ΓΙΑ ΑΓΟΡΙΑ που μεγάλωναν στα ‘80s ή στα ‘90s, όταν το πρόγραμμα της ιδιωτικής τηλεόρασης κατακλυζόταν από τις ταινίες τους, η μητέρα των κινηματογραφικών διλημμάτων, το ερώτημα που έχει προκαλέσει καβγάδες ανείπωτους, ενίοτε και ραντεβού θανάτου στον Κολωνό, ήταν το Σταλόνε- Σβαρτσενέγκερ. Αμφότεροι υπήρξαν σταρ περιωπής και παραμένουν ευρέως αναγνωρίσιμοι στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη, έστω κι αν δεν βρίσκονται πια στην πρώτη γραμμή.
Ως action heroes, πρεσβεύουν ένα πιο βρώμικο, απροκάλυπτα macho σινεμά δράσης. Ως Αμερικανοί action heroes όμως, έχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ τους, οι οποίες πηγάζουν από την εποχή που τους γέννησε. Ο Σλάι «γεννήθηκε» στα μέσα των ‘70s, σε μια περίοδο κοινωνικού αναβρασμού, όπου η ραγισμένη αμερικανική υπερδύναμη προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές του Βιετνάμ. Το τραύμα και το φορτίο που συνεπάγεται είναι κοινό χαρακτηριστικό των ηρώων του κι είναι κι εκείνο που συχνά υπαγορεύει έναν δραματικότερο τόνο στις ταινίες του. Το άστρο του Άρνι άρχισε να ακτινοβολεί εντός της ριγκανικής περιόδου, όταν η αμερικανική υπερδύναμη βροντοφώναζε με μεγαλόστομες διακηρύξεις την επάνοδό της, εξαπολύοντας μια επιθετική προπαγανδιστική εκστρατεία από όλα τα μέσα, που στόχευε στον εντυπωσιασμό, και εφαρμόζοντας μια εξίσου επιθετική εξωτερική πολιτική απέναντι στη «σοβιετική απειλή». Γι’ αυτό οι ήρωες του Arnie είναι, συνήθως, υπεράνθρωποι, ξαπλώνουν τον αντίπαλο με μια γροθιά – κάθε πιθανό αντίπαλο, θυμάστε την μπούφλα του Conan στην καμήλα;- κι έπειτα τον εξευτελίζουν με μια φαρμακερή ατάκα.
Σταματούμε προσωρινά εδώ, ώστε να δώσουμε τον λόγο στα μέλη του εκλογικού σώματος για αυτό τον μήνα, τα οποία προτρέψαμε να ψηφίσουν υπεύθυνα – δεν αστειεύεσαι με αυτά τα πράγματα.
(Κομίστας)
Τι είναι καν αυτό το ερώτημα; Πρώτα από όλα παίζει πάντα τον ίδιο ρόλο (τον εαυτό του), έχει χάλια άρθρωση και αν δεν ήταν παραφουσκωμένος γυμναστηριάκιας, δεν θα’χε καμία ελπίδα να γίνει ηθοποιός. Ναι, οκ τώρα που το σκέφτομαι, αυτό περιγράφει και τους δύο. Οπότε ας το πάμε αλλιώς. Σβαρτσενέγκερ, επειδή έκανε καλύτερες επιλογές ταινιών. Εξολοθρευτής ρε φίλε, True Lies, Last Action Hero. Ο άλλος έπαιξε σε μια ταινία που ΣΕ ΕΧΟΥΝ ΠΕΙΣΕΙ ότι είναι καλή επειδή πήρε όσκαρ (το Ρόκι), αλλά για ξαναδές την και πες μου αν είναι καλή σήμερα. Οι υπόλοιπες οριακά δε βλέπονται. Σε μία κόβει την πίτσα με ψαλίδι. Και μόνο γι’ αυτό θα ’πρεπε να του απαγορεύσουν να λέει ότι έχει Ιταλική καταγωγή.
