«Μόνο το 18% των επιβατών αερομεταφορών κάνει χρήση του δικαιώματος επιστροφής χρημάτων. Γιατί; Γιατί δεν ξέρει ότι μπορεί», είπε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης 25 δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες, πριν λίγο καιρό.
H κουβέντα για τα δικαιώματα των επιβατών στις αεροπορικές μεταφορές όχι μόνο συνεχίστηκε, αλλά έφτασε και σε ένα ιστορικό σημείο καμπής, τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026, με τη νέα συμφωνία της ΕΕ, μετά από 13 ολόκληρα χρόνια.
«Οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει να επιτρέπουν στους γονείς να κάθονται δίπλα στα παιδιά τους χωρίς να επιβάλλουν επιπλέον χρέωση, όπως συμβαίνει σήμερα».
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη τύπου, στην οποία συμμετείχε η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola, ο Υπουργός Μεταφορών της Κύπρου Αλέξης Βαφειάδης, ο Απόστολος Τζιτζικώστας, καθώς και ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού, Virginijus Sinkevičius.
Βασικός στόχος των ευρωβουλευτών ήταν, μεταξύ άλλων, οι επιβάτες να μπορούν να λαμβάνουν επιστροφή χρημάτων, να διεκδικούν αποζημίωση ή να μεταφέρονται με άλλη πτήση, σε περίπτωση καθυστέρησης άνω των τριών ωρών, ακύρωσης ή άρνησης επιβίβασης.
Ποια είναι, όμως, η πραγματική εμπειρία των επιβατών μέχρι σήμερα; Και ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Το καλό, το κακό και το άσχημο
«Πρόκειται για μια καλή συμφωνία για την Ευρώπη, για τους πολίτες μας και για τις αεροπορικές εταιρείες μας», είπε η Roberta Metsola, ανοίγοντας τη συνέντευξη Τύπου.
«Εξασφαλίσαμε ισχυρότερα δικαιώματα για τις οικογένειες και τα άτομα με αναπηρία. Εξασφαλίσαμε μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές των πτήσεων. Διατηρήσαμε το όριο των τριών ωρών καθυστέρησης για την αποζημίωση με τα ίδια χρηματικά ποσά», συμπλήρωσε. Σύμφωνα με τη νέα συμφωνία, οι επιβάτες θα μπορούν να διεκδικούν τα δικαιώματά τους χωρίς να χρειάζεται να ψάχνουν αμέτρητες σελίδες online ή να στέλνουν email.
«Πραγματικά δεν με νοιάζει πια το gold status, το ωραίο φαγητό, τα lounge. Σημασία έχει αν η αεροπορική κάνει τη ζωή μου ευκολότερη ή δυσκολότερη όταν ταξιδεύω με το παιδί».
Ο Βαφειάδης εξήγησε ότι η συμφωνία ρυθμίζει και τα πρακτικά ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες, όπως η διαμονή και οι ενδιάμεσες στάσεις. «Ταυτόχρονα, η συμφωνία διασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά, προστατεύει τη συνδεσιμότητα σε ολόκληρη την Ένωση, ιδίως για τα νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές, και διατηρεί την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων σε ένα όλο και πιο απαιτητικό παγκόσμιο περιβάλλον», συμπλήρωσε.
Ωστόσο, η πραγματικότητα μέχρι στιγμής απέχει αρκετά από το ευρωπαϊκό ιδανικό, σύμφωνα με την Κίρα, η εμπειρία της οποίας άλλαξε δραματικά αφού έγινε μητέρα.
Η Κίρα ζει στη Μεγάλη Βρετανία. Όταν δεν δουλεύει, επισκέπτεται συχνά την οικογένειά της στην Ελλάδα και την Αυστρία. Ωστόσο, η μετακίνηση έχει δυσκολέψει, όχι επειδή η 18 μηνών κόρη της είναι δύσκολο παιδί, αλλά επειδή οι αεροπορικές εταιρείες φαίνεται να κάνουν τη ζωή δύσκολη σε όσους έχουν παιδιά.
«Πραγματικά δεν με νοιάζει πια το gold status, το ωραίο φαγητό, τα lounge. Σημασία έχει αν η αεροπορική κάνει τη ζωή μου ευκολότερη ή δυσκολότερη όταν ταξιδεύω με το παιδί», λέει.
Η εμπειρία της με ελληνική αεροπορική εταιρεία δεν ήταν τόσο θετική. Η Κίρα είχε ήδη πληρώσει extra θέση για το παιδί. Ωστόσο, όταν έφτασε στο αεροδρόμιο, η θέση δεν είχε κλειστεί τελικά, με αποτέλεσμα να μη μπορούν να πάρουν στην καμπίνα ούτε το ειδικό κάθισμα του παιδιού.
