Τον Μάρτιο του 2026, η ελληνική startup Wikifarmer, η οποία, μέσω της πλατφόρμας της συνδέει αγρότες και παραγωγούς κατευθείαν με επιχειρήσεις και αγοραστές, έλαβε χρηματοδότηση €7,1 εκατ. από την Brighteye Ventures και την Τράπεζα Πειραιώς.
Ενώ οι αγρότες παράγουν την περισσότερη αξία στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, αμερικανική έρευνα του 2024 έδειξε ότι, στο τέλος της ημέρας, τους μένουν μόνο 11,8 σεντ του δολαρίου, με τα υπόλοιπα να απορροφώνται από την επεξεργασία των προϊόντων, τη διανομή και τους διαμεσολαβητές. Αυτό ακριβώς το χάσμα φιλοδοξεί να κλείσει η ελληνική εταιρεία, η οποία ήδη αναδεικνύεται σε παγκόσμιο παίχτη.
«Αν κάποιος δει όλο τον κλάδο, υπάρχει αρκετή απάτη διαχρονικά, οπότε προσπαθούμε να αποκαταστήσουμε τη διαφάνεια. Λειτουργούμε σαν ενδιάμεσος εγγυητής της ποιότητας»
To WIRED Greece μίλησε με τον διευθύνοντα σύμβουλο και συνιδρυτή του Wikifarmer, Ηλία Σούση, για να μάθει πώς η πλατφόρμα αποκαθιστά την αυτονομία των αγροτών, πώς αξιοποιεί το AI και πώς μια ελληνική startup κατάφερε να ξεχωρίσει σε παγκόσμιο B2B marketplace.
Από τη Βικιπαίδεια των αγροτών στο σήμερα
To Wikifarmer ξεκίνησε το 2017, όταν ο φίλος του Ηλία από το δημοτικό και γεωπόνος, Πέτρος Σάγκος, είχε την ιδέα να φτιάξουν κάτι σαν το Wikipedia του αγροτικού τομέα. «Εγώ νόμιζα ότι ήταν τρελός όταν μου το πρωτοείπε. Υπήρχαν wiki sites για βιβλία, τον τουρισμό, το Game of Thrones, αλλά δεν υπήρχε τίποτα για το αγροτικό τομέα. Τότε είπα “εννοείται να το κάνουμε”», μας λέει ο Ηλίας.
Η ιδέα γεννήθηκε όσο ο Πέτρος δούλευε σε μια αγροτική επιχείρηση με σπόρους, όπου δεχόταν καθημερινά τηλέφωνα για το πώς ραντίζεται η ντομάτα ή πόσες εβδομάδες χρειάζεται να περάσουν για να βγάλουν φύλλα τα πρώτα σπορόφυτα. Τότε, φτιάχτηκε η πρώτη βερζιόν του Wikifarmer, σε πέντε γλώσσες, με καλές πρακτικές και συμβουλές για αγρότες, καλωσορίζοντας 3-4 εκατομμύρια μοναδικούς επισκέπτες, μόλις τον πρώτο χρόνο.
«Τότε καταλάβαμε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα, τελικά, είναι η σύνδεση των παραγωγών με την αγορά και αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε μια πλατφόρμα, χωρίς πολλούς ενδιάμεσους, εξασφαλίζοντας καλύτερες τιμές τόσο για τις τους αγρότες, όσο και για τους αγοραστές», εξηγεί ο Ηλίας.
Πράγματι, η αξία του τομέα της γεωργίας εκτιμήθηκε γύρω στα $13 τρισ. το 2025, και υπολογίζεται να αγγίξει τα $17,9 τρισ. το 2030. Παρόλα αυτά, η ανάπτυξη ενός παγκόσμιου ψηφιακού εμπορίου για τον γεωργικό τομέα έχει μείνει πίσω, με την τωρινή του αξία να φτάνει τα $26,8 δισ.
Το wiki site έδωσε, λοιπόν, τη θέση του σε ένα «full-stack B2B procurement platform», δηλαδή μια πλατφόρμα εμπορικής συνεργασίας σε διακρατικό επίπεδο, που έχει έδρα στην Αθήνα, αλλά δραστηριοποιείται στην Ισπανία, την Ιταλία και την Αίγυπτο, και άλλες Μεσογειακές χώρες.