Επίσης ο Άρνολντ έχει χιούμορ. Έχει παίξει κωμικούς ρόλους με επιτυχία, δεν φοβήθηκε να τσαλακωθεί και να πιάσει δουλειά σε νηπιαγωγείο, ούτε κώλωσε να μείνει έγκυος. Αντιθέτως, ο Σλάι, η πιο γνωστή κωμωδία που έχει παίξει είναι ο «Μπάτσος της μαμάς» που, όσο κι αν δεν το πιστεύετε, είναι χειρότερη ταινία κι από τον ελληνικό τίτλο της, και πιο πριν έπαιξε στο «Δυο γυναίκες, Τρεις Βαλίτσες κι εγώ», που είναι ξεκάθαρη κλοπή από κάποια επιθεώρηση με Βασίλη Τσιβιλίκα. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά ο λόγος που πήρε τον ρόλο του «Μπάτσου της μαμάς» ο Σταλόνε, είναι ότι ο Αυστριακός φίλος μας διάβασε το σενάριο, κατάλαβε πόσο μπαρούφα είναι,κι άρχισε να διασπείρει φήμες ότι θα παίξει τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο άλλος έφαγε τα βρακιά του να του κλέψει τον ρόλο και βρέθηκε να παίζει στην πατάτα του αιώνα, ενώ ο Άρνολντ διάβαζε τα αποτελέσματα του box office στο σπίτι καπνίζοντας πούρο και γελώντας.
Τέλος, ο Σβαρτσενέγκερ, έχει γήπεδο ποδοσφαίρου στην Αυστρία με το όνομά του. Ο τύπος παίζει να μην έχει κλωτσήσει μπάλα ποδοσφαίρου στη ζωή του και οι άλλοι του αφιέρωσαν ολόκληρο στάδιο. Τώρα κάποιοι θα διαφωνήσουν μαζί μου και θα αρχίσουν να μου λένε για το Ράμπο, το Κομάντο και χέστηκε η φοράδα Σταλόνε. Εγώ γνώμη δεν αλλάζω!
Ψηφίζει: Schwarzenegger
(Κριτικός Κινηματογράφου, Βeyond the Bridge Productions)
Αν και αγαπώ πολύ και τους δύο ηθοποιούς – action stars, η απάντησή μου στο δίλημμα έρχεται εύκολα κι αβίαστα. Παρ’ όλα αυτά, οφείλω να παραθέσω το σκεπτικό βάση του οποίου φτάνω σε αυτή, πάντα υπό ένα προσωπικό φίλτρο, αφού, όποιον κι αν επιλέξει κανείς, ευτυχώς μπορούμε πάντα να τους απολαμβάνουμε και τους δύο.
Αριθμητικά, ο Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ έχει περισσότερες σπουδαίες ταινίες (Conan the Barbarian, The Terminator, Predator, Total Recall, Terminator 2, Last Action Hero, True Lies), κάτι που έρχεται ως αποτέλεσμα της συνεργασίας του με δημιουργούς εγνωσμένης αξίας, όπως ο Τζον Μίλιους, ο Τζέιμς Κάμερον, ο Τζον ΜακΤίρναν και ο Πολ Βερχόφεν. Από την άλλη, η περίοδος της μεγάλης ακμής του έχει αρχή και τέλος, ξεκινά στο πρώτο μισό του ’80 και ολοκληρώνεται στα μέσα του ’90. Έκτοτε, ο Άρνολντ έχει κάνει μερικές καλές ταινιούλες, καμία τους, όμως, δεν έχει φτάσει στο επίπεδο των μεγάλων επιτυχιών του.
Ο Σιλβέστερ Σταλόνε, πάλι, έχει λιγότερες σπουδαίες, αλλά περισσότερες καλές ταινίες, και μάλιστα απλωμένες σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου. Δεν έχει τις συνεργασίες με τους μεγάλους δημιουργούς, αλλά είναι ο ίδιος δημιουργός, υπογράφοντας σεναριακά και σκηνοθετικά μερικές από τις καλύτερες ταινίες του, ανάμεσά τους τα «Rocky». Έχει «τσαλακώσει» την περσόνα του περισσότερο από τον Άρνολντ -δείτε, για παράδειγμα, το «Cop Land» του Τζέιμς Μάνγκολντ, από το 1997- και είναι πιο ολοκληρωμένος ως ηθοποιός.
