Τώρα που έχουν απομακρυνθεί περισσότεροι από 100 επιβάτες από το πολυτελές κρουαζιερόπλοιο που έχει πληγεί από τον χανταϊό, με 18 Αμερικανούς να βρίσκονται σε μονάδες βιοασφάλειας στη Νεμπράσκα και τη Τζόρτζια, οι υγειονομικές αρχές σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να παρακολουθήσουν περισσότερους από 20 επιβάτες που αποχώρησαν από το κρουαζιερόπλοιο, καθώς και όσους ενδέχεται να ήρθαν σε στενή επαφή μαζί τους.
Μέχρι στιγμής, και οι 11 αναφερόμενες περιπτώσεις χανταϊού αφορούν επιβάτες ή μέλη του πληρώματος του πλοίου, δήλωσε ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγιέσους, σε συνέντευξη Τύπου στη Μαδρίτη την Τρίτη. Σε αυτές περιλαμβάνονται τρεις θάνατοι που προκλήθηκαν από τον ιό.
Συνήθως, οι χανταϊοί μεταδίδονται όταν μολυσμένα περιττώματα και ούρα τρωκτικών ανακατεύονται στον αέρα και εισπνέονται. Το στέλεχος που εντοπίστηκε στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius είναι γνωστό ως ιός των Άνδεων και αποτελεί τον μοναδικό τύπο που είναι γνωστό ότι μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αν και ο ιός μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο και έχει υψηλό ποσοστό θνησιμότητας, οι υγειονομικές αρχές αναφέρουν ότι η επιδημία του χανταϊού είναι απίθανο να εξελιχθεί σε παγκόσμια κρίση όπως η πανδημία του Covid-19.
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν από περίπου πέντε ημέρες μετά την έκθεση έως και έξι εβδομάδες, κάτι που διαφέρει πολύ από τον Covid και αποτελεί έναν ακόμη λόγο για τον οποίο ο ιός Hantavirus προκαλεί κάποια ανησυχία, αλλά δεν είναι πιθανό να προκαλέσει πανδημία.
«Προς το παρόν, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι βρισκόμαστε μπροστά στην αρχή μιας ευρύτερης επιδημίας», δήλωσε ο Γκεμπρεγιέσους, «αλλά φυσικά η κατάσταση μπορεί να αλλάξει, και δεδομένης της μακράς περιόδου επώασης του ιού, είναι πιθανό να δούμε περισσότερες περιπτώσεις τις επόμενες εβδομάδες».
Το WIRED μίλησε με τη Nicole Iovine, ειδική σε λοιμώδη νοσήματα και επιδημιολόγο νοσοκομείου στο University of Florida Health, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μεταδίδεται ο ιός των Άνδεων και το αν είναι πιθανό να προκαλέσει μια άλλη πανδημία.
Αυτή η συνέντευξη έχει υποστεί επιμέλεια για λόγους συντομίας και σαφήνειας.
WIRED: Ένα από τα πράγματα που πιθανώς απασχολεί περισσότερο την πλειοψηφία των ανθρώπων είναι το εξής: πόσο παρόμοιος είναι ο ιός των Άνδεων με τον SARS-Cov-2, καθώς και πόσο μεταδοτικός είναι;
Nicole Iovine: Δεν είναι καθόλου παρόμοιος με τον SARS-Cov-2. Η επιδημία στο κρουαζιερόπλοιο δεν πρόκειται να μετατραπεί σε παγκόσμια πανδημία όπως ο Covid για διάφορους λόγους. Ένας από αυτούς είναι ότι, απλά, δεν είναι τόσο μεταδοτικός όσο ήταν ο Covid. Ο Covid προκαλεί μόλυνση στις ανώτερες αναπνευστικές οδούς μας, αλλά και βαθιά μέσα στους πνεύμονές μας. Όμως, το γεγονός ότι μολύνει τις ανώτερες αναπνευστικές οδούς σημαίνει ότι όταν μιλάμε, φτερνιζόμαστε ή βήχουμε, μεταδίδεται εύκολα στον αέρα και, επομένως, μεταδίδεται εύκολα. Όσον αφορά τον ιό των Άνδεων, αυτός ο ιός προκαλεί μόλυνση πραγματικά πολύ βαθιά μέσα στους πνεύμονες. Συνήθως δεν μολύνει τις ανώτερες αναπνευστικές οδούς, επομένως είναι πολύ πιο δύσκολο να μεταδοθεί από το ένα άτομο στο άλλο.
Πώς θα καταλάβαινες αν είχες προσβληθεί από τον ιό των Άνδεων; Φαίνεται ότι τα συμπτώματα είναι αρχικά αρκετά ασαφή, αλλά γρήγορα εξελίσσονται σε σοβαρή νόσο.
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν από περίπου πέντε ημέρες μετά την έκθεση έως και έξι εβδομάδες αργότερα, κάτι που διαφέρει πολύ από τον Covid και αποτελεί έναν ακόμη λόγο για τον οποίο ο ιός Hantavirus προκαλεί μεν ανησυχία, αλλά δεν είναι πιθανό να προκαλέσει πανδημία. Ξεκινά με πολύ γενικευμένα συμπτώματα. Μπορεί να εμφανίσετε πυρετό, πονοκέφαλο, κόπωση και μυϊκούς πόνους. Αυτά τα συμπτώματα είναι τα ίδια που θα είχατε αν είχατε γρίπη ή πολλές άλλες μορφές λοιμώξεων.