«Εκεί αναλαμβάνουμε τα πάντα που αφορούν μια αγροτική συναλλαγή. Από το να βρει ο αγοραστής τον αγρότη και να συμφωνήσει την τιμή, μέχρι τη διαχείριση εγγράφων και πιστοποιήσεων, αλλά και την εξασφάλιση της ποιότητας των προϊόντων και τη μεταφορά», απαριθμεί ο Ηλίας.
Από το χωράφι στο laptop σου
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες διαχρονικά είναι η ρευστότητα και η έλλειψη κρατικής χρηματοδότησης. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) άρχισε να εξοφλεί εκκρεμότητες ύψους 1,374 εκατ. ευρώ, από το 2017, μόλις τον Απρίλιο του 2026.
«Κάποιος μπορεί να σπείρει κάτι τον Μάρτιο, να έχει αγοράσει λιπάσματα, σπόρους, μηχανήματα, να καταστραφούν όλα από τον καιρό και παρόλα αυτά να μπορεί να πληρωθεί μόνο αφού πουλήσει το προϊόν του. Μπήκαμε στη μέση για να παρέχουμε εμείς πίστωση στους αγρότες», περιγράφει ο Ηλίας.
Σε αυτό βοήθησε και ο τελευταίος γύρος χρηματοδότησης που σήκωσε η ελληνική startup, όπου η Τράπεζα Πειραιώς έγινε κρίσιμος στρατηγικός της συνεργάτης, με σκοπό να δημιουργηθεί η πρώτη ψηφιακή πλατφόρμα αγροτικών εφοδίων για την Ελλάδα, FarmClick.
«Με το Farmclick, οι αγρότες θα αγοράζουν πιο εύκολα τις πρώτες ύλες τους, θα βρίσκουν καλύτερες τιμές και θα έχουν και τη χρηματοδότηση της Τράπεζας Πειραιώς, η οποία έχει χτίσει εκτεταμένο δίκτυο και παρουσία στον ελληνικό αγροτικό τομέα. Θέλουμε να καλύψουμε συνολικά το αγροτικό οικοσύστημα», τονίζει.
Πέρα από το ζήτημα της χρηματοδότησης, όμως, η τεχνολογία έρχεται για να καλύψει και άλλα κενά που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Για τον Ηλία, ο πρωτογενής τομέας είναι «ένα industry που έχει πάρα πολύ ανοργάνωτα δεδομένα, και δεν θα μπορούσε εύκολα να τα οργανώσει κάποιος χωρίς τη δύναμη του AI. Θα χρειάζονταν χιλιάδες άνθρωποι».
Σε αυτή τη φάση, το Wikifarmer αναπτύσσει δύο ξεχωριστά ΑΙ assistants, που θα λειτουργούν μέσω WhatsApp ή άλλων εφαρμογών, τόσο για τον αγοραστή, όσο και για τον πωλητή. «Σκοπεύουμε να προσθέσουμε AI layers και στο κομμάτι των logistics: πώς αυτοματοποιείται η παραγγελία, πώς τη παρακολουθεί κάποιος σε πραγματικό χρόνο, πώς τελειοποιούνται τα μεταφορικά, το οποίο είναι ένα τελείως άλλο οικοσύστημα από το αγροτικό», συμπληρώνει ο Ηλίας.
Σε κάθε περίπτωση, η μεγαλύτερη πρόκληση στη ψηφιοποίηση των αγροτικών συναλλαγών είναι η εμπιστοσύνη. «Όταν έχουμε να κάνουμε με έναν τομέα που λειτουργεί με πάρα πολύ παραδοσιακό τρόπο, δεν είναι εύκολο να έρθει η αλλαγή από τη μια μέρα στην άλλη. Σκέψου πώς ήταν η βιομηχανία του τουρισμού στις αρχές του 2000 που όλοι είχαν τον πράκτορά τους για να τους κλείσει εισιτήρια. Όταν ήρθε το ίντερνετ και τα άλλαξε όλα, στην αρχή δεν υπήρχε εμπιστοσύνη», περιγράφει ο Ηλίας, ωστόσο χωρίς να χάνει την αισιοδοξία του.
Το μέλλον ενός ψηφιακού αγροτικού οικοσυστήματος
Από τη μετάβαση του αγροτικού τομέα σε ένα πιο συγκεντρωτικό και ψηφιακό πλαίσιο ανακύπτουν και άλλα ζητήματα, όπως αυτό των πιστοποιήσεων. Στην Ελλάδα υπάρχουν 17 πάροχοι πιστοποιήσεων για συστήματα ασφαλείας τροφίμων. Ωστόσο, πολλοί παραγωγοί δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να πάρουν πιστοποίηση και άλλοι δεν έχουν τη γνώση ή τα μέσα.
