«Ξέρετε, βέβαια, πως αν δεν υπήρχαν δύο Έλληνες, ίσως να μην υπήρχε σήμερα το Web…».
Να μιλάς με τον δημιουργό του Παγκόσμιου Ιστού, Sir Tim Berners-Lee, και να σου κάνει αυτή την ερώτηση… Ρητορική, φυσικά, αφού μόνο εκείνος το γνώριζε. Για μένα, όμως, η έκπληξη ήταν τεράστια! Ποιος; Πού; Πότε; Πώς;
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Μάρτης του 2009, στον Ελληνικό Κόσμο του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, στην Πειραιώς. Καλύπτω μέγα -για τα δεδομένα της εποχής, αλλά ακόμα και τα σημερινά, αφού η προσέλευση ξεπερνούσε τα 1000 άτομα- διεθνές συνέδριο. Το 1ο Παγκόσμιο Web Science Conference / Society on Line ήταν αφιερωμένο στην «επιστημονική μελέτη των κοινωνικών και τεχνολογικών διαστάσεων του Διαδικτύου ως αυθύπαρκτου και καινοτόμου δημιουργήματος».
Ελληνικοί μεζέδες και άφθονο καλό κρασί, κι έτσι ο συγκρατημένος Βρετανός ‘λύνεται’ κι αρχίζει να τους μιλάει με πάθος για το όραμά του. Την επομένη ημέρα, νηφάλιοι πια, Μητακίδης και Δερτούζος συζητούν όσα τους είπε, καταλαβαίνουν τι προοπτικές διανοίγονται αν το όραμα γίνει πράξη και αποφασίζουν να τον στηρίξουν.
Σε μια Ελλάδα που περνούσε ολοένα πιο δύσκολες στιγμές, με την ευφορία του 2004 να σβήνει υπό το βάρος της επερχόμενης κρίσης, τέτοιες εκδηλώσεις αποτελούσαν σημαντικό γεγονός και προσέφεραν πολύτιμη ανάσα αισιοδοξίας. Πολύ περισσότερο η συγκεκριμένη, καθώς είχε φέρει στην Αθήνα δεκάδες κορυφαία στελέχη του Web, με επικεφαλής τον καθηγητή Ιωσήφ Σηφάκη, τιμημένο ήδη από το 2007 με το βραβείο Turing, το αντίστοιχο ‘Νόμπελ’ της Πληροφορικής. Και βέβαια, τον ίδιο τον ιδρυτή του World Wide Web, Tim Berners-Lee, που έλαβε επίσης το Turing αργότερα, τo 2017.
Συντονιστής του Συνεδρίου, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Πάτρας, Γιώργος Μητακίδης. Επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής, ο ερευνητής τότε (και επικεφαλής νεοφυούς εταιρείας, σήμερα) Μιχάλης Βαφόπουλος, που δυο χρόνια νωρίτερα είχε μεταφράσει και παρουσιάσει στο ελληνικό κοινό το βιβλίο του sir Tim και των συνεργατών του «Το πλαίσιο της Επιστήμης του Web». Προβολείς, μικρόφωνα, κάμερες, φυσικά όλα τα φώτα της δημοσιότητας στραμμένα σ’ αυτόν.
Το δικό μας τετ-α-τετ ήταν σύντομο, με τον ίδιο να απαντά σε δυο-τρεις ερωτήσεις για το συνέδριο και το μέλλον του Ιστού. Ωστόσο, πριν περάσει στον επόμενο δημοσιογράφο που ανυπομονούσε για την σειρά του, ο ιδρυτής του παγκόσμιου ιστού ρίχνει με ένα ημι-χαμόγελο, τη «βόμβα» της ημέρας: «Ξέρετε, βέβαια, πως αν δεν υπήρχαν δυο Έλληνες, ίσως να μην υπήρχε σήμερα το Web…;».
Από το ανοιχτό στόμα μου και την έκπληκτη ματιά καταλαβαίνει πως δεν ήξερα. Προλαβαίνοντας την ερώτησή μου, δείχνει με το βλέμμα του τον Μητακίδη, που βρισκόταν εκεί κοντά. «Ο ένας είναι εδώ σήμερα» καταλήγει, προτού περάσει στον άλλο συνάδελφο.
Τρέχω αμέσως στον καθηγητή, να ρωτήσω και να μάθω. Του εξηγώ τι άκουσα και εκείνος χαμογελάει… «Έτσι είναι, κάποια στιγμή θα σου πω την ιστορία…».
Πράγματι, κάποια άλλη στιγμή μου την είπε, καθώς το συνέδριο ήταν ο ορισμός του bad timing, με τον χαμό που γινόταν γύρω μας. Ο ένας Έλληνας ήταν όντως αυτός. Ο άλλος, ο στενός φίλος και κουμπάρος του, αείμνηστος (είχε «φύγει» το 2001) καθηγητής και διευθυντής του Εργαστηρίου Επιστήμης Υπολογιστών στο ΜΙΤ, Μιχάλης Δερτούζος.
Ένα βράδυ στις Βρυξέλλες, το 1994, όταν ο Μητακίδης ήταν επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος για την Κοινωνία της Πληροφορίας ESPRIT (European Strategic Program on Information Technologies) και ο Tim Berners-Lee ένας ακόμα ερευνητής στο CERN, οι τρεις τους είχαν βρεθεί στο σπίτι του πρώτου. Ελληνικοί μεζέδες και άφθονο καλό κρασί, κι έτσι ο συγκρατημένος Βρετανός ‘λύνεται’ κι αρχίζει να τους μιλάει με πάθος για το όραμά του. Την επομένη ημέρα, νηφάλιοι πια, Μητακίδης και Δερτούζος συζητούν όσα τους είπε, καταλαβαίνουν τι προοπτικές διανοίγονται αν το όραμα γίνει πράξη και αποφασίζουν να τον στηρίξουν.
Ο πρώτος χρηματοδοτεί τις προσπάθειές του από κοινοτικά κονδύλια, κι αμέσως μετά παίρνει τη σκυτάλη ο δεύτερος. Τον καλεί στη Βοστώνη και τον εγκαθιστά σε ένα γραφείο δίπλα στο δικό του, όπως περιγράφει γλαφυρά ο ίδιος ο sir Tim, το 1999, στο βιβλίο του «Weaving the Web», μέχρι ο Παγκόσμιος Ιστός να σταθεί στα πόδια του.
Τα υπόλοιπα είναι ιστορία.
______________________________________
Σε μια καριέρα στη δημοσιογραφία και ειδικά στον χώρο της τεχνολογίας σαν τη δική μου, που ξεπερνά πλέον τα 50 χρόνια, είναι λογικό κάποιες στιγμές να ξεχωρίζουν και να τις θυμάμαι ‘κατά προτεραιότητα’, είτε γιατί αποδείχθηκαν ‘σημαδιακές’ σε σχέση με τις εξελίξεις που ακολούθησαν, είτε γιατί έριξαν φως σε κάποια πτυχή της ιστορίας που δεν ήξερα, συμπληρώνοντας το puzzle όσων είχα διαβάσει ή ακούσει…