Ο ιός των Άνδεων μεταδίδεται μέσω του αέρα;
Όχι ακριβώς, επειδή ο τρόπος με τον οποίο μεταδίδεται στους πνεύμονές σας είναι αν έχετε πολύ στενή επαφή με κάποιον για σημαντικό χρονικό διάστημα. Δεν είναι κάτι σαν την ιλαρά, όπου αν βρίσκεστε σε ένα δωμάτιο και έχετε ιλαρά, κάποιος θα μπορούσε να μπει σε αυτό το δωμάτιο δύο ώρες αργότερα και να κολλήσει. Η ιλαρά μεταδίδεται μέσω του αέρα, ενώ ο χανταϊός όχι.
Ο πιο συνηθισμένος τρόπος μετάδοσης είναι μέσω της έκθεσης σε περιττώματα ή ούρα τρωκτικών. Ας πούμε ότι βρίσκεστε σε ένα σπίτι και αποφασίζετε να κάνετε τον εαρινό καθαρισμό στο υπόγειό σας· θα ανακατέψετε σκόνη και μικροσκοπικά σωματίδια που θα περιέχουν τον ιό από τα περιττώματα και τα ούρα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μεταδίδεται μέσω του αέρα. Σημαίνει απλώς ότι ανακατέψατε τη σκόνη που περιείχε τον ιό.
Τι σημαίνει στενή, παρατεταμένη επαφή; Μιλάμε για 60 λεπτά, αρκετές ώρες ή περισσότερο;
Σε κάποιο βαθμό, εξαρτάται από το τι κάνετε. Για παράδειγμα, ο γιατρός του πλοίου βρέθηκε θετικός στον ιό hantavirus, αλλά όχι λόγω μιας φυσιολογικής αλληλεπίδρασης με το κρούσμα. Ένας γιατρός θα εξετάσει το λαιμό του ασθενούς και θα ακούσει την αναπνοή του, κι έτσι θα έρθει σε πολύ στενή επαφή μαζί του. Επομένως, δεν είναι παράδοξο το γεγονός ότι θα αναπτύξει τη λοίμωξη.
Τώρα, αν κάθεστε στο τραπέζι του καπετάνιου και δειπνείτε στο κρουαζιερόπλοιο, διατρέχει κίνδυνο το άτομο που βρίσκεται ακριβώς δίπλα σας; Πιθανώς.
Το άλλο θέμα είναι ότι, όπως συμβαίνει με κάθε μολυσματική ασθένεια, υπάρχουν περίοδοι μεγαλύτερης και μικρότερης μολυσματικότητας. Γνωρίζουμε ότι για τον χανταϊό, η περίοδος μολυσματικότητας ξεκινά με τα συμπτώματα, αυξάνεται σε διάστημα λίγων ημερών και στη συνέχεια αρχίζει να μειώνεται. Αν βρίσκεστε σε περίοδο υψηλής μολυσματικότητας, τότε απαιτείται μικρότερη έκθεση για να μεταδοθεί ο ιός. Στις αρχές, όταν ο ιός δεν είναι τόσο έντονος, θα χρειαζόταν πολύ πιο παρατεταμένη έκθεση.
Μπορεί ο ιός να μεταδοθεί χωρίς στενή επαφή με κάποιον που τον έχει; Υπάρχουν άλλες πιθανές οδοί μετάδοσης;
Είναι πιθανό να μολυνθείτε αγγίζοντας μια μολυσμένη επιφάνεια. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί, για παράδειγμα, αν βρίσκεστε έξω και ασχολείστε με την κηπουρική, και υπάρχουν περιττώματα τρωκτικών· αν τα χέρια σας μολυνθούν και δεν τα πλύνετε σωστά μετά.
Ένα από τα στοιχεία που καθιστούν αυτή την περίπτωση μοναδική είναι ότι η αρχική εξάπλωση του ιού συνέβη σε κρουαζιερόπλοιο, το οποίο είναι ένας πολύ περιορισμένος χώρος. Τι ρόλο παίζει ο αερισμός, ή η έλλειψη του, σε αυτή την περίπτωση;
Ένας χώρος με ανεπαρκή αερισμό ευνοεί πολύ περισσότερο τη μετάδοση σε σύγκριση, για παράδειγμα, με έναν τυπικό νοσοκομειακό θάλαμο, όπου ο αέρας ανανεώνεται πολλές φορές ανά ώρα. Η παραμονή σε εξωτερικό χώρο είναι σαφώς χαμηλότερου κινδύνου από την παραμονή σε κλειστό χώρο. Υπάρχουν, ωστόσο, πολλές αποχρώσεις και παράμετροι που πρέπει να ληφθούν υπόψη.
Πρέπει ο μέσος άνθρωπος να ανησυχεί για το ενδεχόμενο να κολλήσει αυτόν τον ιό;
Όχι, σε καμία περίπτωση. Αν ανατρέξετε στη μελέτη του New England Journal of Medicine του 2020 [που περιέγραφε ένα ξέσπασμα του ιού Andes από τα τέλη του 2018 έως τις αρχές του 2019], θα δείτε ότι από τη στιγμή που εφαρμόστηκαν μέτρα περιορισμού, ο ιός δεν ήταν πλέον σε θέση να συνεχίσει να μεταδίδεται και να συντηρεί την έξαρση. Δεδομένου ότι πλέον γνωρίζουμε με τι έχουμε να κάνουμε και ότι τα μέτρα περιορισμού βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή, αυτό δεν πρόκειται να αποκτήσει χαρακτηριστικά πανδημίας.
Ανησυχώ για πολλά πράγματα, αλλά δεν ανησυχώ για αυτό. Περισσότερο ανησυχώ για τις επιδημίες ιλαράς.
To άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στο WIRED US και μεταφράστηκε από την αγγλική γλώσσα
