Η καθημερινή μάχη για μια θέση στάθμευσης στους δρόμους της Αθήνας έχει γίνει εφιάλτης. Για να βοηθήσει, ο Δήμος Αθηναίων, σε συνεργασία με τη ΔΑΕΜ και την ParkEasy, παρουσίασε το Parkout. Πρόκειται για μια δωρεάν εφαρμογή για iOS και Android, που εφαρμόζει ένα μοντέλο peer-to-peer (P2P) matching για να κάνει την αναζήτηση πιο εύκολη.
Η κεντρική ιδέα βασίζεται στο crowdsourcing. Οι ίδιοι οι οδηγοί αναλαμβάνουν να ενημερώνουν την κοινότητα. Όταν αφήνεις μια θέση, το δηλώνεις στο app. Όταν ψάχνεις, βλέπεις ποιος φεύγει εκείνη τη στιγμή κοντά σου και «κλείνεις» τη θέση.
Προβλήματα εμφανίζονται και στην ιστοσελίδα, η οποία προς το παρόν, τουλάχιστον, εμφανίζεται αποκλειστικά στην αγγλική γλώσσα. Προκαλεί απορία, καθώς φαίνεται πως προορίζεται για τους οδηγούς στην Αθήνα.
Στη θεωρία, ακούγεται εξαιρετικό. Στην πράξη, όμως, δοκιμάζεται όχι μόνο απέναντι σε τεχνικά προβλήματα, αλλά και στη δύσκολη εξίσωση της συνεργασίας στους δρόμους της Αθήνας. Πώς συμπεριφέρεται η εφαρμογή, για την οποία έχει εγκριθεί δαπάνη ύψους 37.200 ευρώ, όταν έρχεται αντιμέτωπη με την πραγματικότητα των αθηναϊκών δρόμων; Κατεβάσαμε το Parkout και η εμπειρία άφησε περισσότερα ερωτηματικά παρά λύσεις.
«Μήπως εννοείτε parkour;»
Το πρώτο πρόβλημα ξεκινά πριν καν κατεβάσεις την εφαρμογή. Η ονοματοδοσία είναι εφιάλτης για το SEO και την αναζήτηση. Όπου και αν ψάξεις τη λέξη «Parkout» τα πρώτα αποτελέσματα που θα βρεις αφορούν… parkour και extreme sports. Ίσως, βέβαια, να οφείλεται στο γεγονός ότι πρόκειται για εντελώς νέα εφαρμογή.
Όταν τελικά το app βρεθεί, κατέβει και ανοίξει, τα τεχνικά προβλήματα κάνουν αμέσως την εμφάνισή τους. Κατά τη διάρκεια των δοκιμών μας, η εφαρμογή αρχικά αρνιόταν να δείξει οτιδήποτε χρήσιμο, προβάλλοντας απλώς έναν άδειο χάρτη χωρίς στοιχεία. Όταν μετά από λίγο ο χάρτης φόρτωσε κανονικά, το πάτημα του κουμπιού «Βρες θέση» οδηγούσε σε πλήρη έλλειψη απόκρισης. Ο χρήστης δεν μπορεί να γνωρίζει αν απλώς δεν υπάρχει διαθέσιμη θέση ή αν η λειτουργία δεν ανταποκρίνεται, καθώς δεν υπάρχει feedback.
Επιπλέον, η εμπειρία πάσχει σε βασικές λειτουργίες πλοήγησης. Αν προσπαθήσεις να πας πίσω στην προηγούμενη καρτέλα χρησιμοποιώντας το κλασικό swipe του κινητού σου, η εφαρμογή απλώς ελαχιστοποιείται. Ο μόνος τρόπος να πας πίσω είναι να στοχεύσεις το συγκεκριμένο, ενσωματωμένο πλήκτρο στην οθόνη του app.
Προβλήματα εμφανίζονται και στην ιστοσελίδα, η οποία προς το παρόν, τουλάχιστον, εμφανίζεται αποκλειστικά στην αγγλική γλώσσα. Προκαλεί απορία, καθώς φαίνεται πως προορίζεται για τους οδηγούς στην Αθήνα.
Τι είναι τα Eco Leaves;
Η εφαρμογή προσπαθεί να ενσωματώσει μηχανισμούς επιβράβευσης, τύπου gamification, για να παρακινήσει τους χρήστες να συνεργαστούν, όμως αποτυγχάνει στην επεξήγηση.