Αν προσπαθούσα, λοιπόν, να το δω αντικειμενικά, η απάντηση θα ήταν μάλλον ισοπαλία. Γι’ αυτόν τον λόγο, θα πάω καθαρά υποκειμενικά (και σχεδόν οπαδικά) και θα επιλέξω τον Σλάι, για έναν και μόνο λόγο: τα «Rocky». Η πρώτη ταινία του franchise μπορεί κάλλιστα να είναι η καλύτερη ταινία όλων των εποχών. Και προλαβαίνοντας διαμαρτυρίες, εξηγώ: καλύτερη ταινία όλων των εποχών δεν υφίσταται, υφίστανται μόνο ταινίες που πληρούν τις προϋποθέσεις ώστε να τους απονείμει κανείς τον χαρακτηρισμό. Και το «Rocky» είναι σινεμά προσωπικό και ταυτόχρονα πανανθρώπινο, άπτεται της εποχής του αλλά συγχρόνως είναι διαχρονικό, μπορεί να καυχηθεί άψογη σεναριακή δομή, σκηνοθεσία αντάξια της καλύτερης νεορεαλιστικής παράδοσης, ερμηνείες ολκής, Σταλόνε πρωτοστατούντος, ένα από τα πιο όμορφα love stories που αφηγήθηκε ποτέ ο κινηματογράφος και μουσικάρες σαν κερασάκι στην τούρτα.
Ψηφίζει: Stallone
(Τραγουδοποιός)
Στη σινεφίλ νεότητά μου, ήμουν από τους λίγους που είχαν ανεπιφύλακτα ενθουσιαστεί με το «Last Action Hero», την αυτοπαρωδία του Σβάρτσε και μεγάλη οικονομική καταστροφή του ίδιου και του ΜακΤίρναν. Είχα βρει δε αριστούργημα τη σκηνή στο βίντεο κλαμπ όπου βλέπουμε όλες τις επιτυχίες του Σβαρτσενέγκερ με πρωταγωνιστή τον Σταλόνε. Το γεγονός ότι μια χιουμοριστική γενναία κίνηση του στοίχισε τόσο πολύ, τον είχε τοποθετήσει μέσα μου με ασφάλεια στην πρώτη θέση ανάμεσα στους δύο. Πιστεύω δε ακόμα πως ο Σβάρτσε ως κωμικός είναι σκάλες ανώτερος. Δεν έχετε παρά να δείτε τη σκηνή που προσπαθεί να χαμογελάσει στο director’s cut του «Terminator 2» και να τη συγκρίνετε με το φρικτό «Ο Μπάτσος της Μαμάς» και το ξαναζεσταμένο «Όσκαρ» του Σταλόνε.
Γενικώς, αν μιλήσουμε με όρους καθαρού σινεμά ο Άρνολντ νικάει άνετα. Έχει 3 θαυμάσιους Κάμερον, έναν εξαιρετικό Βερχόφεν, το έξοχο Predator και το πρώτο Κόναν. Ο Σταλόνε έχει –αυστηρά μιλώντας- μόνο το υπέροχο πρώτο «Ρόκυ», το συνταρακτικό «Πρώτο Αίμα» και το απροσδόκητο «Copland», αυτό το διαμάντι της φιλμογραφίας του, αλλά και του σινεμά της εποχής του, που είχε ήδη αρχίσει να χάνει την επαφή του με τους χαρακτήρες και με την κοινωνική εμβάθυνση. Κι όμως, θα πάω τρέχοντας να δω το «I Play Rocky» γιατί η ιστορία αυτού του underdog, αυτού του Ντε Νίρο απ’ τα πανέρια, που κατάφερε κι έκανε την πιο ζεστή ταινία –και σειρά ταινιών- για τον working class hero της κάθε εποχής και που χάρισε σε άπειρες αγοροπαρέες μερικά μαγικά απογεύματα μαραθωνίων, είναι γραμμένη στην καρδιά μου, όπως και στην καρδιά κάθε αγοριού της γενιάς μου –και όχι μόνο.
