Λίγο μετά τις 16:00 το απόγευμα της Κυριακής 2 Αυγούστου, δύο ελικόπτερα αεροπυρόσβεσης τύπου Bell συγκρούστηκαν στον αέρα πάνω από την περιοχή της Ψάθας, την ώρα που συμμετείχαν στην επιχείρηση αντιμετώπισης της μεγάλης πυρκαγιάς στα σύνορα Αττικής και Βοιωτίας.
Η σύγκρουση κόστισε τη ζωή σε έναν Δανό χειριστή και έναν Έλληνα αξιωματικό που λειτουργούσε ως επιχειρησιακός σύνδεσμος με την Πυροσβεστική. Οι δύο επιβαίνοντες στο δεύτερο ελικόπτερο, ένας Βρετανός πιλότος και ένας Έλληνας συντονιστής, κατάφεραν να βγουν ζωντανοί από το περιστατικό και μεταφέρθηκαν για ιατρική φροντίδα.
Πάνω από μια μεγάλη δασική πυρκαγιά, ο καπνός μπορεί να μεταβάλει την ορατότητα μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, καθώς η θερμότητα δημιουργεί ισχυρά ανοδικά και καθοδικά ρεύματα, ενώ οι άνεμοι επηρεάζονται από το ανάγλυφο του εδάφους και την ίδια τη δυναμική της φωτιάς.
Από το πρωί της Κυριακής, τα δύο πληρώματα επιχειρούσαν στο ίδιο μέτωπο πραγματοποιώντας επαναλαμβανόμενες πτήσεις και ρίψεις νερού. Έπειτα από την επαφή των δύο αεροσκαφών, ο Βρετανός κυβερνήτης διατήρησε τον έλεγχο του δικού του ελικοπτέρου και το προσγείωσε σε δρόμο. Ο ίδιος και ο Έλληνας σύνδεσμος απομακρύνθηκαν προτού το Bell τυλιχτεί στις φλόγες.
Το άλλο ελικόπτερο κατέπεσε σε χαράδρα. Τα δύο μέλη του πληρώματός του ανασύρθηκαν χωρίς τις αισθήσεις τους και διακομίστηκαν στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός τους. Τηλεοπτικό υλικό από την περιοχή καταγράφει την επαφή των δύο ελικοπτέρων στον αέρα και την απότομη πτώση του ενός από αυτά.
Η έρευνα καλείται τώρα να ανασυνθέσει τις κινήσεις των δύο πληρωμάτων, μέσα σε ένα εξαιρετικά απαιτητικό περιβάλλον πτήσης και ανάμεσα στα διαφορετικά σενάρια που εξετάζονται για τη μοιραία επαφή.
Η Ελληνική Αστυνομία και συγκεκριμένα η Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος έχει αναλάβει, πλέον, την προανάκριση, κατόπιν εισαγγελικής εντολής. Το σημείο της πτώσης αποκλείστηκε, ώστε να συγκεντρωθούν τα συντρίμμια και τα υπόλοιπα στοιχεία που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν την αλληλουχία των γεγονότων.
Τις επόμενες ημέρες οι ερευνητές αναμένεται να εξετάσουν τις επικοινωνίες των πληρωμάτων, τις εντολές του κέντρου επιχειρήσεων, τις τροχιές των δύο ελικοπτέρων, τις μαρτυρίες από την περιοχή και το ιστορικό τεχνικής συντήρησης των αεροσκαφών. Η εικόνα θα συμπληρωθεί από την ανάλυση του διαθέσιμου βίντεο και των στοιχείων πτήσης που μπορούν να ανακτηθούν.
Η Πυροσβεστική θα πρέπει να διευκρινίσει αν και τα δύο ελικόπτερα πραγματοποιούσαν ρίψεις ή αν το ένα είχε αναλάβει ξεχωριστή αποστολή συντονισμού.
Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο τα δύο Bell βρέθηκαν σε τόσο μικρή απόσταση. Ένα ενδεχόμενο αφορά λανθασμένη εκτίμηση της σχετικής θέσης, του ύψους ή της ταχύτητας των ελικοπτέρων. Η πιθανότητα αστοχίας στον επιχειρησιακό συντονισμό αποτελεί επίσης μέρος της έρευνας.
Μιλώντας στα ελληνικά ΜΜΕ, ο πιλότος και πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων Παντελής Φραγκούλης χαρακτήρισε το συμβάν «τραγικό λάθος», επισημαίνοντας ότι το οπτικό υλικό δημιουργεί κρίσιμα ερωτήματα για τον σχηματισμό και τους ρόλους των δύο εναέριων μέσων.
Κατά την εκτίμησή του, η Πυροσβεστική θα πρέπει να διευκρινίσει αν και τα δύο ελικόπτερα πραγματοποιούσαν ρίψεις ή αν το ένα είχε αναλάβει ξεχωριστή αποστολή συντονισμού. Στη δεύτερη περίπτωση, η παρουσία του στο ίδιο ύψος με ένα ελικόπτερο που εκτελούσε διαδοχικούς ελιγμούς αεροπυρόσβεσης θα απαιτούσε ειδική εξήγηση από την έρευνα.
Οι πρώτες δημόσιες εκτιμήσεις αποτελούν, βέβαια, ακόμα υποθέσεις εργασίας. Το επίσημο πόρισμα θα κρίνει τον ακριβή ρόλο κάθε αεροσκάφους και θα ανασυνθέσει τις τελευταίες κινήσεις των πληρωμάτων.
Η εναέρια πυρόσβεση αποτελεί ένα από τα πιο απαιτητικά περιβάλλοντα πτήσης. Οι χειριστές των ελικοπτέρων πετούν χαμηλά, προσεγγίζουν το μέτωπο με μεγάλη ταχύτητα και πραγματοποιούν διαρκείς αλλαγές πορείας, ενώ μεταφέρουν βαρύ φορτίο νερού.
Έπειτα, υπάρχει και το ζήτημα της περιορισμένης ορατότητας. Πάνω από μια μεγάλη δασική πυρκαγιά, ο καπνός μπορεί να μεταβάλει την ορατότητα μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, καθώς η θερμότητα δημιουργεί ισχυρά ανοδικά και καθοδικά ρεύματα, ενώ οι άνεμοι επηρεάζονται από το ανάγλυφο του εδάφους και την ίδια τη δυναμική της φωτιάς. Οι πιλότοι καλούνται να παρακολουθούν ταυτόχρονα το έδαφος, την εξέλιξη του μετώπου, τις οδηγίες του συντονισμού και τη θέση των υπόλοιπων εναέριων μέσων.
Όπως ανέφερε στο WIRED Greece πηγή του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, όλα τα ελικόπτερα Bell που επιχειρούσαν στη χώρα τέθηκαν προσωρινά σε καθήλωση, έως ότου ολοκληρωθούν οι αρχικοί έλεγχοι και προχωρήσει η διερεύνηση των συνθηκών του δυστυχήματος.
Η συγκέντρωση πολλών διαφορετικών αεροσκαφών στον ίδιο περιορισμένο εναέριο χώρο προσθέτει ακόμη ένα επίπεδο πολυπλοκότητας. Ελικόπτερα διαφορετικών τύπων, Canadair και άλλα μέσα μπορεί να κινούνται διαδοχικά προς τον ίδιο στόχο, ακολουθώντας συγκεκριμένους κύκλους προσέγγισης και απομάκρυνσης, και αναπτύσσοντας διαφορετικές ταχύτητες.
