Στα πεδία μάχης της ανατολικής Ουκρανίας κατάλαβα για πρώτη φορά πόσο καθοριστικό ρόλο θα έπαιζαν τα drones στον πόλεμο παγκοσμίως. Όταν βρέθηκα στα μέτωπα το 2014, λίγο μετά τη ρωσική εισβολή, οι στρατιώτες γύρω μου ήταν σκληροτράχηλοι άνδρες, πολλοί από τους οποίους είχαν κάνει τη βασική τους εκπαίδευση στον σοβιετικό στρατό πριν από την ανεξαρτησία της Ουκρανίας το 1991. Ήταν γεννημένοι μαχητές.
Μια δεκαετία αργότερα, στα ίδια χαρακώματα, πέρασα χρόνο με «σπασίκλες» μηχανικούς λογισμικού που αξιοποιούσαν τις δεξιότητές τους στην πληροφορική για να κατασκευάζουν και να χειρίζονται drones. Είχαν γίνει μαχητές.
Από την πρώτη στιγμή της απρόκλητης ρωσικής επίθεσης, η Ουκρανία βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν εχθρό που υπερτερούσε σε εξοπλισμό και ανθρώπινο δυναμικό. Απέναντί της στεκόταν μια πολύ μεγαλύτερη και πλουσιότερη χώρα, που μπορούσε να αντιμετωπίζει τους στρατιώτες της ως αναλώσιμους. Για να αντεπιτεθεί, η Ουκρανία έπρεπε εξαρχής να γίνει ευρηματική· και αυτή η ευρηματικότητα εκδηλώθηκε στα drones πιο έντονα απ’ οπουδήποτε αλλού. Σε πολλά σημεία του μετώπου, οι στρατιώτες με τους οποίους βρισκόμουν μού έδειχναν πώς έπαιρναν ένα φθηνό, εμπορικό quadcopter drone τύπου Mavic, που μπορεί να αγοράσει οποιοσδήποτε online, και το συνδύαζαν με έναν μικρό εκρηκτικό μηχανισμό, του οποίου το περίβλημα μπορούσε να βγει επί τόπου σε 3D εκτυπωτή. Στη συνέχεια, με αυτό το αυτοσχέδιο όπλο κατέστρεφαν εχθρικό εξοπλισμό αξίας εκατομμυρίων.