Τι να πω, λοιπόν, στο δίλημμα; Να νικήσει ο αυστηρός σινεφίλ μέσα μου ή ο αιώνιος θαυμαστής του λαϊκού σινεμά, αυτός που θεωρεί την πιο ωραία εφεύρεση του 20 αιώνα την λεγόμενη «ποπ κουλτούρα». Θα ’λεγα να νικήσει ο δεύτερος, ο Σλάϊ, γιατί πραγματικά αν θα ήθελα να αναστηθεί κάτι όσο ζω είναι η χαρά του λαϊκού, συνοικιακού, παρεϊστικου σινεμά, που εκείνος ήταν ο τελευταίος ήρωάς του. Βλέποντας τη λατρεία του, βέβαια, για τον Τραμπ – ο Σβάρτσε, προς τιμήν του, είναι σφοδρός επικριτής του- μού φεύγουν οι αυταπάτες γι’ αυτού του είδους τη λαϊκότητα και βλέπω πεντακάθαρα τις ακραίες συνέπειές της. Ας είναι, όμως. Ψήφος αυτή τη βδομάδα στον Συλβέστερ και στην ταινία που έρχεται. Η αλήθεια είναι πως ταινία ωραία για τον Άρνι δύσκολα θα μπορούσε να γίνει. Κάτι σημαίνει κι αυτό.
Ψηφίζει: Stallone
(Κριτικός Κινηματογράφου, Athens Voice/Documento News/Monopoli)
Τα επιχειρήματα πάνε περίπατο και η υπευθυνότητα της ψήφου παύει να ισχύει, όταν το δίλημμα αφορά στους macho men της κινηματογραφικής περιπέτειας στα ‘80s και στα ‘90s. Σλάι εναντίον Σβαρτς λοιπόν. Προσωπικά δεν καίγομαι ούτε για τον ένα ούτε για τον άλλο, όμως ας προσπαθήσουμε να βάλουμε στο κινηματογραφικό ρινγκ τα δύο τέρατα με τα μούσκουλα για να δούμε τι θα αποφασίσουν οι κριτές. American dream τούρτα με κερασάκι το υποψήφιο για Όσκαρ σεναρίου (!) του «Ρόκι» για τον Σταλόνε, πριν σπάσει ταμεία με τα «Ράμπο» στα 80ς- ακόμα θυμάμαι την κοπάνα από το σχολείο για να πάμε να δούμε, μεσημεριάτικα παρακαλώ, το φιλμ στο «Τιτάνια»- ενώ λίγο πριν από την σύνταξη αποφάσισε να επιστρέψει στα παλιά και πετυχημένα («Αναλώσιμοι» και «Creed»).
Αντίστοιχα, ο αυστριακός πρώην Μίστερ Universe άρχισε να κάνει καριέρα χάρη στον «Εξολοθρευτή» του Κάμερον και πειραματίστηκε με διάφορα κινηματογραφικά είδη, ακόμη και την κωμωδία όπου παρουσίασε ειδικά στα «Αληθινά ψέματα» μια ενδιαφέρουσα και φυσικά τσιτωμένη από τα αναβολικά κωμική φλέβα, πριν ακολουθήσει πολιτική καριέρα ως κυβερνήτης της Καλιφόρνια. Κανείς τους δεν είναι σπουδαίος ηθοποιός παρότι ο Σλάι έχει προταθεί δύο φόρες για το χρυσό αγαλματίδιο, ενώ στα γεράματα συνεργάστηκαν 2-3 φορές για να θυμηθούν την χρυσή εποχή της νιότης.
Οι κριτές αποφάσισαν: νικητής στα σημεία ο Σιλβέστερ Σταλόνε για τον απλούστατο λόγο πως είναι ο δημιουργός δύο σπουδαίων κινηματογραφικών franchise.
