Ενώ βρισκόταν στην πτήση επιστροφής από το Μετς στη Ρώμη την Δευτέρα, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ δέχτηκε μια ερώτηση που θα μπορούσε να τεθεί σε οποιονδήποτε επικεφαλής εταιρείας AI: μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να αφανίσει την ανθρωπότητα; Η απάντησή του δεν ήταν ακριβώς προφητεία για το τέλος του κόσμου, ήταν ωστόσο μια ηχηρή προειδοποίηση πως πρέπει να πάρουμε τον κίνδυνο στα σοβαρά.
Σε συνέντευξη τύπου που έδωσε ο Πάπας στους αιθέρες, είπε ρητά ότι «οι ανησυχίες που εκφράζουν οι ειδικοί για το ΑΙ πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη».
«Δεν πιστεύω ότι πρόκειται για fake news, όπως είπαν κάποιοι», ανέφερε, υπονοώντας εμμέσως πλην σαφώς τον Αμερικανό Πρόεδρο, ο οποίος πρόσφατα διέψευσε την πιθανότητα σοβαρών κινδύνων από το βήμα του ΟΗΕ.
Τόνισε, μάλιστα, ότι απαιτείται «διάλογος, έρευνα, αλλά και εξεύρεση τρόπων ώστε να διασφαλιστεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα φτάσει στο σημείο όπου θα μπορούσε να καταστρέψει την ανθρωπότητα».
Το μήνυμα με το οποίο ο Πάπας αποχαιρέτησε τους δημοσιογράφους που παρευρέθηκαν στην πτήση ήταν το εξής: «Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν πραγματικό ενδιαφέρον στο να βρουν λύσεις, αλλά έχουμε ακόμα δρόμο μπροστά μας. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορούμε απλά να καθόμαστε και να προσποιούμαστε ότι τίποτα δεν θα συμβεί».
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Λέων ΙΔ΄, αλλιώς Robert Francis Prevost μίλησε για τους κινδύνους του AI. Μάλιστα, τον Μάιο του 2026 αφιέρωσε την πρώτη του εγκύκλιο σε αυτό – πρόκειται για μια επίσημη επιστολή που κάθε Πάπας συντάσσει και εκδίδει, απευθυνόμενος στους επισκόπους, τους κληρικούς, αλλά και τους πιστούς σε όλο τον κόσμο.
Πώς έχουν εξελιχθεί οι δηλώσεις του τους τελευταίους μήνες; Και πού διαφωνεί με άλλους παγκόσμιους ηγέτες, όπως ο Trump;
Στην προηγούμενη επίσημη επιστολή του, ο Πάπας δεν μιλάει για τον άνθρωπο και την τεχνητή νοημοσύνη ως δύο ανταγωνιστικές δυνάμεις, αλλά οραματίζεται μια συμβίωση. «Στην εποχή που η ανθρωπότητα απειλείται από πολλές διαφορετικές μορφές απανθρωποποίησης, στόχος της Εκκλησίας είναι να παραμείνει στον πυρήνα της ανθρώπινη», γράφει.
Μάλιστα, θεωρεί ότι, όπως τα δεδομένα, οι αλγόριθμοι και οι πλατφόρμες, έτσι και το AI οφείλει να αποτελεί προνόμιο όχι μόνο των λίγων, αλλά όλων των ανθρώπων – συμπεριλαμβανομένων των μελλοντικών γενεών.
Ίσως ο πιο σημαντικός από τους προβληματισμούς του Πάπα στην εγκύκλιο αυτή είναι η εξέλιξη ολόκληρου του κοινωνικού οικοδομήματος. Η αναπόφευκτη άνοδος ενός τεχνοκρατικού καθεστώτος απαιτεί, με τη σειρά της, ένα νέο πνευματικό, ηθικό και πολιτικό πλαίσιο.
