Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Andrew Puzder, προειδοποίησε ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες ενδέχεται να δεχθούν «καταστροφικά» αντίποινα στην αμερικανική αγορά, αν οι Βρυξέλλες προχωρήσουν στο σχέδιο που περιορίζει την πρόσβαση εταιρειών εκτός ΕΕ σε μια ζώνη δορυφορικών συχνοτήτων. Σε συνέντευξη στους Financial Times που δημοσιεύθηκε την Κυριακή, ο Puzder είπε ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις «θα πρέπει να είναι επιφυλακτικές», γιατί κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί και θα ήταν «πολύ καταστροφικό» γι’ αυτές, δεδομένου του μεγέθους της αμερικανικής αγοράς.
Το επίμαχο κομμάτι του φάσματος είναι η ζώνη των 2 GHz για κινητές δορυφορικές υπηρεσίες (MSS): δύο λωρίδες των 30 MHz, στα 1.980–2.010 MHz για την επικοινωνία από τη Γη προς τον δορυφόρο και στα 2.170–2.200 MHz για την αντίστροφη. Σε αυτές τις συχνότητες ένας δορυφόρος μπορεί να «μιλήσει» απευθείας με ένα κοινό κινητό, χωρίς κεραία ή ειδικό τερματικό, τη λεγόμενη σύνδεση direct-to-device. Η Κομισιόν θεωρεί τη ζώνη ιδανική για τέτοιες υπηρεσίες, επειδή είναι εναρμονισμένη παγκοσμίως και γειτονεύει με τις ζώνες της κινητής τηλεφωνίας, οπότε τα chipsets των τηλεφώνων την υποστηρίζουν σχετικά εύκολα.
Από το 2009 η ζώνη μοιράζεται σε δύο παρόχους, με 15 MHz ανά κατεύθυνση ο καθένας, και οι άδειές τους λήγουν τον Μάιο του 2027. Σήμερα τις κατέχουν οι αμερικανικές Viasat και EchoStar.
Η Κομισιόν παρουσίασε στις 27 Μαΐου πρόταση κανονισμού που αντικαθιστά τις 27 εθνικές αδειοδοτήσεις με μία ενιαία επιλογή σε επίπεδο ΕΕ. Το κείμενο χωρίζει τη ζώνη σε έξι ζεύγη μπλοκ των 5 MHz. Τα δύο πηγαίνουν σε ένα ασφαλές κυβερνητικό σύστημα, συνδεδεμένο με τον ευρωπαϊκό αστερισμό IRIS², που μπορεί να το λειτουργεί μόνο εταιρεία υπό τον έλεγχο της ΕΕ, κρατών-μελών ή πολιτών τους.
Από τα τέσσερα εμπορικά μπλοκ, τα δύο δίνονται κατά προτεραιότητα σε «νεοεισερχόμενους» της Ένωσης, δηλαδή σε εταιρείες με έδρα και έλεγχο στην ΕΕ. Μόνο τα άλλα δύο είναι ανοιχτά σε οποιονδήποτε, και κανένας εμπορικός πάροχος δεν μπορεί να πάρει πάνω από 10 MHz. Στην πράξη, μια ζώνη που σήμερα βρίσκεται ολόκληρη σε αμερικανικά χέρια θα περάσει σε ένα καθεστώς όπου οι αμερικανικές εταιρείες θα πάρουν, στην καλύτερη περίπτωση, το ένα τρίτο της ζώνης, δηλαδή 10 από τα 30 MHz. Και αυτό το τρίτο η Starlink και η Leo της Amazon θα το διεκδικήσουν όχι μόνο μεταξύ τους, αλλά και απέναντι σε ευρωπαϊκές εταιρείες.
