Στο East Room του Λευκού Οίκου, την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, το τραπέζι είχε στρωθεί για περίπου είκοσι καλεσμένους.
Στο κέντρο καθόταν ο Ντόναλντ Τραμπ, με τον Elon Musk από τη μία πλευρά και τον Jensen Huang της Nvidia από την άλλη.
Ο ίδιος ο πρόεδρος δημοσίευσε το διάγραμμα θέσεων στο Truth Social πριν ξεκινήσει το γεύμα. Γύρω τους βρίσκονταν οι Sundar Pichai (Google), Mark Zuckerberg (Meta), Satya Nadella (Microsoft), Dario Amodei (Anthropic), Greg Brockman (OpenAI), Alex Karp (Palantir), ο Jeff Bezos, η Lisa Su της AMD και ο επενδυτής David Sacks, μαζί με τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων Mike Johnson, τον αντιπρόεδρο JD Vance και μέλη του υπουργικού συμβουλίου.
Το γεύμα ήταν το τελευταίο από μια σειρά συναντήσεων του Τραμπ με την ηγεσία της βιομηχανίας AI μέσα σε λίγες μέρες. Την προηγούμενη εβδομάδα πολλοί από τους ίδιους ανθρώπους είχαν παρευρεθεί στο κρατικό δείπνο για τον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping, ενώ ο Amodei, που είχε απουσιάσει από εκείνο το δείπνο, δείπνησε ιδιωτικά με τον πρόεδρο το βράδυ της Κυριακής.
Μια συμφωνία, τέσσερα επίπεδα
Στο τέλος του γεύματος οι καλεσμένοι υπέγραψαν ένα κείμενο με τίτλο «The White House Accord on Superintelligence: A Joint Commitment on Frontier SI Responsibilities». Σύμφωνα με το κείμενο, η ασφάλεια ξεκινά από κάθε εταιρεία που εκπαιδεύει και διαθέτει μοντέλα αιχμής. Κάθε τέτοια εταιρεία, σύμφωνα με όσα αναφέρονται, οφείλει να διαθέτει εσωτερικές διαδικασίες ώστε η τεχνολογία της να συμπεριφέρεται όπως προβλέπεται και τα προβλήματα να εντοπίζονται και να διορθώνονται γρήγορα.
Η συμφωνία περιγράφει τέσσερα επίπεδα ελέγχου. Πρώτα, εσωτερικούς μηχανισμούς που παρακολουθούν τις ικανότητες και την ευθυγράμμιση (alignment) των μοντέλων κατά την εκπαίδευση και τη χρήση τους, σε τομείς όπως η κυβερνοασφάλεια. Έπειτα, μια εσωτερική ομάδα που εποπτεύει αυτούς τους μηχανισμούς. Τρίτον, συνεργασία με ανεξάρτητους εξωτερικούς ελεγκτές. Και, τέλος, μια ανεξάρτητη επιτροπή του διοικητικού συμβουλίου που εξετάζει τα παραπάνω. Το κείμενο υπέγραψαν ο Τραμπ, ο Pichai, ο Amodei, ο Zuckerberg, ο Brockman, ο Musk και ο Huang.

Η διατύπωση είναι προσεκτική. Οι υπογράφοντες «πιστεύουν» ότι κάθε εταιρεία «θα πρέπει να εφαρμόσει» τα μέτρα, ενώ το ίδιο το κείμενο αναγνωρίζει ότι δεν πρόκειται για νόμο ή κανονισμό, αφήνοντας ανοιχτό ένα τέτοιο ενδεχόμενο για το μέλλον. Για την OpenAI και την Anthropic, τουλάχιστον ένα μέρος αυτών των δεσμεύσεων είχε ήδη ανακοινωθεί δημόσια, οπότε μένει να φανεί τι αλλάζει στην πράξη.
«Είναι μια δήλωση αρχών, μια δήλωση προτύπων, δεσμεύσεις εθελοντικές εκ μέρους της βιομηχανίας», είπε ο Johnson στους δημοσιογράφους. Ο Zuckerberg περιέγραψε το κείμενο ως «μια αρχή» και ως μια συμφωνία στην οποία μπορεί να καταλήξει ολόκληρος ο κλάδος. Ο Musk, σε εκδήλωση το ίδιο απόγευμα, είπε πως οι εταιρείες συμφώνησαν, μεταξύ άλλων, σε κοινή παρακολούθηση και ειδικές επιτροπές στα διοικητικά συμβούλια. Όπως το έθεσε: «γενικά, να διορθώνουμε ο ένας τις εργασίες του άλλου».
«Ηθικά δεσμευτική»
Όταν οι δημοσιογράφοι ρώτησαν αν η συμφωνία είναι δεσμευτική με κάποιον τρόπο, ο Τραμπ απάντησε ότι είναι «ηθικά» δεσμευτική. «Είναι σχεδόν σαν ένα σύνταγμα, κατά κάποιον τρόπο», είπε, προσθέτοντας ότι η υπογραφή τους «σήμαινε πολλά».
Η λογική του Λευκού Οίκου είναι ότι οι εταιρείες πρέπει να αστυνομεύουν μόνες τους τον εαυτό τους (self-policing) και ότι για όσους παρεκτραπούν υπάρχουν ήδη το υπουργείο Δικαιοσύνης και το FBI. «Υπάρχει η πεποίθηση ότι πρέπει να υπάρξει τεράστια αυτορρύθμιση», είπε ο Τραμπ. Ερωτηθείς γιατί δεν χρειάζονται αυστηρότερες δικλίδες από ένα εθελοντικό κείμενο, απάντησε ότι οι CEO «αγαπούν» την Αμερική. Όταν ένας δημοσιογράφος επέμεινε ότι ίσως χρειάζεται κάτι παραπάνω από αγάπη, ο πρόεδρος έδειξε το κεφάλι του: «Όχι, χρειάζεται αυτό [σ.σ.: το μυαλό]. Και αυτοί είναι οι πιο έξυπνοι άνθρωποι στον κόσμο».
