Η ελληνική πολιτική σκηνή κάποτε πήγε από τις γεμάτες πλατείες και τα φυλλάδια στα τηλεοπτικά πάνελ και τις αναρτήσεις στα social media. Σήμερα, στην εξίσωση της πολιτικής καμπάνιας μπαίνει η τεχνητή νοημοσύνη, μεταβάλλοντας δομικά τον δημόσιο διάλογο.
Από εργαλείο χαμηλού κόστους για τη δημιουργία εντυπωσιακών βίντεο μέχρι εξελιγμένο όπλο πολιτικής «λάσπης», το AI δεν αποτελεί πλέον μια μελλοντική απειλή ή υπόσχεση, αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα που αναδιαμορφώνει τους κανόνες της πολιτικής επικοινωνίας. Στην Ελλάδα, βρίσκεται ήδη παντού, σε καμπάνιες που προέρχονται από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα.
Το AI ως εργαλείο πολιτικού marketing και branding
Η πιο ορατή και δημιουργική πλευρά της τεχνολογίας αυτής αφορά τη χρήση της από τους ίδιους τους πολιτικούς αρχηγούς και τα επιτελεία τους με σκοπό την επικοινωνία και την δημιουργία συμβολικών εικόνων.
Πρόσφατα, ο Αλέξης Τσίπρας και η Μαρία Καρυστιανού παρουσίασαν οπτικοακουστικό υλικό για τις νέες πολιτικές τους κινήσεις. Τα βίντεο αυτά, που έφεραν εμφανή τα σημάδια της ψηφιακής δημιουργίας μέσω τεχνητής νοημοσύνης, χρησιμοποιήθηκαν στις αρχικές ανακοινώσεις τους.
Στο βίντεο της Μαρίας Καρυστιανού είδαμε την ίδια να αφήνει ένα περιστέρι να πετάξει, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε δύο παιδιά με ποδοσφαιρικές φανέλες, οι οποίες έγραφαν 26 και 5, φανερώνοντας την επικείμενη ημερομηνία ανακοίνωσης του κόμματος του πρώην πρωθυπουργού, στις 26 Μαΐου. Στα βίντεο αυτά δεν υπήρξε ρητή αναφορά πως έγινε χρήση ΑΙ.
Η χρήση του AI σε αυτές τις περιπτώσεις επιτρέπει τη δημιουργία εξαιρετικά συμβολικών εικόνων, όπως το χαρακτηριστικό περιστέρι στο βίντεο της Μαρίας Καρυστιανού, με ελάχιστο κόστος παραγωγής και σε μικρό χρονικό διάστημα.
Στο ίδιο μήκος κύματος, νωρίτερα η Ζωή Κωνσταντοπούλου, σε μια από τις δημόσιες εκδηλώσεις της, επέλεξε να παρουσιάσει ένα βίντεο όπου έδειχνε τον εαυτό της ψηφιακά τροποποιημένο, να φορά διάφορες στολές και να ενσαρκώνει διαφορετικούς ρόλους. Ήταν μια προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία με όρους πολιτικής σημειολογίας, χιούμορ και αμεσότητας, με όρους σύγχρονου marketing.
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται όμως μόνο στα νέα ή στα αντιπολιτευόμενα κόμματα. Στις αρχές του 2026, με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την εκλογή του στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δημοσίευσε στα social media ένα AI βίντεο-αναδρομή.
Η ψηφιακή αναπαράσταση των σημαντικότερων σταθμών της πορείας του απέδειξε ότι και το κυβερνών κόμμα εντάσσει πλέον επίσημα το AI στην εργαλειοθήκη του πολιτικού του branding, αφού ήδη είχε χρησιμοποιήσει εκτενώς τα social media.
Εκτός από το αισθητικό αποτέλεσμα και τη μετάδοση του κάθε μηνύματος, προκύπτουν διάφορα ζητήματα. Ενώ η ΕΕ προσπαθεί να ρυθμίσει τη χρήση ΑΙ, για να περιοριστεί η παραγωγή ψευδών ειδήσεων και παραπληροφόρησης, βλέπουμε πολιτικούς να ανεβάζουν εικόνες και βίντεο χωρίς να αναφέρεται καν ρητά πως πρόκειται για ΑΙ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ελεονώρα Μελέτη, ευρωβουλευτής της ΝΔ, που έχει αναρτήσει στον λογαριασμό της στο Instagram φωτογραφίες ΑΙ.
Την ώρα που η Ευρώπη αναγνωρίζει τους κινδύνους που συνδέονται με αυτό το όλο και πιο ρεαλιστικό περιεχόμενο, και ενώ η ίδια η κ. Μελέτη έχει τοποθετηθεί σχετικά, μιλώντας για τα deepfakes και τη δύναμη μιας ψεύτικης εικόνας, είναι οξύμωρο να βλέπουμε τέτοια βίντεο και εικόνες στα προφίλ πολιτικών. Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση φωνάζει για την ανάγκη ύπαρξης ξεκάθαρης σήμανσης (ότι το περιεχόμενο είναι προϊόν AI), οι ίδιοι οι πολιτικοί το παραβλέπουν για χάρη των likes ή του εντυπωσιασμού.
Παράλληλα, υπάρχει και το ερώτημα του μηνύματος που στέλνει η χρήση ΑΙ. Όταν η παραγωγή ενός βίντεο γίνεται χωρίς τη δουλειά από graphic designers, video editors ή κειμενογράφους, η χρήση από πολιτικούς που μεταξύ των ρόλων τους είναι να νομοθετούν για τα εργασιακά δικαιώματα στη νέα εποχή στέλνει ένα αμφιλεγόμενο μήνυμα.
