Είναι εύκολο να υποθέσουμε ότι η πανδημία του κορονοϊού έκανε πολλούς να συνειδητοποιήσουν περισσότερο τα μικρόβια που βρίσκονται σε έναν χώρο: όταν κάποιος φτερνίζεται κοντά τους, απομακρύνονται λίγο, ζητούν από τους καλεσμένους στο σπίτι τους να αφήνουν τα παπούτσια τους στην πόρτα, το σκέφτονται δύο φορές πριν πιάσουν μια χειρολαβή στα μέσα μαζικής μεταφοράς, ή όταν βλέπουν ένα σκύλο να γλείφει το πρόσωπο ενός παιδιού, φωνάζουν από αγωνία. Όμως σήμερα η επιστήμη μας προειδοποιεί ότι αυτός ο τελευταίος φόβος μπορεί να είναι αδικαιολόγητος. Μπορεί μάλιστα να ισχύει το αντίθετο: αυτά τα μικρόβια που ο σκύλος σας διασκορπίζει σε όλο το σπίτι μπορεί να είναι ευεργετικά για το αναπνευστικό σύστημα των μικρών παιδιών.
Tα παιδιά που ζουν μαζί με σκύλους κατά τους πρώτους μήνες της ζωής τους φαίνεται να υποφέρουν από λιγότερες λοιμώξεις και να χρειάζονται λιγότερα αντιβιοτικά όταν αρρωσταίνουν.
Φινλανδοί ερευνητές δημοσίευσαν πρόσφατα μια μελέτη στο περιοδικό «Pediatric Allergy and Immunology». Η έρευνά τους κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά που ζουν μαζί με σκύλους κατά τους πρώτους μήνες της ζωής τους φαίνεται να υποφέρουν από λιγότερες λοιμώξεις και να χρειάζονται λιγότερα αντιβιοτικά όταν αρρωσταίνουν. Η απάντηση μπορεί να βρίσκεται, τουλάχιστον εν μέρει, στους μικροοργανισμούς που το ζώο εισάγει στο σπίτι.
Οι επιστήμονες δεν έθεσαν ως στόχο απλώς να διαπιστώσουν αν τα σπίτια με σκύλους είχαν περισσότερα μικρόβια. Αυτό το είχαν ήδη κάνει σε μια προηγούμενη μελέτη. Οι ερευνητές ήθελαν τώρα να μάθουν αν ορισμένα μέλη αυτής της μικροβιακής κοινότητας μπορούσαν να εξηγήσουν εν μέρει τη σχέση που παρατηρήθηκε μεταξύ της συμβίωσης με σκύλους και της καλύτερης υγείας των παιδιών.
Οι αόρατοι φίλοι του καλύτερου φίλου σου
Η ανάλυση εντόπισε 12 γένη βακτηρίων και δύο γένη μυκήτων που συνδέονταν με νοικοκυριά όπου υπήρχαν σκύλοι. Οκτώ από αυτά τα γένη εξηγούσαν, το καθένα ξεχωριστά, μεταξύ 10 και 23% της συσχέτισης μεταξύ της κατοχής σκύλου και τουλάχιστον ενός από τα θετικά αποτελέσματα υγείας που μελετήθηκαν.
Ένας από τους μικροοργανισμούς που ξεχώρισε περισσότερο ήταν το Pasteurella. Η αυξημένη παρουσία αυτού του γένους στη σκόνη συσχετίστηκε με λιγότερες εβδομάδες πυρετού και με μειωμένη χρήση αντιβιοτικών. Πράγματι, ήταν ο μικροοργανισμός που παρουσίασε την ισχυρότερη συσχέτιση με τη μείωση των εβδομάδων πυρετού. Ένα άλλο γένος, το Collinsella, συσχετίστηκε με μεγαλύτερο αριθμό εβδομάδων καλής υγείας και με λιγότερες εβδομάδες ωτίτιδας και χρήσης αντιβιοτικών. Επίσης, το Ruminococcus και ο μύκητας Udeniomyces συσχετίστηκαν με λιγότερες εβδομάδες πυρετού.