«Όπως οι καλλιτέχνες και οι συγγραφείς πρέπει να αναλογίζονται τις αξίες που διέπουν τα έργα τους, έτσι και οι δημιουργοί εργαλείων ΑΙ πρέπει να πορεύονται με διαφάνεια, ένα αίσθημα ευθύνης προς τις κοινότητες που επηρεάζουν, αλλά και μέριμνα για το αν αυτό που δημιουργούν είναι όντως για το κοινό καλό», είχε τονίσει στην εγκύκλιό του.
Ο Πάπας δεν είναι ο μόνος που προβληματίζεται για την ταχύτητα με την οποία προχωρά και αναπτύσσεται η τεχνητή νοημοσύνη. Πριν από λίγες εβδομάδες, η Silicon Valley ταράχτηκε από τις δηλώσεις του πρώην εργαζομένου της Anthropic και whistleblower, Jacob Coxon, ο οποίος κατηγόρησε την Anthropic και την OpenAI για ανήθικες πρακτικές και υποστήριξε ότι «τζογάρουν με τη ζωή μας».
Πολλοί άλλοι εργαζόμενοι μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας ακολούθησαν το παράδειγμά του. Ακόμα και οι ίδιοι οι CEOs των εταιρειών αυτών, όπως ο Dario Amodei, ο Sam Altman και ο Elon Musk, είπαν ότι θα κάνουν ένα βήμα πίσω, ζητώντας μάλιστα περισσότερη ρύθμιση από το κράτος.
Βέβαια, δεν συμφώνησαν όλοι με αυτό το αφήγημα. Σύμφωνα με δηλώσεις του Donald Trump στις αρχές Σεπτεμβρίου, όλες οι εικασίες περί ΑΙ, κατάκτησης του κόσμου και καταστροφής της ανθρωπότητας αποτελούν «απάτη».
Μάλιστα, σε δημοσίευσή του στο Truth Social στις 14 Σεπτεμβρίου ανέφερε ότι οι προαναφερθείσες δηλώσεις των CEOs αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης, «αρρωστημένης» συνωμοσίας, η οποία στοχεύει σε μια αποδυναμωμένη Αμερική απέναντι στους ανταγωνιστές της. «Ο μόνος έλεγχος που χρειάζεται η ΤΝ είναι ένας ΔΥΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΞΥΠΝΟΣ (υψηλό IQ!) ΠΡΟΕΔΡΟΣ, και οι ΗΠΑ το έχουν αυτό και με το παραπάνω», έγραψε.
Μία εβδομάδα αργότερα, στις 22 Σεπτεμβρίου, ο Trump έσπευσε να εκφράσει και πάλι τη δυσαρέσκειά του για τη στάση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη. Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι αυτοί που την κατακρίνουν είναι «οι ίδιοι που έλεγαν ότι θα έχουμε πεθάνει σε 12 χρόνια από την υπερθέρμανση του πλανήτη – η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε κλιματική αλλαγή επειδή ο πλανήτης άρχισε να κρυώνει και όχι να ζεσταίνεται – και κανείς δεν πέθανε».
Σε αντίθεση με άλλους CEOs, ο Jensen Huang της NVIDIA υποστήριξε τον Trump στο ότι επικρατεί υπερβολή γύρω από το ΑΙ, γεγονός που μέλλει να επηρεάσει και την παγκόσμια αγορά των chips – τη βασική υποδομή των κέντρων δεδομένων.
Συγκεκριμένα, ο Huang ανησυχεί ότι οι περιορισμοί που ενδέχεται να επιβληθούν στις εξαγωγές αμερικανικών chips θα οδηγήσουν ξένες αγορές, όπως η Κίνα, στο να προβούν σε εγχώρια παραγωγή, ξεπερνώντας την Αμερική στην παγκόσμια κούρσα. Και με την χθεσινή συνάντηση των ηγετών των μεγαλύτερων εταιρειών ΑΙ στο Λευκό Οίκο, το debate συνεχίζεται.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
