«Che meraviglia!». Η αναφώνηση διέτρεξε το γεμάτο ιταλικό μπαρ στο Λονδίνο, με χέρια να κυματίζουν στον ηλεκτρισμένο αέρα. Ήμασταν συγκεντρωμένοι για τον τελικό του θρυλικού φεστιβάλ του Sanremo. Η οικοδέσποινα Laura Pausini, ένας αδιαμφισβήτητος τιτάνας της ιταλικής μουσικής σκηνής, είχε περάσει τις προηγούμενες βραδιές σε μαραθώνιο μόδας, φορώντας custom δημιουργίες από τους μεγαλύτερους οίκους του κόσμου, όπως τουαλέτες των Armani Privé και Balenciaga.
Ωστόσο, τίποτα δεν προκάλεσε την αντίδραση που επιφύλασσε το κοινό για ένα διαφορετικό φόρεμα.
«Οι υπολογιστές είναι παντού· θα έπρεπε να βρίσκονται και μέσα στα ρούχα μας, δίνοντάς τους νέες ιδιότητες. Βλέπω το ένδυμα ως κάτι που βρίσκεται εν κινήσει, όχι στατικό, σαν ένα κύμα που αλλάζει πάνω στο σώμα».
Η ενέργεια στον χώρο άλλαξε στιγμιαία, μόλις εμφανίστηκε στη σκηνή η Pausini, για το medley-αφιέρωμα του φινάλε. Εκ πρώτης ματιάς, το σύνολό της έμοιαζε με ένα επίτευγμα υψηλής ραπτικής: μια κομψή μαύρη τουαλέτα συνδυασμένη με ένα μπολερό και έναν κορσέ με κρύσταλλα Swarovski, που σμίλευε τη σιλουέτα με κλασικό τρόπο. Όμως, το ρούχο «ζωντάνεψε» μόλις η τραγουδίστρια άρχισε να κινείται και να στριφογυρίζει, αποκαλύπτοντας στρώσεις από μεταξωτό σιφόν και smart textiles με φώτα LED, που ξέσπασαν σε έναν ρυθμικό χορό φωτός.
Αναγνώρισα αμέσως αυτή τη χαρακτηριστικά φουτουριστική υπογραφή. Οι generative παλμοί φωτός δεν ήταν ένα σκηνικό εφέ, αλλά το σήμα κατατεθέν του fashion-tech brand CuteCircuit, που ίδρυσαν η Francesca Rosella και ο Ryan Genz. Γνωρίζοντας το δίδυμο καλά, επικοινώνησα μαζί τους για να συζητήσουμε για την αρχιτεκτονική του φορέματος της Pausini, την πορεία τους και το πώς κατάφεραν να κλέψουν την παράσταση σε μια αρένα με τους μεγαλύτερους οίκους μόδας.
«Αυτό ήταν το τρίτο φόρεμα που φτιάξαμε για τη Laura Pausini, η συνεργασία μας ξεκίνησε πριν από 14 χρόνια», εξήγησε η Francesca. «Για τον τελικό του Sanremo, ο στόχος ήταν να μη δημιουργήσουμε απλώς ένα ένδυμα, αλλά μια οπτική και τεχνολογική προέκταση της μουσικής. Το πάνω μέρος είναι εφαρμοστό και φτιαγμένο από ένα αστραφτερό stretch ύφασμα με κρύσταλλα, που ενδυναμώνει την εικόνα πάνω στη σκηνή».
Η μαγεία όμως βρίσκεται στον σχεδιασμό, ο οποίος έχει γίνει με σκεπτικό 360 μοιρών. «Τα περισσότερα ενδύματα σκηνής που ενσωματώνουν κάποιου είδους τεχνολογία κρατούν έναν καλλιτέχνη συνδεδεμένο με το ρεύμα», συμπληρώνει η Francesca. «Εμείς όμως το σχεδιάσαμε έτσι ώστε η Laura να μπορεί να στριφογυρίζει και να κινείται με απόλυτη ελευθερία, αφού το φόρεμα έχει ενσωματωμένες μικροσκοπικές μπαταρίες. Κάτω από το μεταξωτό σιφόν και την οργάντζα υπάρχει ένα εύκαμπτο, laser-cut ύφασμα με micro-LEDs φωτάκια, που τρεμοπαίζουν ανταποκρινόμενα στα μουσικά ερεθίσματα. Η όλη δημιουργία είναι σχεδιασμένη ειδικά για τον τηλεοπτικό φακό, διασφαλίζοντας ότι καθώς οι κάμερες περιστρέφονται γύρω της και τα φώτα αλλάζουν, το φόρεμα δεν φαίνεται ποτέ το ίδιο».
