Τους επόμενους μήνες, εκατοντάδες χιλιάδες ολοκαίνουργιοι συνάδελφοι θα εισέλθουν στην αγορά εργασίας. Θα μάθετε τα ονόματά τους και θα αναγνωρίζετε τις φωτογραφίες προφίλ τους. Θα προστεθούν στις αλυσίδες email και στα κανάλια Slack σας. Θα γίνουν διευθυντές προσωπικού, μηχανικοί και ειδικοί του μάρκετινγκ.
Όμως, αυτοί οι συνάδελφοι δεν είναι άνθρωποι: είναι όλοι AI agents.
Η άνοδος των πράκτορων τεχνητής νοημοσύνης – συστημάτων που βασίζονται σε μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMS) και έχουν σχεδιαστεί για να εκτελούν εργασίες αυτόνομα – έχει προκαλέσει ένα κύμα εταιρειών που προσφέρουν τις υπηρεσίες ψηφιακών υπαλλήλων. Αυτοί οι πράκτορες υποτίθεται ότι είναι οι τέλειες «εργάτριες μέλισσες»: διαθέσιμοι 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, χωρίς ποτέ να παραπονιούνται και με υπεράνθρωπη νοημοσύνη.
Η ανθρωπομορφιστική προσέγγιση αποτελεί στρατηγική των εταιρειών τεχνολογίας για να κάνουν τους χρήστες να εθιστούν στις υπηρεσίες τους, καθιστώντας τους ανίκανους να αντισταθούν στην έκκριση ντοπαμίνης που προκαλεί μια συναισθηματική σύνδεση.
Ωστόσο, παραδόξως, έχει γίνει ελάχιστη συζήτηση για το πώς είναι αυτοί οι «υπάλληλοι» ως πραγματικοί συνάδελφοι. Η Julie Bedard, εταίρος της Boston Consulting Group, παρατήρησε πριν από τρία χρόνια την ασαφή φύση του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποι μιλούσαν για την τεχνητή νοημοσύνη στο χώρο εργασίας, καθώς η ραγδαία υιοθέτηση του ChatGPT έπεισε τα στελέχη ότι η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να επιφέρει εκθετικές βελτιώσεις στην παραγωγικότητα.
«Οι άνθρωποι δεν είχαν τους κατάλληλους όρους για να το περιγράψουν», λέει η Bedard στο WIRED. «Είναι ένα εργαλείο; Είναι ένας συμπαίκτης; Είναι ένας συνάδελφος; Είναι ένας συνεργάτης;»
Όταν πλατφόρμες όπως το Copilot της Microsoft και το Gemini for Workspace της Google κυκλοφόρησαν το 2023, προωθήθηκαν κυρίως ως εργαλεία για τους υπαλλήλους. Όμως τον Ιανουάριο, όταν η Bedard και οι συνεργάτες της διεξήγαγαν έρευνα σε 1.261 διευθυντικά στελέχη, το 22% δήλωσε ότι οι οργανισμοί τους είχαν προσθέσει ΑΙ agents στα οργανωτικά διαγράμματα της εταιρείας. Η Bedard ανέφερε ότι αυτό το ποσοστό είναι πιθανό να αυξηθεί, καθώς δεκάδες νεοφυείς επιχειρήσεις προσφέρουν τις υπηρεσίες «υπαλλήλων» τεχνητής νοημοσύνης και οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας προωθούν ενθουσιωδώς τους αυτόνομους πράκτορές τους. Τον Ιούνιο, για παράδειγμα, η Microsoft παρουσίασε το «Scout», έναν πράκτορα που έχει σχεδιαστεί για να εκτελεί εργασίες όπως ο αναπρογραμματισμός συναντήσεων και η σύνταξη email.
«Η εταιρεία σας ουσιαστικά προσλαμβάνει τον βοηθό σας», δήλωσε ο Omar Shahine, εταιρικός αντιπρόεδρος του Microsoft Scout, κατά την παρουσίαση του agent. «Ολόκληρο το νόημα της ύπαρξης ενός προσωπικού βοηθού είναι ότι εργάζεται όταν εσείς δεν εργάζεστε.»
Η επιτυχία των AI agents εξαρτάται όχι μόνο από την ικανότητά τους να αποφέρουν οικονομικά οφέλη, αλλά και να συνεργάζονται αρμονικά με το υπάρχον εργατικό δυναμικό. Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες έχουν δημιουργήσει πράκτορες που συνδυάζουν τα πλεονεκτήματα της τεχνητής νοημοσύνης με ένα σύνολο χαρακτηριστικών που μοιάζουν με τα ανθρώπινα, προκειμένου να ενθαρρύνουν τους υπαλλήλους να αντιμετωπίζουν τους νέους τους συναδέλφους σαν να είναι άνθρωποι.