Στο προφίλ μας εμφανίστηκε το μήνυμα ότι διαθέτουμε ήδη «10 Eco Leaves από τις ολοκληρωμένες διαδρομές», παρά το γεγονός ότι δεν είχαμε ολοκληρώσει καμία απολύτως διαδρομή. Επίσης, δεν είναι κατανοητή η διατύπωση: τι σημαίνει «ολοκληρωμένες διαδρομές» σε μια εφαρμογή που έχει ως στόχο να μας βρίσκει θέση στάθμευσης;
Ακόμα, τι ακριβώς είναι τα Eco Leaves; Ποια είναι η χρηστικότητά τους; Λίγο πιο κάτω, το app αναφέρει: «-1 leaf αν βρήκες θέση και +2 αν έδωσες θέση». Το point system είναι εμφανές, αλλά οι μηχανισμοί του όχι, καθώς ούτε η εφαρμογή, ούτε το επίσημο site, ούτε το δελτίο Τύπου του Δήμου προσφέρουν επεξήγηση. Η εφαρμογή εξηγεί ότι χάνεις 1 leaf όταν βρίσκεις θέση και κερδίζεις 2 όταν δίνεις, όμως δεν διευκρινίζει τι προσφέρουν αυτά ή ποια είναι η πραγματική τους αξία.
Το ίδιο συμβαίνει και με την πράσινη σήμανση που αναγράφει ότι «εξοικονομούνται g CO2». Η οικολογική συνείδηση είναι θετική, αλλά δεν εξηγείται επαρκώς τι σημαίνει αυτό το νούμερο και πώς μεταφράζεται στην πράξη. Κάθε σωστό gamification απαιτεί ξεκάθαρες οδηγίες και διαφανείς μηχανισμούς για να λειτουργήσει. Ακόμα κι αν κάτι θεωρείται από τους δημιουργούς αυτονόητο.
Αρνητική εντύπωση αφήνουν και τα κείμενα της εφαρμογής. Στην καρτέλα των προσωπικών στοιχείων, στην επιλογή της ηλικίας το app ρωτάει «Σε πιο ηλιακό εύρος ανήκεις» αντί για το ορθό «ποιο». Σε ένα εργαλείο που διαφημίζει ο Δήμος Αθηναίων, μάλλον θα περιμέναμε καλύτερη επιμέλεια. Παράλληλα, παρόμοια χρήση της ελληνικής γλώσσας βλέπουμε και στα social media της εφαρμογής. Σε ανάρτηση, διαβάζουμε: «Τα γραφικά μας εμπνεόνται [sic] από εμάς και δημιουργούνται με τη χρήση AI».
Ποια είναι τα κίνητρα;
Δοκιμάζοντας τη λειτουργία «Παραχώρηση θέσης», την πρώτη φορά το σύστημα μας ενημέρωσε αμέσως ότι κάποιος οδηγός έρχεται. Στη συνέχεια, η οθόνη κόλλησε χωρίς αποτέλεσμα, ενώ για 20 λεπτά, δεν συνέβη απολύτως τίποτα. Αργότερα, εμφανίστηκαν θέσεις στον χάρτη, όμως ήταν πάρα πολύ μακριά (για παράδειγμα: από Κάτω Πετράλώνα-Πανόρμου) και όλες χάθηκαν σχεδόν αμέσως.
Εκτός από την αναποτελεσματικότητα, ένα θέμα που προκύπτει είναι η ασφάλεια. Δεν είναι σαφές από την πλευρά του χρήστη αν υπάρχουν μηχανισμοί που εμποδίζουν την κατάχρηση του συστήματος.
Το Parkout βασίζεται στην υπόθεση ότι οι οδηγοί θα επιλέξουν να συνεργαστούν. Αυτός που φεύγει θα ενημερώσει την κοινότητα και αυτός που ψάχνει θα περιμένει τον οδηγό να αποχωρήσει.
Πώς αποτρέπει η εφαρμογή τους κακόβουλους χρήστες (ας πούμε… τα trolls) από το να φέρνουν οδηγούς πέρα-δώθε χωρίς λόγο; Δεν είναι ξεκάθαρο αν υπάρχει δικλίδα ασφαλείας ή σύστημα «τιμωρίας» για κάποιον που δηλώνει ψεύτικες θέσεις ή ακυρώνει συνεχώς οδηγούς. Εκτός αν αυτό γίνεται με την αφαίρεση των Eco Leaves…
Αυτό μας φέρνει σε ένα βασικό πρόβλημα του Parkout: την ανάγκη για μια συγκεκριμένη οδηγική και κοινωνική κουλτούρα.
Το Parkout βασίζεται στην υπόθεση ότι οι οδηγοί θα επιλέξουν να συνεργαστούν. Αυτός που φεύγει θα ενημερώσει την κοινότητα και αυτός που ψάχνει θα περιμένει τον οδηγό να αποχωρήσει.
Ωστόσο, η επιτυχία ενός τέτοιου συστήματος δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογία, αλλά από το αν μπορεί να δημιουργήσει μια ισορροπία μεταξύ ατομικού οφέλους και συλλογικής εξυπηρέτησης. Πρέπει να γίνει μια προσπάθεια για επιβράβευση, ώστε να μην βασίζεται η εφαρμογή αποκλειστικά στο φιλότιμο.