Το Wikifarmer έχει ήδη τις πιστοποιήσεις ISO 22000 (Διαχείριση Ασφάλειας Τροφίμων) και ISO 9001 (Διασφάλιση Ποιότητας), μεταξύ άλλων, που του επιτρέπουν να πουλάει ορισμένα προιόντα εκ μέρους των παραγωγών. Εκτός αυτού, η πλατφόρμα έχει και εκπαιδευτικό χαρακτήρα, επιτρέποντας σε αγρότες και παραγωγούς να παρακολουθήσουν σεμινάρια και να αποκτήσουν πιστοποίηση για πρακτικές βιωσιμότητας, όπως το GlobalGAP, ή για πρωτόκολλα ασφάλειας τροφίμων, όπως το HACCP.
«Αν κάποιος δει όλο τον κλάδο, υπάρχει αρκετή απάτη διαχρονικά, οπότε προσπαθούμε να αποκαταστήσουμε τη διαφάνεια. Λειτουργούμε σαν ενδιάμεσος εγγυητής της ποιότητας», εξηγεί ο Ηλίας.
Πέρα από τη διαφάνεια, όμως, το Wikifarmer έρχεται να λύσει και το περιβαλλοντικό ζήτημα. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), τα παγκόσμια αγροδιατροφικά συστήματα ευθύνονταν για 16,5 δισ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα το 2023, με την επεξεργασία, συσκευασία και μετακίνηση των προϊόντων να αποτελούν το 32% των εκπομπών αυτών. Μιλώντας για το παράδοξο του ενεργειακού αποτυπώματος του κλάδου, ο Ηλίας μάς έδωσε το παράδειγμα ενός παραγωγού από την Κένυα, ο οποίος, μέσω της πλατφόρμας, άρχισε να πουλάει αβοκάντο στην Ισπανία.
«Οι πελάτες μας στην Ισπανία, προηγουμένως, αγόραζαν τα ίδια αβοκάντο, αλλά από την Ολλανδία. Το αβοκάντο, δηλαδή, ταξίδευε από την Κένυα στην Ολλανδία και “ξανακατέβαινε” στην Ισπανία. Η ύπαρξη πολλών ενδιάμεσων οδηγεί σε βαρύ περιβαλλοντικό αντίκτυπο, γιατί δεν είναι μόνο το ταξίδι, αλλά και η συντήρηση, κάτι το οποίο προσπαθούμε να λύσουμε».
Σε κάθε περίπτωση, το μέλλον του Wikifarmer μένει να ξεδιπλωθεί. «Επιλέξαμε τη Μεσόγειο ως αρχική παραγωγική περιοχή, καθώς είναι ο “κήπος της Ευρώπης”. Είναι αυτονόητο να επεκταθούμε σε όλη τη λεκάνη της Μεσογείου, και πιο επιλεκτικά στην ηπειρωτική Αφρική, αλλά και στη Λατινική Αμερική, επειδή παράγει πολύ παρόμοια προϊόντα με τη Μεσόγειο», εξηγεί ο Ηλίας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026, ωστόσο, το μέλλον της γεωργίας στη Λατινική Αμερική είναι αμφιλεγόμενο. Από τη μια, τα υψηλά επιτόκια και ο πληθωρισμός στη Βραζιλία έχουν ήδη οδηγήσει σε χρεοκοπίες στον αγροτικό τομέα, ο οποίος αποτελεί 25-30% του ΑΕΠ της χώρας. Από την άλλη, η Αργεντινή βιώνει μια «γεωργική αναγέννηση», υπό την ηγεσία του προέδρου Javier Milei και χάρις στο πακέτο οικονομικής βοήθειας της Αμερικής.
«Ιδανικά, σε πέντε χρόνια, στο επίπεδο των B2B marketplaces του αγροτικό τομέα, θα θέλαμε να ανταγωνιστούμε με τους ιθύνοντες σε Αμερική και Ασία. Στην Ευρώπη νομίζω δεν υπάρχει κάποιος άλλος. Έχουμε ήδη κάνει σημαντικά βήματα αλλά ακόμα είμαστε ακόμα μικροί σε σχέση με τον παραδοσιακό τομέα και θέλουμε να αλλάξει αυτό», λέει ο Ηλίας στο τέλος της κουβέντας μας.
