Μια ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Carcinogenesis, η οποία συγκεντρώνει στοιχεία από πολλαπλές έρευνες που έχουν διεξαχθεί από το 2017 σχετικά με το ηλεκτρονικό κάπνισμα και την υγεία, κατέληξε σε ένα σαφές συμπέρασμα: τα ηλεκτρονικά τσιγάρα που περιέχουν νικοτίνη είναι πιθανώς καρκινογόνα για τον άνθρωπο και ενδέχεται να συμβάλλουν στην ανάπτυξη καρκίνου του στόματος και των πνευμόνων.
«Από ό,τι γνωρίζουμε, αυτή η ανασκόπηση αποτελεί την πιο οριστική διαπίστωση ότι όσοι κάνουν χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου σε σύγκριση με όσους δεν το κάνουν», δήλωσε σε δελτίο Τύπου ο Bernard Stewart, ειδικός στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας και πρώτος συγγραφέας της μελέτης.
Η Smoke-Free Alternatives Association (SFATA) έχει υποστηρίξει σε επανειλημμένες ανακοινώσεις της ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι «95% ασφαλέστερο» από το κάπνισμα, ένας ισχυρισμός που αμφισβητείται ευρέως από τις υγειονομικές αρχές.
Για χρόνια, η επιστημονική συζήτηση επικεντρώθηκε στο αν το ηλεκτρονικό τσιγάρο λειτουργούσε ως πύλη προς το κάπνισμα και, μαζί με αυτό, προς όλες τις ασθένειες που προκαλεί. Αυτή η προοπτική επισκίασε ένα πιο άμεσο ερώτημα: μπορεί το ίδιο το ηλεκτρονικό τσιγάρο να προκαλέσει καρκίνο, ακόμη και σε άτομα που δεν έχουν καπνίσει ποτέ;
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της έρευνας, ναι, μπορεί. Εντόπισαν νιτροζαμίνες που προέρχονται από τη νικοτίνη, πτητικές οργανικές ενώσεις, αρωματικές ουσίες και μέταλλα που απελευθερώνονται από τα θερμαντικά στοιχεία, όλα με καρκινογόνο δυναμικό, στα αερολύματα των χρηστών ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Τι δείχνει στην πραγματικότητα η επιστήμη
Η ομάδα εξέτασε διάφορες σειρές στοιχείων. Στους ανθρώπους, οι βιοδείκτες δείχνουν βλάβη στο DNA, οξειδωτικό στρες, φλεγμονή και επιγενετικές αλλαγές στους ιστούς του στόματος και του αναπνευστικού συστήματος. Στα τρωκτικά, η παρατεταμένη έκθεση σε αερολύματα ηλεκτρονικών τσιγάρων προκάλεσε αδενοκαρκινώματα των πνευμόνων. Και σε εργαστηριακές μελέτες, οι ενώσεις των ηλεκτρονικών τσιγάρων ενεργοποίησαν βιολογικές οδούς που σχετίζονται με την καρκινογένεση.
Ο κίνδυνος αυξάνεται για όσους καπνίζουν και χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα ταυτόχρονα: πρόσφατες μελέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν ότι αυτή η ομάδα διατρέχει έως και τέσσερις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξει καρκίνο του πνεύμονα.
«Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ευρήματα – από την κλινική παρακολούθηση, τις μελέτες σε ζώα και τα μηχανιστικά δεδομένα – τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι πιθανό να προκαλέσουν καρκίνο του πνεύμονα και καρκίνο του στόματος», πρόσθεσε ο Στιούαρτ.
Πώς επικράτησε η αφήγηση για την «ασφαλέστερη εναλλακτική λύση»
Τα ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς των οργανώσεων που υποστηρίζουν το ηλεκτρονικό τσιγάρο. Για χρόνια, ο κλάδος προωθούσε τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ως ασφαλή εναλλακτική λύση έναντι του καπνού και ως μέσο διακοπής του καπνίσματος. Η Smoke-Free Alternatives Association (SFATA) έχει υποστηρίξει σε επανειλημμένες ανακοινώσεις της ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι «95% ασφαλέστερο» από το κάπνισμα, ένας ισχυρισμός που αμφισβητείται ευρέως από τις υγειονομικές αρχές.
Η αφήγηση περί «ασφάλειας» βασιζόταν στην απουσία καύσης. Το υγρό στο ηλεκτρονικό τσιγάρο, το οποίο περιέχει νικοτίνη, προπυλενογλυκόλη, φυτική γλυκερίνη και αρωματικές ουσίες, θερμαίνεται ηλεκτρικά και απελευθερώνει ένα χημικό αεροζόλ απευθείας στους πνεύμονες. Σε αντίθεση με τα τσιγάρα, δεν παράγει πίσσα. Ωστόσο, νέα στοιχεία δείχνουν ότι η απουσία πίσσας δεν ισοδυναμεί με απουσία κινδύνου.
Μια αυξανόμενη παγκόσμια καταστολή
Σε τουλάχιστον 46 χώρες, η βιομηχανία του ατμίσματος αντιμετωπίζει ολική ή μερική απαγόρευση. Κυβερνήσεις όπως αυτές του Μεξικού, της Βραζιλίας και της Αργεντινής έχουν απαγορεύσει την εμπορία του, ενόψει των αυξανόμενων ενδείξεων αναπνευστικών και καρδιαγγειακών βλαβών, καθώς και της αυξημένης κατανάλωσης μεταξύ των νέων.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), 1,63 εκατομμύρια μαθητές γυμνασίου και λυκείου χρησιμοποίησαν κάποιο είδος ηλεκτρονικού τσιγάρου το 2024, ένας αριθμός που συνεχίζει να ανησυχεί τις υγειονομικές αρχές.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στο WIRED En Espanol.