Το AI ως όπλο πολιτικής εξόντωσης
Όπου υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας, υπάρχει φυσικά και η δυνατότητα παραποίησης. Η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα με στόχο την παραπληροφόρηση ξαναβρέθηκε πρόσφατα στο προσκήνιο της ειδησεογραφίας στην περίπτωση του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη.
Ο κ. Γεωργιάδης κατήγγειλε δημόσια τη δημιουργία και διακίνηση μιας ψηφιακά κατασκευασμένης εικόνας (deepfake), η οποία τον παρουσίαζε σε ιδιαίτερες προσωπικές στιγμές, να φιλιέται με μια γυναίκα. Η εικόνα κυκλοφόρησε ευρέως στα social media.
Μεγάλη έκταση έχουν πάρει τα βίντεο deepfake που δείχνουν τον επικεφαλής του ΜέΡΑ25, Γιάνη Βαρουφάκη, να μιλά στην κάμερα. Το κόμμα είχε βγάλει ανακοίνωση, στην οποία εφιστούσε την προσοχή για το φαινόμενο, λέγοντας πως οι πολίτες πρέπει να είναι προσεκτικοί. Ο κ. Βαρουφάκης είχε γράψει και άρθρο στον Guardian για το θέμα, με τίτλο «Βλέπω τον εαυτό μου στο YouTube να λέει πράγματα που δεν θα έλεγα ποτέ. Αυτή είναι η απειλή deepfake που πρέπει να αντιμετωπίσουμε».
Τα περιστατικά αυτά αναδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί γρήγορες εντυπώσεις με στόχο τη δολοφονία χαρακτήρα. Η ευκολία με την οποία μπορεί πλέον ο καθένας να κατασκευάσει μια απόλυτα ρεαλιστική ψευδή είδηση καταργεί το παλιό αξίωμα «αν δεν το δω με τα μάτια μου, δεν το πιστεύω». Στην εποχή του deepfake, η εικόνα και ο ήχος δεν αποτελούν πλέον αναντίρρητες αποδείξεις της αλήθειας.
Μάλιστα, για να δείξει πόσο ρεαλιστικά και παραπλανητικά μπορούν να γίνουν τα βίντεο ΑΙ, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, είχε παρουσιάσει βίντεο που έδειχνε τον ίδιο να καλεί τους πολίτες «να κατεβάσουν τις ασφάλειες και να κλείσουν τα κινητά τους».
Στην γκρίζα ζώνη μεταξύ σάτιρας και πολιτικής επιρροής συναντάμε επίσης το φαινόμενο του AI περιεχομένου από απλούς χρήστες, όπως αυτό που εκδηλώθηκε έντονα κατά την περίοδο ανάδειξης του Στέφανου Κασσελάκη. AI-generated τραγούδια και παραποιημένα βίντεο αναρτήθηκαν σε TikTok και YouTube, ενώ παρόμοια έχουν εμφανιστεί με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη, και πολλούς ακόμα πολιτικούς.
Αν και πολλές φορές ξεκινούν ως χιούμορ από ανώνυμους χρήστες, αυτά τα εργαλεία έχουν τη δύναμη να χτίσουν ή να αποδομήσουν την εικόνα ενός πολιτικού προσώπου, ενώ μη εξοικειωμένοι άνθρωποι μπορεί να μπερδευτούν και να μην καταλάβουν πως πρόκειται για ψεύτικα βίντεο -κάτι που ήδη συμβαίνει.
Η αντίδραση της πολιτείας
Η διάσταση που τείνει να πάρει το φαινόμενο υποχρέωσε την ελληνική κυβέρνηση να συζητήσει για τη λήψη μέτρων. Στα μέσα Μαΐου του 2026, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης προανήγγειλε μια νομοθετική παρέμβαση, που θα στοχεύει στην ποινικοποίηση της παραγωγής και διακίνησης deepfake περιεχομένου που σκοπό έχει την εξαπάτηση του κοινού ή την προσβολή της προσωπικότητας.
Παράλληλα, ανοίγει η συζήτηση για την άρση της ανωνυμίας στον ψηφιακό κόσμο όταν διαπράττονται τέτοιου είδους αδικήματα, μια κίνηση που δείχνει ότι η Πολιτεία αντιλαμβάνεται πλέον το AI και την τεχνολογία όχι απλώς ως trend, αλλά και ως δυνητική απειλή.
Η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει αναμφίβολα συναρπαστικές δυνατότητες στην πολιτική επικοινωνία: εκδημοκρατίζει την παραγωγή περιεχομένου, επιτρέπει σε νέα κόμματα και πολιτικούς να ακουστούν χωρίς τεράστια μπάτζετ.
Ταυτόχρονα, όμως, ανοίγει τον δρόμο για τη διαστρέβλωση της πραγματικότητας. Το μεγάλο στοίχημα για την Ελλάδα τα επόμενα χρόνια δεν είναι η απαγόρευση της τεχνολογίας -κάτι που είναι πρακτικά αδύνατο- αλλά η θωράκιση των θεσμών και η εκπαίδευση των πολιτών στην ψηφιακή κριτική σκέψη. Η νομοθετική παρέμβαση ίσως είναι ένα βήμα, όμως παραμένουν πολλά.