Tα αποτελέσματα υποδεικνύουν περισσότερο την ταυτότητα συγκεκριμένων μικροοργανισμών παρά το απλό γεγονός της «ύπαρξης περισσότερων μικροβίων» στο σπίτι.
Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν από κοινού ορισμένους μικροοργανισμούς που είχαν την τάση να εμφανίζονται ταυτόχρονα, διαπίστωσαν ότι μια ομάδα που αποτελείται από τα Collinsella, Ruminococcus και Sutterella θα μπορούσε να εξηγήσει έως και το 25% της συσχέτισης μεταξύ της κατοχής σκύλου και συγκεκριμένων αναπνευστικών αποτελεσμάτων. Συγκεντρώνοντας διαφορετικά γένη που σχετίζονταν με κάθε αποτέλεσμα, αυτοί οι μικροοργανισμοί εξηγούσαν το 21% της συσχέτισης με τις εβδομάδες καλής υγείας, το 17% με τη χρήση αντιβιοτικών και το 15% με τις εβδομάδες πυρετού.
Παραδόξως, δεν ήταν ο αριθμός των μικροοργανισμών που φάνηκε να έχει σημασία. Δηλαδή, τα αποτελέσματα υποδεικνύουν περισσότερο την ταυτότητα συγκεκριμένων μικροοργανισμών παρά το απλό γεγονός της «ύπαρξης περισσότερων μικροβίων» στο σπίτι.
Οι συγγραφείς υποστήριξαν ότι αυτοί οι μικροοργανισμοί θα μπορούσαν να αποτελούν μέρος των περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν την ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος κατά τη διάρκεια μιας ιδιαίτερα ευαίσθητης φάσης της ζωής. Ωστόσο, η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα σκυλιά συμβάλλουν άμεσα στη βελτίωση της υγείας, ούτε ότι τα βακτήρια που εντοπίστηκαν είναι από μόνα τους υπεύθυνα για την προστασία των παιδιών. Με άλλα λόγια, αυτό δεν σημαίνει ότι το μωρό σας και το σκυλί σας πρέπει πλέον να μοιράζονται το κρεβάτι.
Υπάρχουν και άλλοι λόγοι για να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι σε αυτά τα ευρήματα. Πρώτον, πρόκειται για μια παρατηρητική μελέτη, οπότε δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίου-αποτελέσματος. Επιπλέον, συλλέχθηκε μόνο ένα δείγμα σκόνης ανά κατοικία, δεν αναλύθηκαν οι ιοί και δεν ελήφθησαν δείγματα από τις αναπνευστικές οδούς των μωρών. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι και άλλες πτυχές που σχετίζονται με την κατοχή σκύλου (όπως ένας τρόπος ζωής πιο προσανατολισμένος στις υπαίθριες δραστηριότητες, οι οικογενειακές ρουτίνες ή ψυχολογικοί παράγοντες) μπορεί επίσης να συμβάλλουν στα οφέλη που παρατηρήθηκαν.
Συνοψίζοντας, ο σκύλος θα μπορούσε να μεταβάλλει το μικροβιακό οικοσύστημα του σπιτιού και, μέσω αυτής της έκθεσης, να συμβάλει εν μέρει στη μείωση της συχνότητας των αναπνευστικών λοιμώξεων κατά το πρώτο έτος της ζωής, ωστόσο, οι ερευνητές θεωρούν απαραίτητο να εξακριβωθεί εάν αυτό το φαινόμενο διατηρείται μετά το πρώτο έτος, εάν οι μικροοργανισμοί που συνδέονται με τους σκύλους φτάνουν στις αναπνευστικές οδούς των βρεφών και εάν τα αποτελέσματα επαναλαμβάνονται σε άλλους πληθυσμούς.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο WIRED En Espanol και μεταφράστηκε από τα ισπανικά.