Τον συντονισμό αυτού του σύνθετου εναέριου πεδίου αναλαμβάνει το αρμόδιο συντονιστικό και επιχειρησιακό όργανο της Πυροσβεστικής, αξιοποιώντας δεδομένα GPS, εικόνες από κάμερες, δορυφορικές λήψεις και θερμικά συστήματα. Η ασφαλής διαχείριση απαιτεί συνεχή εικόνα της θέσης κάθε μέσου και αυστηρό χρονικό διαχωρισμό των διαδρομών τους.
Μετά τη σύγκρουση, οι επιχειρήσεις κατάσβεσης στην ευρύτερη περιοχή συνεχίστηκαν με άλλα μέσα, μεταξύ των οποίων ελικόπτερα Erickson Air-Crane και Chinook, καθώς και πυροσβεστικά αεροσκάφη Canadair.
Τα δύο ελικόπτερα Bell ανήκαν στη McDermott Aviation, μια αυστραλιανή εταιρεία από την οποία η Ελλάδα μισθώνει ελικόπτερα για τις ανάγκες της αντιπυρικής περιόδου. Η συνεργασία της εταιρείας με τις ελληνικές αρχές ξεκίνησε το 2020 και φέτος βρίσκεται στην έβδομη διαδοχική χρονιά της.
Για το καλοκαίρι του 2026, η McDermott Aviation ανέπτυξε στην Ελλάδα στόλο 15 ελικοπτέρων: 11 Bell 214ST, γνωστά ως Super Transporter, και τέσσερα Bell 214B, τα λεγόμενα Big Lifter. Τα ελικόπτερα που ενεπλάκησαν στη σύγκρουση αναφέρονται ως Bell 214ST.
Η εταιρεία επιβεβαίωσε ότι κάθε ελικόπτερο μετέφερε δύο άτομα και δήλωσε πως συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές για τη διερεύνηση του περιστατικού.
«Οι σκέψεις μας και τα βαθύτερα συλλυπητήριά μας βρίσκονται μαζί με τις οικογένειες, τους φίλους και τους συναδέλφους όσων επηρεάστηκαν από αυτό το τραγικό συμβάν», ανέφερε ο ιδρυτής και πρόεδρος της εταιρείας, John McDermott. Πρόσθεσε ότι τα δύο πληρώματα συμμετείχαν σε μια κρίσιμη αποστολή για την προστασία των τοπικών κοινοτήτων.
Πηγές που συνδέονται με την εταιρεία ανέφεραν, στις πρώτες ώρες μετά το δυστύχημα, πως έως εκείνη τη στιγμή δεν είχαν προκύψει ενδείξεις τεχνικής βλάβης. Η μηχανική κατάσταση των δύο ελικοπτέρων παραμένει αντικείμενο της επίσημης έρευνας, μαζί με το ιστορικό συντήρησης και κάθε εξάρτημα που θα ανακτηθεί από τα σημεία της πτώσης.
Πάντως μετά τη σύγκρουση ενεργοποιήθηκε το προβλεπόμενο πρωτόκολλο ασφαλείας για τον συγκεκριμένο τύπο αεροσκάφους. Όπως ανέφερε στο WIRED Greece πηγή του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, όλα τα ελικόπτερα Bell που επιχειρούσαν στη χώρα τέθηκαν προσωρινά σε καθήλωση, έως ότου ολοκληρωθούν οι αρχικοί έλεγχοι και προχωρήσει η διερεύνηση των συνθηκών του δυστυχήματος.
Το πόρισμα θα χρειαστεί να εξηγήσει μέσα από ποια αλληλουχία κινήσεων δύο ελικόπτερα που συμμετείχαν στην ίδια αποστολή βρέθηκαν σε πορεία σύγκρουσης. Πίσω από αυτή την απάντηση βρίσκεται και ένα ευρύτερο ερώτημα: πώς οργανώνεται με ασφάλεια ένας εναέριος στόλος όταν άνθρωποι και μηχανές επιχειρούν επί ώρες, μέσα στον καπνό, στη θερμότητα και σε έναν ουρανό γεμάτο κινούμενα μέσα.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