Ρώτησα πώς μπορεί να ελεγχθεί ένα τόσο περίπλοκο ρούχο κατά τη διάρκεια μιας ζωντανής τηλεοπτικής μετάδοσης. «Καθώς προοριζόταν για ζωντανή εμφάνιση, ελεγχόταν από υπολογιστή, ώστε τα σήματα των φώτων να συγχρονίζονται τέλεια με τον ρυθμό της μουσικής», σημείωσε ο Ryan. «Πέρα από το ίδιο το φόρεμα, σχεδιάζουμε και ολόκληρο το “back-end” – τα μοτίβα που εμφανίζονται, την ενσωματωμένη τεχνολογία, το hardware και το software. Για τη Laura, δημιουργήσαμε animations που παράγονται σε πραγματικό χρόνο. Το ένδυμα ανανεώνεται διαρκώς· θα δείχνει διαφορετικό κάθε βράδυ της περιοδείας της».
Oλόκληρος ο κόσμος μας έχει γίνει ψηφιακός, κι όμως το CuteCircuit είναι ένα από τα ελάχιστα brands που αντιλαμβάνονται ότι η ψηφιακή σου ζωή μπορεί να ενσωματωθεί στη φυσική σου μέσα από τη μόδα».
Παρότι η μόδα ισχυρίζεται ότι λατρεύει την ανανέωση, αυτό σπάνια μεταφράζεται σε πραγματική καινοτομία και καινούργια υφάσματα. Ρώτησα τους CuteCircuit γιατί αισθάνονται την ανάγκη να ξεπερνούν αυτά τα όρια, όταν το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανίας παραμένει στάσιμο.
«Πιστεύω ότι το wearable technology δεν αφορά κατ’ ανάγκη ένα συγκεκριμένο είδος τεχνολογίας, αλλά τη γενικότερη ιδέα του να μεταφέρεις τις παγκόσμιες καινοτομίες της τεχνολογίας στον κόσμο της μόδας, ώστε αυτός να συνεχίσει να εξελίσσεται», είπε η Francesca. Ως παράδειγμα αναφέρει τον οίκο Schiaparelli: «Λέγεται ότι ήταν η πρώτη που τοποθέτησε φερμουάρ σε φορέματα· πριν από αυτό, τα φερμουάρ προορίζονταν για βιομηχανική χρήση. Η Elsa κατάλαβε ότι θα ταίριαζαν απόλυτα στο πλαίσιο της couture, για να δημιουργήσουν αψεγάδιαστα κλεισίματα και να φέρουν τη μόδα στη σύγχρονη εποχή της. Σήμερα φυσικά, δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε το couture χωρίς τα φερμουάρ. Βρισκόμαστε σε μια αντίστοιχη στιγμή, όπου ολόκληρος ο κόσμος μας έχει γίνει ψηφιακός, κι όμως το CuteCircuit είναι ένα από τα ελάχιστα brands που αντιλαμβάνονται ότι η ψηφιακή σου ζωή μπορεί να ενσωματωθεί στη φυσική σου μέσα από τη μόδα».
«Μου φαίνεται παράξενο ότι η μόδα μένει στάσιμη ενώ η τεχνολογία καλπάζει», συμπλήρωσε ο Ryan. «Οι υπολογιστές είναι παντού· θα έπρεπε να βρίσκονται και μέσα στα ρούχα μας, δίνοντάς τους νέες ιδιότητες. Βλέπω το ένδυμα ως κάτι που βρίσκεται εν κινήσει, όχι στατικό, σαν ένα κύμα που αλλάζει πάνω στο σώμα».
