Τις τελευταίες ημέρες, κυκλοφόρησε ένα βίντεο της NASA που παρουσιάζει τη Γη ως μια μπάλα από Play-Doh. Ορισμένες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με αυτή την εικόνα που έγινε viral ισχυρίζονται ότι «αυτό είναι το πραγματικό σχήμα του πλανήτη», κάτι που προκάλεσε μεγάλη σύγχυση στους χρήστες. «Είναι ο πλανήτης μας πραγματικά τόσο άσχημος;», αναρωτιούνται ορισμένοι. Σίγουρα αποτελεί έντονη αντίθεση με τις γνωστές εικόνες της Γης που έχουν ληφθεί από το βαθύ διάστημα και παρουσιάζουν τον πλανήτη ως μια όμορφη μπλε σφαίρα.
Αυτό που βλέπουμε εδώ δεν είναι το πραγματικό σχήμα της επιφάνειας της Γης, αλλά μια υπερβολική απεικόνιση του γεωειδούς. Το γεωειδές είναι μια νοητή ισοδυναμική επιφάνεια που ορίζεται από το βαρυτικό πεδίο της Γης. Μπορεί να απεικονιστεί ως ένα σχήμα παρόμοιο με ένα ελλειψοειδές, αλλά με ελαφρές ακανόνιστες προεξοχές και κοιλότητες που προκαλούνται από διακυμάνσεις στην κατανομή της μάζας στο εσωτερικό του πλανήτη. Μπορεί επίσης να φανταστεί κανείς ως την επιφάνεια που θα είχε ένας παγκόσμιος ωκεανός αν παρέμενε εντελώς ήρεμος, χωρίς κύματα, παλίρροιες ή ρεύματα, και καθοριζόταν αποκλειστικά από τη βαρύτητα και την περιστροφή της Γης.
Ο λόγος για τον οποίο αυτός ο τρισδιάστατος χάρτης του γεωειδούς φαίνεται τόσο παράξενος είναι ότι το ύψος «είναι υπερβολικά μεγεθυμένο, κατά έναν συντελεστή 10.000», προκειμένου να γίνουν ορατές οι διακυμάνσεις του βαρυτικού πεδίου· διαφορετικά, το γεωειδές θα φαινόταν σχεδόν τέλεια σφαιρικό.
Σύμφωνα με το Science Visualization Studio της NASA, το οποίο δημοσίευσε αυτή την απεικόνιση στις 15 Ιουλίου, «το ύψος του γεωειδούς που εμφανίζεται εδώ προέρχεται από το μοντέλο βαρυτικού πεδίου GOCO06s, ένα παγκόσμιο μοντέλο βαρυτικού πεδίου που βασίζεται αποκλειστικά σε δορυφορικά δεδομένα και υπολογίστηκε από το πρόγραμμα GOCO (Gravity Observation Combination)», το οποίο επίσης «βασίζεται σε πάνω από ένα δισεκατομμύριο παρατηρήσεις που συλλέχθηκαν σε διάστημα 15 ετών από 19 δορυφόρους». Μεταξύ αυτών των δορυφόρων περιλαμβάνονται το Gravity and Climate Recovery Experiment (GRACE) της NASA και το Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer (GOCE) της ESA.
Υπάρχει μια μελέτη του 2021 που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Earth System Science Data, η οποία περιγράφει την ανάπτυξη του μοντέλου GOCO06s και τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία αυτού του είδους απεικόνισης.
Η NASA μοιράστηκε επίσης ένα διαδραστικό τρισδιάστατο μοντέλο του γεωειδούς, το οποίο μπορείτε να εξερευνήσετε εδώ, καθώς και ένα βίντεο μεγαλύτερης διάρκειας από αυτό που παρουσιάζεται εδώ.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο WIRED En Espanol και μεταφράστηκε από τα ισπανικά.