Οι υποψήφιοι πρέπει επίσης να καλύψουν μέσα σε πέντε χρόνια όλα τα κράτη-μέλη, με τουλάχιστον το 95% του πληθυσμού και το 90% της έκτασης του καθενός, και η κίνηση των Ευρωπαίων χρηστών να «προσγειώνεται» σε σταθμούς εντός της Ένωσης. Η αιτιολογία είναι γραμμένη στο ίδιο το κείμενο: η οικονομική ασφάλεια της ΕΕ θα κινδύνευε αν οι εμπορικές δορυφορικές υπηρεσίες στην Ένωση τις παρείχε αποκλειστικά ένας πάροχος τρίτης χώρας, ενώ σήμερα κανένας ευρωπαϊκός δορυφορικός πάροχος δεν έχει δικαιώματα στη ζώνη.
Η SpaceX έχει ποντάρει σε αυτές τις συχνότητες. Το 2025 συμφώνησε να αγοράσει από την EchoStar τις αμερικανικές άδειες AWS-4 και H-block, σε συμφωνία περίπου 17 δισ. δολαρίων, και ζήτησε να αποκτήσει και τα διεθνή δικαιώματα της EchoStar στα 2 GHz. Πάνω σε αυτό το φάσμα χτίζει τη νέα γενιά δορυφόρων Starlink Mobile. Τον Μάρτιο η Deutsche Telekom ανακοίνωσε ότι θα τη φέρει σε ευρωπαϊκές αγορές της το 2028, πάνω στις δορυφορικές συχνότητες της Starlink. Στην ΕΕ όμως η άδεια της EchoStar δεν περνά αυτόματα στη SpaceX: με την πρόταση της Κομισιόν, θα πρέπει να διεκδικήσει νέα, όπως όλοι.
Η SpaceX έχει ήδη επικρίνει το σχέδιο, προειδοποιώντας ότι μπορεί να αποδυναμώσει τη συνδεσιμότητα στην Ουκρανία, όπου το Starlink στηρίζει πολιτικές και στρατιωτικές επικοινωνίες από την αρχή της ρωσικής εισβολής. Ο Puzder αναγνώρισε το δικαίωμα της Ευρώπης να προστατεύει ευαίσθητες κυβερνητικές πληροφορίες, όμως είπε ότι αν ο σκοπός είναι να γίνουν οι ΗΠΑ λιγότερο ανταγωνιστικές, «αυτός δεν είναι θεμιτός στόχος» για τέτοια νομοθεσία. «Δεν κάνεις τις ευρωπαϊκές εταιρείες πιο ανταγωνιστικές κάνοντας τις αμερικανικές λιγότερο ανταγωνιστικές», πρόσθεσε. Αμφισβήτησε επίσης αν τα πρόστιμα του Digital Markets Act σε αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας αφορούν τον ανταγωνισμό ή τα έσοδα.
Στην ευρωπαϊκή πλευρά, οι μεγάλοι πάροχοι κινούνται ήδη. Οι Deutsche Telekom, Orange, Telefónica και Vodafone υπέγραψαν επιστολή προθέσεων για να εξετάσουν κοινή προσφορά στη διαδικασία για το φάσμα MSS. Τις συζητήσεις είχε αποκαλύψει το Bloomberg από τον Σεπτέμβριο. Οι τέσσερις δεν θα επενδύσουν άμεσα σε δικό τους αστερισμό: θα στήσουν στην Ευρώπη τις επίγειες υποδομές και θα δώσουν ανοιχτή πρόσβαση σε όλους τους παρόχους κινητής, ενώ τους δορυφόρους θα τους παρέχει συνεργάτης που δεν έχει ακόμη επιλεγεί.
Η πρωτοβουλία, όπως διευκρινίζουν, δεν αντικαθιστά τις υπάρχουσες δορυφορικές συνεργασίες τους.
Η πρόταση πρέπει ακόμη να περάσει από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, και οι σημερινές άδειες μπορούν να παραταθούν για δύο χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί η επιλογή. Ο Puzder δεν κατονόμασε κάποιο συγκεκριμένο αντίμετρο. Στην ίδια συνέντευξη κάλεσε Βρυξέλλες και Ουάσινγκτον να συνεργαστούν απέναντι στην Κίνα, σε τεχνητή νοημοσύνη και κβαντικούς υπολογιστές: «Θα ήταν πολύ πιο εύκολο αν δουλεύαμε με την Ευρώπη αντί να πολεμάμε την Ευρώπη».
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