«Οι άνθρωποι αρχίζουν να σέβονται πραγματικά τον πράκτορα και να αναπτύσσουν ισχυρούς δεσμούς μαζί του», λέει ο Dhruv Amin, συνιδρυτής της Anything, μιας νεοφυούς εταιρείας προγραμματισμού που εισήλθε στην αγορά των συναδέλφων τεχνητής νοημοσύνης τον Αύγουστο με μια πλατφόρμα που ονομάζεται Skydive. «Μιλούν γι’ αυτόν σαν να είναι άνθρωπος».
Οι πράκτορες του Skydive «δεν είναι chatbots», αλλά συνάδελφοι, με δικά τους ονόματα, ρόλους και υπολογιστές στο cloud. Λειτουργούν μέσω Slack, email, iMessage και άλλων πλατφορμών. Καθένας εκπροσωπείται από ένα avatar που θυμίζει Muppet, το οποίο ο Amin περιέγραψε ως «κοντά στον άνθρωπο, αλλά σίγουρα όχι άνθρωπος». Έχουν ονόματα που συχνά σχετίζονται με τους ρόλους τους· το Canary, για παράδειγμα, παρακολουθεί την παραγωγή 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα.
«Πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να τους προσδώσουμε λίγο ανθρώπινη υπόσταση», λέει ο Amin, «επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι ακόμα δεν ξέρουν τι είναι ένας πραγματικός πράκτορας».
Η Christine Wendell, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Pronto Housing και από τους πρώτους που υιοθέτησαν το Skydive, χρησιμοποιεί τους πράκτορες για μια ατελείωτη λίστα επαναλαμβανόμενων εργασιών: σύνταξη συμβολαίων, προγραμματισμός συναντήσεων, αποστολή email παρακολούθησης στους πελάτες. Οι πράκτορές της είναι, ουσιαστικά, τέλειοι υπάλληλοι.
Αλλά πώς είναι ως συνάδελφοι; Οι πράκτορες του Skydive όχι μόνο ενσωματώνονται σε κάθε μορφή επικοινωνίας στο χώρο εργασίας, αλλά εξελίσσονται συνεχώς ώστε να προσαρμόζονται στους τρόπους επικοινωνίας, στα αιτήματα και στις διορθώσεις των συναδέλφων τους. Με άλλα λόγια, γίνονται όλο και καλύτεροι στο να ταιριάζουν με τους πραγματικούς συναδέλφους τους. Όταν η ομάδα μηχανικών της Pronto άρχισε να χρησιμοποιεί έναν πράκτορα προγραμματισμού, η Wendell παρατήρησε ότι οι υπάλληλοι άρχισαν να λένε ότι «δούλευαν με την Alice», τον πράκτορα, σε ένα έργο.
Ωστόσο, μέρος της ελκυστικότητας των πράκτορων είναι ότι δεν είναι άνθρωποι. Πέρα από την απεριόριστη εργασιακή τους ηθική, μένουν εκτός των πολιτικών του γραφείου ή των επαγγελματικών νευρώσεων. Όταν ο «Bob», ο πράκτορας που λειτουργούσε ως επικεφαλής του προσωπικού της Wendell, ανέφερε κατά λάθος όλες τις λεπτομέρειες του ημερολογίου της Wendell σε ένα κανάλι του Slack, εκείνη δεν ένιωσε την ανάγκη να «γλυκάνει» την άμεση αντίδρασή της.
«Σίγουρα έχω πλήρη επίγνωση ότι δεν είναι άνθρωπος», λέει ο Wendell. «Τους φωνάζω με έναν τρόπο που δεν θα φερόμουν σε άνθρωπο, γιατί δεν θα ήταν ευγενικό».
Οι συνάδελφοι με τεχνητή νοημοσύνη εισέρχονται στην αγορά εργασίας, την ίδια στιγμή που οι ψηφιακοί βοηθοί διεισδύουν όλο και περισσότερο στην προσωπική μας ζωή. Ενώ η Silicon Valley χρησιμοποιεί εδώ και μήνες ψηφιακούς βοηθούς όπως το Open Claw και το Instinct για την εκτέλεση ενοχλητικών εργασιών, το Muse της Meta, που κυκλοφόρησε πρόσφατα, στοχεύει να φέρει τους προσωπικούς ψηφιακούς βοηθούς στο προσκήνιο.
