Η «ελληνοποίηση» του Office και η χρήση του στη γλώσσα μας μπορεί σήμερα να φαίνεται κάτι απολύτως φυσιολογικό, όμως το μακρινό 1993 ήταν ένα ακόμα μεγάλο ζητούμενο. Ήμουν μέλος της μικρής ομάδας που έκανε το πρώτο localization της κλασικής σουίτας της Microsoft, αποφασίζοντας για την «Αποκοπή», την «Επικόλληση», την «Αντιγραφή», τη «Μορφοποίηση» κι όλες τις άλλες εντολές που σήμερα αντικρίζουμε στη γλώσσα μας, στη «Γραμμή Εργαλείων».
Η δουλειά απαιτητική, ο όγκος μεγάλος και οι καυγάδες ομηρικοί, σχεδόν σε κάθε συνάντησή μας για την από κοινού επισκόπηση των όρων με τους οποίους καταπιάστηκε ο καθένας.
Γράφεις ένα κείμενο στα ελληνικά, θες να παρεμβάλεις μια-δυο αγγλικές λέξεις, πατάς (Alt) + (Shift) στο πληκτρολόγιο κι αλλάζεις γλώσσα, ξαναπατάς και επιστρέφεις στα ελληνικά. Τι το παράξενο; Σήμερα, ουδέν! Εκείνα τα «πέτρινα» χρόνια, όμως, στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν οι προσωπικοί («IBM compatible», πάντα) υπολογιστές έβρισκαν με πολύ κόπο κι ακόμα περισσότερο χρήμα τη θέση τους στα ελληνικά σπίτια, αυτό κάθε άλλο παρά αυτονόητο ήταν. Σωτήριον έτος 1992, λοιπόν, εποχή των Windows 3.0 και 3.1 και η Microsoft συνειδητοποιεί πως καλά τα αγγλικά, όμως υπάρχουν κι άλλες γλώσσες (και αγορές) στον πλανήτη, με διαφορετική δομή, φιλοσοφία και γραφή -ενίοτε ανάποδη ή κάθετη, με περίεργους εξωτικούς χαρακτήρες, ακόμα και ιδεογράμματα. Παίρνει, λοιπόν, την απόφαση να υποστηριχτούν σταδιακά, με βάση το υπάρχον πρότυπο Unicode, καινούρια πληκτρολόγια, εκτυπωτές και γραμματοσειρές, ένα τεράστιο project, με κωδική ονομασία Chicago, που εξελίχθηκε στην πρώτη έκδοση των -πολύγλωσσων, πιά- Windows 95.
Όχι πως όλοι εδώ περίμεναν τις δικές της κινήσεις, βέβαια… Με την πίεση των πρώτων χρηστών να αυξάνει συνεχώς, ο ανεπίσημος εκπρόσωπός της, η Πουλιάδης και Συν/τες υλοποίησε, με τη βοήθεια του (σήμερα, εξέχοντος καθηγητή στο ΟΠΑ) Διομήδη Σπινέλλη, μια πρώτη λύση, για να ακολουθήσει ανταγωνιστικά άλλη, πιο ολοκληρωμένη και προχωρημένη λύση από την Computer Logic R&D. Η Microsoft, που έχει ήδη αποφασίσει να ιδρύσει θυγατρική στην Ελλάδα, «γυρίζει» στην εγχώρια αγορά, βλέπει αυτή την (πολύγλωσση, με όλα τα «εξωτικά» και με δική της τεχνολογία, παρακαλώ) λύση, «θαμπώνεται» και την αγοράζει! Έτσι, το Νοέμβριο του 1992, ένα κλιμάκιο εξειδικευμένων στην πολυγλωσσία μηχανικών (Μπάμπης Αβρατόγλου, Λευτέρης Πολυταρίδης και Γιώργος Κορδέλης, η αρχική ομάδα) αναχωρεί για την έδρα της Microsoft στο Ρέντμοντ, με σκοπό τη μεταφορά αυτής της πολύγλωσσης τεχνογνωσίας, αλλά και την πλήρη προσαρμογή των Windows στα Ελληνικά (UI, Help και Manual). Το έργο ολοκληρώθηκε με πλήρη επιτυχία το 1994, τόσο για τη μεταφορά τεχνογνωσίας, όσο και τον πλήρη εξελληνισμό (localization) των Windows, με σταδιακή εμπλοκή και του διεθνούς κέντρου πολύγλωσσων προϊόντων της Microsoft, στην Ιρλανδία.
Ανάλογη ήταν και η πορεία για τον εξελληνισμό του Office -με τις περιορισμένες, ακόμα, σε σύγκριση με τις σημερινές, δυνατότητές του, έστω κι αν τότε φάνταζαν εκπληκτικές. Στα γραφεία της Computer Logic R&D, Μεσογείων & Φωκίδος στους Αμπελοκήπους, που είχε πλέον εξελιχθεί σε στενό συνεργάτη της Microsoft στον τομέα του localization, συστήνεται -μεσούντος του 1993- ομάδα εργασίας: δυο-τρεις μηχανικοί υπολογιστών, άλλες τόσες μεταφράστριες από το νεόκοπο τότε Ιόνιο Πανεπιστήμιο, κι ένας δημοσιογράφος τεχνολογίας – ο γράφων. Η δουλειά απαιτητική, ο όγκος μεγάλος και οι καυγάδες ομηρικοί, σχεδόν σε κάθε συνάντησή μας για την από κοινού επισκόπηση των όρων με τους οποίους καταπιάστηκε ο καθένας, πριν περάσουμε στους επόμενους. «Αυτό να το πούμε έτσι!», έλεγε η Τζένη – «Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;» ο Βασίλης, που ήταν κι ο επικεφαλής της ομάδας. «Κι αν το λέγαμε αλλιώτικα;» η Χριστίνα. «Να προτείνω εγώ κάτι διαφορετικό;» ο γράφων.
Με τούτα και μ’ εκείνα, οι μήνες πέρασαν (πάνω από χρόνος χρειάστηκε, τελικά), η δουλειά προχώρησε, αναθεωρήθηκε, συμφωνήθηκε, οι αντιρρήσεις έγιναν συνέργειες, οι διορθώσεις μειώθηκαν και σταδιακά μηδενίστηκαν, οι καινούριοι όροι «κλείδωσαν», το πρόχειρο έγινε επίσημο και το printout εργασίας έγινε παραδοτέο που ταξίδεψε στο Δουβλίνο και το Ρέντμοντ, για να ενσωματωθεί στις νέες εκδόσεις του Office.
Τα υπόλοιπα είναι ιστορία…
Σε μια καριέρα στη δημοσιογραφία και ειδικά στον χώρο της τεχνολογίας σαν τη δική μου, που ξεπερνά πλέον τα 50 χρόνια, είναι λογικό κάποιες στιγμές να ξεχωρίζουν και να τις θυμάμαι «κατά προτεραιότητα», είτε γιατί αποδείχθηκαν «σημαδιακές» σε σχέση με τις εξελίξεις που ακολούθησαν, είτε γιατί έριξαν φως σε κάποια πτυχή της ιστορίας που δεν ήξερα, συμπληρώνοντας το puzzle όσων είχα διαβάσει ή ακούσει.
