το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ίδρυσε το Rokos Capital Management το 2015: ένα hedge fund με έδρα το Μέιφερ του Λονδίνου και γραφεία στη Νέα Υόρκη, το Αμπού Ντάμπι και τη Σιγκαπούρη, το οποίο διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους 19 δισεκατομμυρίων ευρώ και ετοιμάζεται να ανοίξει τις πόρτες του και στην Αθήνα.
Γιατί όμως φεύγει ο Rokos; Πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό ή για μια ευρύτερη τάση; Και, τελικά, τι σημαίνει αυτό για τη χώρα μας;
Ποιος είναι ο Rokos;
Ο Rokos φοίτησε σε δημόσιο σχολείο πριν αποφοιτήσει με υποτροφία από το ξακουστό Κολλέγιο Ίτον – ένα από τα μεγαλύτερα οικοτροφεία της χώρας – και αργότερα από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου σπούδασε μαθηματικά. Ο συνδυασμός Ίτον-Όξμπριτζ διαθέτει τεράστιο πρεστίζ και συναντάται στο βιογραφικό της πλειονότητας της βρετανικής ελίτ: από τη βασιλική οικογένεια μέχρι τους μισούς βουλευτές του Συντηρητικού Κόμματος.
Πριν από τη Rokos Capital Management, ο Rokos είχε συν-ιδρύσει ένα άλλο hedge fund, τη Brevan Howard Asset Management, που υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα funds στην Ευρώπη. Σήμερα, η προσωπική του περιουσία ανέρχεται περίπου στα 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ.
Τη χρονιά που μας πέρασε, ο Rokos συγκαταλεγόταν στους κορυφαίους φορολογούμενους της χώρας – με τη φορολογική του υποχρέωση να αγγίζει τα 385 εκατομμύρια ευρώ – αλλά ταυτόχρονα και στους κορυφαίους φιλάνθρωπους.
Τον Μάρτιο του 2026, προσέφερε 221 εκατομμύρια ευρώ στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, σε μία από τις μεγαλύτερες δωρεές που έχουν γίνει ποτέ στο ίδρυμα. Τα χρήματα, μεταξύ άλλων, θα διατεθούν για τη δημιουργία μιας νέας πτέρυγας που θα φέρει το όνομά του «Rokos School of Government».
Μια μεγάλη έξοδος
Οι βασικοί λόγοι για τους οποίους δισεκατομμυριούχοι όπως ο Rokos εγκαταλείπουν τη βάση τους είναι αμιγώς φορολογικοί, με κύριο «ένοχο» την κατάργηση του ειδικού καθεστώτος «non-dom».
Ο όρος «non-dom» (non-domiciled), στα ελληνικά «μη μόνιμος φορολογικός κάτοικος», αναφέρεται σε κατοίκους του Ηνωμένου Βασιλείου των οποίων η μόνιμη κατοικία βρίσκεται στο εξωτερικό. Μέχρι τον Απρίλιο του 2025, οι «non-doms» όφειλαν να πληρώνουν φόρο μόνο για τα εισοδήματα τους εντός του Ηνωμένου Βασιλείου, αφήνοντας τις διεθνείς πηγές εσόδων τους απ’έξω – εκτός, βέβαια, αν αυτά μεταφέρονταν σε βρετανικό τραπεζικό λογαριασμό.
«Όταν οι πλούσιοι εγκαταλείπουν τη χώρα, αυτό μεταφράζεται σε λιγότερες ευκαιρίες για τους νέους και περισσότερους φόρους για τους υπόλοιπους».
Επρόκειτο για ένα σύστημα που ίσχυε από το 1799, επιτρέποντας σε όσους είχαν γεννηθεί στις βρετανικές αποικίες να μην φορολογούνται για τον πλούτο τους εκεί όσο ζούσαν στη Βρετανία.
Τον Απρίλιο του 2025, ένας θεσμός ηλικίας 226 ετών άλλαξε ριζικά. Οι «non-doms» πλέον φορολογούνται για το παγκόσμιο εισόδημά τους, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Αυτή η εξέλιξη είχε άμεσο τίμημα: μεταξύ του 2024 και του 2025 – από τη φάση των διαβουλεύσεων μέχρι την πλήρη εφαρμογή της αλλαγής – ο αριθμός των «non-doms» στο Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκε κατά 1.200 άτομα και συνεχίζει να πέφτει.
Σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομικών της αντιπολίτευσης, Andrew Griffith, ανεξάρτητα από την πολιτική σκοπιά ή το εισόδημα του καθενός, «όταν οι πλούσιοι εγκαταλείπουν τη χώρα, αυτό μεταφράζεται σε λιγότερες ευκαιρίες για τους νέους και περισσότερους φόρους για τους υπόλοιπους», θέτοντας το ερώτημα του αν τελικά ένα τιμωρητικό φορολογικό καθεστώς αποδίδει.
Ακόμη και ο νέος πρωθυπουργός του Εργατικού Κόμματος, Andy Burnham, δήλωσε ότι δεν προτίθεται να αυξήσει περαιτέρω τον φόρο εισοδήματος – τουλάχιστον προς το παρόν – ώστε να μην προκαλέσει επιπλέον αναστάτωση και διχασμό στον επιχειρηματικό κόσμο.
Μια ακόμα μεγαλύτερη είσοδος
Πολλοί θα αναρωτιούνται: «Γιατί στην Ελλάδα;». Μήπως επειδή το επώνυμο του Rokos ακούγεται ελληνικό; Η μήπως επειδή του αρέσει η φέτα;
Η απάντηση κρύβεται στο δικό μας φορολογικό σύστημα, το οποίο είναι εξαιρετικά ευνοϊκό για επενδυτές υψηλής κεφαλαιακής αξίας. Βάσει αυτού, τα φυσικά πρόσωπα καλούνται να επενδύσουν τουλάχιστον €500.000 σε ακίνητα, επιχειρήσεις ή μετοχές με έδρα την Ελλάδα εντός τριών ετών από την υποβολή της αίτησής τους για μεταφορά φορολογικής κατοικίας. Ως αντάλλαγμα, θα πληρώνουν σταθερό φόρο €100.000 ετησίως για το εισόδημα που αποκτούν στο εξωτερικό.
Και άλλες ευρωπαϊκές χώρες με ανάλογα καθεστώτα έχουν γίνει ελκυστικές, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας, όπου ο σταθερός φόρος για το ξένο εισόδημα ανέρχεται στα €300.000 ετησίως.
Όσο η Βρετανία «τιμωρεί» το κεφάλαιο, η Ελλάδα διεκδικεί τη δική της θέση στο παγκόσμιο σκάκι του πλούτου. Βέβαια, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πόσους δισεκατομμυριούχους μπορεί να προσελκύσει η Αθήνα με φορολογικά «δώρα», αλλά πόσο θα επωφεληθεί τελικά η ελληνική κοινωνία από όλο αυτό.