Το Muse, όπως και τα «μαπέτ» της Skydive, αναπαρίσταται από ένα χαριτωμένο και χνουδωτό μικρό άβαταρ. Σύμφωνα με τα λόγια του ανώτερου συντάκτη του WIRED, Reece Rogers, η εμπειρία του χρήστη μοιάζει «με το να στέλνεις μήνυμα σε έναν φίλο ζητώντας του να κάνει κάποια εργασία – ο πράκτορας τεχνητής νοημοσύνης επιβεβαιώνει τα μηνύματα με ένα emoji με τον αντίχειρα προς τα πάνω και αρχίζει να εργάζεται στο παρασκήνιο».
Η ανθρωποποίηση της τεχνητής νοημοσύνης ενέχει συγκεκριμένους κινδύνους σε εργασιακό πλαίσιο. Έρευνα της Bedard και των συναδέλφων της στο BCG διαπίστωσε ότι, όταν οι διευθυντές ενημερώνονταν ότι η εργασία είχε ολοκληρωθεί από έναν υπάλληλο τεχνητής νοημοσύνης, εντόπιζαν 18% λιγότερα λάθη σε σύγκριση με την περίπτωση που τους λέγονταν ότι προέρχονταν από ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης. Οι πράκτορες, επίσης, δεν εντάσσονται απαραίτητα στα ίδια πλαίσια με τους ανθρώπους που εργάζονται, λέει η Bedard, όσον αφορά τις ικανότητες ή τις αδυναμίες τους.
Το γεγονός ότι οι άνθρωποι δημιουργούν βαθιές συναισθηματικές σχέσεις με την τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι κάτι καινούργιο· οι άνθρωποι έχουν ήδη εδώ και χρόνια σχέσεις με chatbot. Ακόμη και στον χώρο εργασίας, τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης έχουν προκαλέσει κάποιες περίεργες αντιδράσεις. Πέρυσι, ο Henry Blodget, ο ιδρυτής του Business Insider, έγραψε ένα άρθρο στο blog του σχετικά με τη δημιουργία μιας ομάδας ψηφιακών υφισταμένων και την «ανθρώπινη αντίδραση» που είχε βλέποντας τη φωτογραφία ενός ιδιαίτερα ελκυστικού συναδέλφου τεχνητής νοημοσύνης.
«Μετά από μερικές δεκαετίες στον ανθρώπινο χώρο εργασίας, έχω μάθει ότι το να μοιράζεσαι ορισμένες ανθρώπινες σκέψεις στη δουλειά είναι σχεδόν πάντα κακή ιδέα», έγραψε ο Blodget. «Αλλά ίσχυαν οι ίδιοι κανόνες για τους συναδέλφους τεχνητής νοημοσύνης και τους χώρους εργασίας όπου η τεχνητή νοημοσύνη είναι το φυσικό περιβάλλον;»
Η Sarah Franklin, διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρείας ανθρώπινου δυναμικού Lattice, έχει πιο υπαρξιακές ανησυχίες. Η Lattice πρόσθεσε ψηφιακούς υπαλλήλους στο οργανόγραμμα πριν από δύο χρόνια, πριν το concept γίνει πλήρως αποδεκτό από το ευρύ κοινό. Η Franklin τονίζει ότι η Lattice χρησιμοποιεί αυτό το μοντέλο για να ενθαρρύνει την ανάληψη ευθύνης, όχι για να ενθαρρύνει τους εργαζόμενους να αντιμετωπίζουν τους συναδέλφους τεχνητής νοημοσύνης σαν να ήταν άνθρωποι.
Η Franklin θεωρεί ότι αυτή η ανθρωπομορφιστική προσέγγιση αποτελεί στρατηγική των εταιρειών τεχνολογίας για να κάνουν τους χρήστες να εθιστούν στις υπηρεσίες τους, καθιστώντας τους ανίκανους να αντισταθούν στην έκκριση ντοπαμίνης που προκαλεί μια συναισθηματική σύνδεση. Αν και αυτό μπορεί να βοηθήσει τις εταιρείες να δημιουργήσουν μια ενεργή βάση χρηστών, η Franklin πιστεύει ότι ενδέχεται να έχει επιζήμιες νευρολογικές και συμπεριφορικές επιπτώσεις για το ανθρώπινο εργατικό δυναμικό.
«Έχουμε αυτά τα μοντέλα που έχουν απορροφήσει όλη την ανθρώπινη γνώση και είμαστε τόσο περήφανοι για τις αποτιμήσεις πολλών τρισεκατομμυρίων που έχουν, αλλά ενδεχομένως καταστρέφουν την ανθρωπότητα», λέει η Franklin. «Είναι πολύ τρομακτικό. Και ποιος είναι ο σκοπός; Μήπως ο σκοπός είναι να αφήσουν τους ανθρώπους χωρίς δουλειά;»
To άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο WIRED US και μεταφράστηκε από τα αγγλικά.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