Ψηφίζει: Stallone
Aν και πρόκειται για ένα από τα αρχετυπικά λαϊκά διλήμματα του «ένδοξου» παρελθόντος, τύπου «Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός», «Βουγιουκλάκη-Καρέζη», αν και οι ίδιοι ενίσχυσαν το δίλημμα με τη συμπεριφορά τους, δρώντας ανταγωνιστικά ο ένας προς τον άλλο για περίπου τρεις δεκαετίες, μέχρι να «ηρεμήσουν» – το παραδέχονται συχνά με δηλώσεις τους, όταν ανατρέχουν στα περασμένα- για μένα δεν υφίσταται δίλημμα. Ο Stallone πέρα από action-star είναι και δημιουργός, ο Άρνι είναι μόνο το πρώτο. Η πρωταγωνιστική στόφα του Αυστριακού δεν αμφισβητείται και, όποτε κάποιος σκηνοθέτης αξιοποίησε το ογκώδες παρουσιαστικό του χάριν κωμικότητας ή/και για να ενισχύσει το στοιχείο του παραλόγου – στο Total Recall πχ. υποδύεται έναν κατάσκοπο που προσπαθεί να κρυφτεί και, εύλογα, αποτυγχάνει- πρόεκυψαν μικρά θαύματα. Αυστηρά στο action σινεμά, ο Άρνι ευτύχησε να κάνει σωστότερες συνεργασίες και από αυτές να προκύψουν καλύτερες ταινίες σε σχέση με τις αντίστοιχες του Σλάι.
Ο Σλάι, όμως, έχει τον Rocky του. Έχει δηλαδή ένα αυτοβιογραφικό work in progress άνευ κινηματογραφικού προηγουμένου, στο οποίο καταφεύγει, όταν δυσκολεύει η κατάσταση, και βάζει μέσα κάτι από την ψυχούλα του. Μέσω του alter ego του, μας ενημερώνει, συνειδητά και ασυνείδητα, για τη φάση που βρίσκεται ανά περιόδους η ζωή και η καριέρα του: ο φόβος μήπως αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του από την επιτυχία στο «Rocky II», η αδιανόητη έπαρση του «Rocky III», η πιο ηρωική (και αμερικανική) διάσταση του «Rocky IV», η απόπειρα επιστροφής στις ρίζες στο «Rocky V» κι εκείνο το σπαραχτικο «there’s still some stuff in the basement» του «Rocky Balboa», όταν η καριέρα του έμοιαζε να λαμβάνει πρόωρο τέλος. Δεν ξεχνώ και ότι στα παιδικά μου χρόνια, όποτε έπαιζε οποιοδήποτε Ρόκι η τηλεόραση, ερήμωνε η γειτονιά – τόσο ευρεία ήταν η λαϊκή αποδοχή του ήρωα.
Πάντα πίστευα ότι ανάγκη του Stallone να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή ως action star μάς στέρησε έναν δημιουργό που θα μας είχε δώσει πολλά περισσότερα. Τού χρεώνω και ότι δεν βρήκε ποτέ τα κότσια να χρηματοδοτήσει ο ίδιος την βιογραφία του Έντγκαρ Άλαν Πόε που είχε για χρόνια στα σκαριά, πιθανότατα φοβούμενος ότι θα ήταν ένα off-brand εγχείρημα. Ωστόσο, είχε τη σύνεση (και την ύστερη, κατακτημένη) σεμνότητα να παραδώσει τα ηνία του παιδιού του σε έναν νέο δημιουργό που τον έπεισε ότι βρίσκεται σε καλά χέρια, κερδίζοντας και μια δίκαιη οσκαρική υποψηφιότητα Β’ Ανδρικού Ρόλου. Ο λόγος για το «Creed» και ακόμα θυμάμαι τη μεγάλη πίκρα που φάγαμε εκείνη τη βραδιά, με την ήττα του από τον Μαρκ Ράιλανς του «Bridge of Spies» – παρά την εκτίμηση μας στην ερμηνεία, στον ηθοποιό και στην ταινία.