Αυτή η ορμή για τη σύζευξη του ψηφιακού με το φυσικό δεν προέκυψε εν μία νυκτί. Γεννήθηκε από τη δυσφορία που ένιωθε η Francesca δουλεύοντας μέσα στους μεγάλους, παραδοσιακούς οίκους. «Σπούδασα αρχιτεκτονική, αλλά η πρώτη μου δουλειά ήταν στον οίκο Valentino το 1998», αναπολεί. «Ήταν τα χρόνια που οι εταιρείες άρχιζαν να αναπτύσσουν τα λεγόμενα “έξυπνα υφάσματα”, όπως τα electroluminescent threads (νήματα που φωτίζονται). Πρότεινα να χρησιμοποιήσουμε αυτό το ύφασμα σε μία βραδινή τουαλέτα για το κόκκινο χαλί και με κοίταξαν σαν να ήμουν τρελή. Το ίδιο συνέβη όταν σχεδίαζα τσάντες για την Esprit και πρότεινα την ενσωμάτωση GPS για tracking και παροχή πληροφοριών». Η μόδα, όπως φάνηκε, δεν επιτρεπόταν να γίνει «έξυπνη».
Καταλύτης για την αλλαγή στάθηκε το Interaction Design Institute Ivrea στην Ιταλία – ένα θρυλικό μεταπτυχιακό κέντρο, που δυστυχώς δεν έμεινε ανοιχτό για πολλά χρόνια, αν και ιδρύθηκε από καθηγητές του MIT και του Stanford. Εκεί το δίδυμο βρήκε μια κοινή γλώσσα. «Η κεντρική ιδέα ήταν η εισαγωγή νέων τεχνολογιών στο design – στην αρχιτεκτονική ή τη μόδα», εξήγησε ο Ryan. «Θέλαμε να ανακαλύψουμε τι θα συνέβαινε αν οι άνθρωποι φορούσαν κάτι που θα τους έκανε να συνδέονται με διαφορετικό τρόπο». Η πρώτη τους μεγάλη επιτυχία, το HugShirt, επέτρεψε στους ανθρώπους να στέλνουν και να λαμβάνουν τη φυσική αίσθηση μιας αγκαλιάς από απόσταση.
Μόλις βρήκαν το «πεδίο» τους, το CuteCircuit έγινε ασταμάτητο. Η καριέρα τους γέμισε σύντομα με μερικές από τις σημαντικότερες διακρίσεις στον κλάδο τους: κέρδισαν δύο φορές το βραβείο «Best Invention» του περιοδικού Time, ένα Webby και το περίφημο Lumen Prize. Το πολιτιστικό τους αποτύπωμα επεκτάθηκε ακόμη περισσότερο όταν έντυσαν την Katy Perry για το Met Gala του 2010, βάζοντας το wearable technology πάνω στο πιο πολυσυζητημένο κόκκινο χαλί της μόδας. Πέρα από τα βραβεία όμως, ήθελα να μάθω ποια θεωρούσε η Francesca ως τη στιγμή που τα όνειρά της έγιναν πραγματικότητα. «Το προκάλεσα με τη δύναμη της σκέψης μου!», μου απάντησε. «Είπα πως θα ήθελα να συνεργαστώ μόνο με τον οίκο Chanel, και 24 ώρες αργότερα, ήρθε το email».
Αναφέρεται φυσικά στην εμβληματική συλλογή Data Center Άνοιξη/Καλοκαίρι 2017, όταν το CuteCircuit επιστρατεύτηκε για να δημιουργήσει τις θρυλικές LED Chanel τσάντες, οι οποίες διαθέτουν πάνω τους οθόνες φωτός που εμφανίζουν το όνομα και το logo του οίκου. Η συνεργασία με τον Karl Lagerfeld ήταν ένα μάθημα εμμονικής τελειομανίας που καθρεφτίζεται και στον δικό τους τρόπο δουλειάς.