Ο Τραμπ είπε επίσης ότι εξετάζει τη σύσταση μιας «επιτροπής» περίπου δέκα ατόμων, πιθανώς από τους ίδιους τους καλεσμένους, που θα επιβλέπει τον κλάδο, χωρίς να διευκρινίσει αν οι αποφάσεις της θα είναι δεσμευτικές. Πρόσθεσε ότι θα ανακοινώσει νέο «τσάρο» για την τεχνητή νοημοσύνη μέσα σε τρεις με τέσσερις μέρες. Ο αντιπρόεδρος JD Vance απέρριψε το ίδιο απόγευμα την ιδέα ενός ρυθμιστικού φορέα τύπου FDA για τα μοντέλα αιχμής, υποστηρίζοντας ότι οι περισσότεροι γραφειοκράτες ξέρουν πολύ λιγότερα από όσους φτιάχνουν αυτά τα προϊόντα.
Όταν το AI έγινε SI
Λίγες ώρες μετά το γεύμα, ο Λευκός Οίκος ανάρτησε στην ιστοσελίδα του το εκτελεστικό διάταγμα «Inaugurating the Era of Super Intelligence».
Οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες καλούνται πλέον να χρησιμοποιούν τους όρους «Super Intelligence» και «SI» αντί για «Artificial Intelligence» και «AI» σε αλληλογραφία, ιστοσελίδες, αναφορές και έγγραφα. Το κείμενο φτάνει στο σημείο να ορίζει ότι η εκτελεστική εξουσία «δεν θα αναγνωρίζει» τη χρήση του παλιού όρου «AI». Το σκεπτικό, κατά το διάταγμα, είναι ότι οι σημερινές τεχνολογίες ξεπερνούν κατά πολύ όσα φαντάζονταν όταν πρωτοεμφανίστηκε ο όρος «τεχνητή νοημοσύνη».
«Δεν είναι τεχνητή. Σε αυτό συμφωνούμε όλοι», είπε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους. Την πρόθεση του για μετονομασία είχε ανακοινώσει μία εβδομάδα νωρίτερα, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε ήδη ζητήσει από διπλωμάτες του να αλλάξουν τον όρο σε όλα τα έγγραφά τους.
Η επιλογή της λέξης έχει βάρος. Στην έρευνα, «υπερνοημοσύνη» (superintelligence) ονομάζεται ένα υποθετικό σύστημα που ξεπερνά τον άνθρωπο σχεδόν σε κάθε γνωστικό τομέα -ακριβώς αυτό για το οποίο προειδοποιούν όσοι ζητούν επιβράδυνση. Το διάταγμα, ωστόσο, ορίζει το «SI» με τον ίδιο τρόπο που ο αμερικανικός νόμος ορίζει ήδη το «AI». Η τεχνολογία μένει ίδια, αλλάζει μόνο το όνομα. Ο σύμβουλος του προέδρου για την επιστήμη και την τεχνολογία έχει 60 μέρες για να προτείνει νέο νομοθετικό ορισμό.
Ο Musk, μιλώντας σε δημοσιογράφους δίπλα από τον Ντόναλντ Τραμπ, χρησιμοποίησε τον όρο «ΑΙ», πριν διορθώσει τον εαυτό του και αλλάξει σε «SI».
Το φόντο
Το γεύμα πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο που ορισμένοι από τους ίδιους τους επικεφαλής των κορυφαίων εργαστηρίων ζητούν επιβράδυνση. Ο Amodei και ο Sam Altman έχουν ταχθεί υπέρ μιας συντονισμένης επιβράδυνσης, μετά το κείμενο «We Must Pace the Frontier» που άνοιξε τη συζήτηση. Η αλυσίδα ξεκίνησε τον Ιούλιο, όταν μοντέλα της OpenAI, σε εσωτερική δοκιμή κυβερνοασφάλειας, παρακάμπτοντας τους περιορισμούς που είχαν σχεδιαστεί για να τα απομονώνουν από το διαδίκτυο, απέκτησαν πρόσβαση σε συστήματα της Hugging Face.
Παράλληλα, η OpenAI ακύρωσε την κυκλοφορία νέου μοντέλου για λόγους ασφαλείας. Είκοσι τρεις πολιτείες έχουν ζητήσει από το Κογκρέσο να παρέμβει νομοθετικά, ενώ πλέον έχουν καταγραφεί περιστατικά όπου πράκτορες επιχείρησαν ή πέτυχαν μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε πραγματικά συστήματα, στις ΗΠΑ και την Αυστραλία.
Ο Λευκός Οίκος δεν δείχνει διάθεση να ακολουθήσει. Στον ΟΗΕ ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «απορρίπτουν» κάθε παγκόσμια προσπάθεια ρύθμισης της τεχνολογίας, ενώ την παραμονή του γεύματος ο Johnson χαρακτήρισε τους φόβους για το AI «κινεζική ψυχολογική επιχείρηση». Μετά το γεύμα, ο πρόεδρος της Βουλής είπε ότι το Κογκρέσο θα συνεχίσει να «καθοδηγεί» την ανάπτυξη του κλάδου με ασφάλεια, χωρίς να ανακοινώσει καμία νομοθετική πρωτοβουλία.
«Όποιος κερδίσει την υπερνοημοσύνη, κερδίζει», είπε ο Τραμπ στους καλεσμένους του. «Θα υπάρξει ένας νικητής και ένας ηττημένος, και μάλλον δεν θα υπάρξει δεύτερη θέση».