Και για να κλείσω, ο Rocky του δεν ήταν εκεί μόνο όποτε το χρειάστηκε εκείνος, αλλά ήταν και θα συνεχίσει να είναι εδώ και όποτε τον χρειαστούμε εμείς. Αλλιώς σε αγγίζει κι εσένα κάθε ταινία του franchise ανάλογα με το στάδιο που βρίσκεσαι. Κι αυτό είναι χαρακτηριστικό στοιχείο του σινεμά του μεγάλου, του βιωματικού, του απαραίτητου.
Ψηφίζει: Stallone
4-1 υπέρ του Σλάι το τελικό σκορ. Ενδόμυχα, το περίμενα, ακριβώς επειδή ο Σταλόνε είναι μια πιο σύνθετη περίπτωση καλλιτέχνη σε σχέση με τον Άρνι. Περίμενα, επίσης, ότι, απευθυνόμενος και σε έναν εκπρόσωπο της gen-Z, ο Αυστριακός θα μείωνε το σκορ, καθώς οι ταινίες του διαθέτουν κατά ένα μέρος και το meta στοιχείο που κυριάρχησε στο σινεμά των επόμενων δεκαετιών, με αποκορύφωμα το «Last Action Hero», που μνημόνευσε ξεχωριστά ο Φοιβάκος μας. Έπεσα έξω στις προβλέψεις μου, ίσως γιατί δεν πόνταρα σε έναν τυπικό εκπρόσωπο της gen-Z – πόσους τέτοιους ξέρετε που μπορούν να μνημονεύσουν απ’ έξω πάνω από 4 ταινίες του Λίτβακ και του Λάιζεν;
Είναι και κάτι άλλο που δίνει προβάδισμα στον Σταλόνε. Έχοντας συνείδηση των αδυναμιών του, που αναφέρουν ο Αντώνης και ο Κωνσταντίνος στα κείμενά τους, τις μετέτρεψε σε παράσημο. Αποτελεί από μόνος του ένα real-life underdog story, είναι ένας καλλιτέχνης που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, θα έπρεπε να εμφανίζεται μόνο σε μικρούς ρόλους ή να βρίσκεται πίσω από τον φακό, μα τις προσπέρασε με επιμονή, δουλειά και ταλέντο – χωρίς αυτό δεν μπορείς να κάνεις πολλά- και κατάφερε να βρεθεί στην κορυφή. Οι δημιουργοί του «I Play Rocky» το αντιλήφθηκαν κι έστησαν μια αφήγηση γύρω από αυτή τη διάσταση του Σταλόνε, παραδίδοντας ένα απολαυστικό (και συγκινητικό) crowdpleaser που υπογραμμίζει την ταύτιση δημιουργού, ηθοποιού και ήρωα. Όπως σωστά ειπώθηκε, μια αντίστοιχη ταινία για τον Σβαρτσενέγκερ δεν θα είχε ανάλογο αποτέλεσμα και αντίκτυπο – πιθανότατα, θα αποτελούσε μια αποθέωση του american dream, αντίστοιχη με αυτή που κατηγορείται (άδικα κι εντελώς λανθασμένα) ότι είναι το πρώτο «Rocky». Μην ξεχνάτε ποτέ, ότι στην ταινία ο ήρωας ηττάται, νικητής είναι μόνο στην αγκαλιά της αγαπημένης του και στη λαϊκή συνείδηση.
Διαγράψτε το «μόνο» από την προηγούμενη πρόταση, αυτές είναι οι νίκες που θυμόμαστε στο τέλος.
What’s Next: Kλείστε την early bird θέση σου στο επόμενο μεγάλο event του WIRED Greece.
Ακολουθήστε μας στο κανάλι μας στο You Tube για να μη χάνετε κανένα vidcast.
Κάντε ετήσια συνδρομή στο WIRED Greece ώστε να μη χάνετε κανένα τεύχος.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