«Φάγαμε 2,5 ώρες στο τηλέφωνο για να λύσουμε το ζήτημα. Καταλήξαμε να φτάνουμε τελευταίοι και καταϊδρωμένοι στην πύλη, χωρίς να έχουμε προλάβει καν να αλλάξουμε το παιδί», περιγράφει.
«Και το κερασάκι στην τούρτα ήταν ότι η αεροσυνοδός δεν ήξερε καν τους κανόνες για το κάθισμα, αναγκάζοντάς μας να το βγάλουμε στην απογείωση για την “ασφάλεια του παιδιού”, υπονοώντας ότι δεν ξέρω πώς να προστατέψω το παιδί μου», μας αποκαλύπτει η Κίρα με απόγνωση.
Αυτό ήταν κάτι που έθιξε και ο Επίτροπος Τζιτζικώστας στη συνέντευξη τύπου. «Οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει να επιτρέπουν στους γονείς να κάθονται δίπλα στα παιδιά τους χωρίς να επιβάλλουν επιπλέον χρέωση, όπως συμβαίνει σήμερα», είπε, προσθέτοντας ότι θα υπάρχει και περισσότερη πρόβλεψη καθώς και βελτιωμένη προστασία των επιβατών με μειωμένη κινητικότητα ή με αναπηρίες.
Και τώρα; Τι γίνεται τώρα;
Ένα περιστατικό που επίσης σημάδεψε την Κίρα, ήταν μόλις 40 μέρες αφού γεννήθηκε η κόρη της. Mε το Pass μιας ελληνικής αεροπορικής εταιρείας δεν υπάρχει η δυνατότητα αγοράς δεύτερης θέσης για λόγους άνεσης – αν κάποιος είναι υπέρβαρος ή έχει ειδικό εξοπλισμό – που μάλλον σε αυτή την κατηγορία φάνηκε να συγκαταλέγεται και η θέση για το μωρό. Η Κίρα έπρεπε να μπει στη διαδικασία αγοράς, ακύρωσης και αιτήματος επιστροφής χρημάτων τρεις φορές, για να βρει άκρη.
«Μου πήρε πολλές ώρες να καταλάβω πώς λειτουργεί αυτή η διαδικασία. Ακόμα και σήμερα, ξέρω πώς λειτουργεί καλύτερα από οποιονδήποτε στο τηλεφωνικό κέντρο, και πρέπει να το εξηγώ κάθε φορά», εξηγεί.
«Αλλά μέχρι να το καταλάβω, ήταν εξαντλητικό. Είχα ένα μωράκι, ήμουν σε άδεια μητρότητας, θήλαζα 24 ώρες το 24ωρο, και αντί να μπορώ να φροντίζω το μωρό μου, έπρεπε να το παρηγορώ, ενώ μιλούσα κυριολεκτικά ώρες με το τηλεφωνικό κέντρο», προσθέτει.
Για την Κίρα η πιο ομαλή πτήση μέχρι στιγμής, ήταν με τη Finnair καθώς δεν χρειάστηκε να πληρώσει extra θέση για το παιδί. «Καμία αεροσυνοδός δεν δημιούργησε θέμα. Αντιθέτως, μας βρήκαν και μια άδεια σειρά να κάτσουμε, καθώς σε αυτή που είχαμε κλείσει το μεσαίο κάθισμα είχε πιαστεί», μας εξηγεί, τονίζοντας, ωστόσο, ότι αυτό έγινε μόνο σε μια αεροπορική και ότι η ανάγκη για μια ευρύτερη αλλαγή είναι επιτακτική.
«Οι αεροπορικές εταιρείες θα έπρεπε να ντρέπονται για το ότι δυσκολεύουν τόσο πολύ τους γονείς, και το ίδιο θα έπρεπε να κάνουν και οι ρυθμιστικές αρχές που καταβάλλουν άφθονες δημόσιες επιδοτήσεις χωρίς να αναρωτιούνται αν πράγματι εξυπηρετούνται οι διάφορες ομάδες πελατών», λέει στο τέλος της κουβέντας μας.
Τη συνέντευξη τύπου έκλεισε ο Virginijus Sinkevičius με μια υπόσχεση για αλλαγή, λέγοντας ότι «σήμερα είναι μια μέρα που γιορτάζουμε πραγματικά αυτό που είναι η Ευρώπη. Η Ευρώπη προστατεύει τους πολίτες της και, το πιο σημαντικό, καταφέρνει να μιλά με μια φωνή». Μένει να δούμε αν ο νέος κανονισμός θα εφαρμοστεί μεν και αν θα βελτιώσει πράγματι τη ζωή των επιβατών δε.