«Ο Karl δεν κοιμόταν· του στέλναμε βίντεο με τα animations για τις τσάντες και παίρναμε απαντήσεις στις 4 το πρωί που έλεγαν: “Το animation νούμερο πέντε χρειάζεται λίγο περισσότερο ροζ”», θυμάται η Francesca. Ο Lagerfeld, ένας άνθρωπος που δήλωνε ότι «δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο στη μόδα», άλλαξε τελικά γνώμη όταν είδε τα συγκεκριμένα κομμάτια, φωτογραφίζοντας ο ίδιος τη συλλογή για το αρχείο του οίκου. Δεν μπόρεσα να αντισταθώ και κράτησα για λίγο σφιχτά στα χέρια μου το αυθεντικό πρωτότυπο που ο Lagerfeld χάρισε στη Francesca – ένα κομμάτι της ιστορίας της μόδας.
Όμως, πέρα από τη λάμψη αυτών των διεθνών συνεργασιών, η σημαντικότερη επίδραση του CuteCircuit έχει πολύ πιο προσωπικό χαρακτήρα: την αισθητηριακή συμπερίληψη. Το SoundShirt τους, ένα ένδυμα που επιτρέπει σε μέλη της κοινότητας των κωφών να «αισθάνονται» πάνω στο σώμα τους μουσικά και αθλητικά γεγονότα μέσω απτικών αισθητήρων (haptic sensors), έχει υπάρξει η μεγάλη εμπορική και συμβολική επιτυχία για το λονδρέζικο brand.
Όταν τους ρώτησα για τα μελλοντικά τους σχέδια, το CuteCircuit μού έδωσε μια παγκόσμια αποκλειστικότητα: το Project Starlight. Έπειτα από δύο δεκαετίες κατά τις οποίες έντυσαν παγκόσμια icons, το CuteCircuit στρέφεται πλέον προς την ανθρώπινη σύνδεση σε μαζική κλίμακα.
«Θέλουμε να λύσουμε το πρόβλημα της μοναξιάς στην εποχή όπου όλοι κοιτάζουν μια οθόνη κινητού», εξηγεί η Francesca. Περιγράφοντάς το ως ένα φορέσιμο “social orchestrator”, το Starlight είναι μια διαδραστική και έξυπνη καρφίτσα, που ελέγχεται μέσω εφαρμογής και έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να βοηθά τόσο τους εσωστρεφείς όσο και τους εξωστρεφείς να βρουν τους «ανθρώπους τους» μέσα σε ένα πλήθος. Βοηθώντας με ψηφιακό τρόπο να σπάσει ο πάγος, το αξεσουάρ βοηθά τους χρήστες να επικοινωνήσουν τα ενδιαφέροντά τους και να θυμούνται ουσιαστικές κοινωνικές συνδέσεις σε πραγματικό χρόνο. Το σημαντικότερο είναι ότι, σε αντίθεση με την couture τους, το Starlight έχει σχεδιαστεί με πιο προσιτή τιμή, κάνοντας τη μαγεία των έξυπνων υφασμάτων προσβάσιμη σε ευρύτερο κοινό.
Καθώς ολοκληρώναμε τη συζήτησή μας, σκεφτόμουν πόσο σημαντικοί είναι οι πρωτοπόροι και οι εφευρέτες για την εξέλιξη κάθε κλάδου. Σε όλη την πορεία του CuteCircuit, το δίδυμο έχει καταφέρει επανειλημμένα να πετύχει το αδύνατο, αποδεικνύοντας ότι η μόδα δεν χρειάζεται να είναι στατική. Επιστρέφοντας νοερά στο ιταλικό μπαρ και ακούγοντας τις ζητωκραυγές των θαμώνων για τον φωτισμένο με LED στροβιλισμό της Laura Pausini, ένιωσα βαθιά χαρά. Πέρα από τα μικροτσίπ και τα φορέματα, συνεχίζω να αντλώ πραγματικά βαθιά έμπνευση από τους φίλους μου, οι οποίοι υφαίνουν κυριολεκτικά το μέλλον – ένα φως τη φορά.
