Προσοχή: Ακολουθούν μικρά spoilers για την ταινία. Διαβάστε με δική σας ευθύνη.
ΠΡΟΤΟΥ ΑΚΟΜΗ γίνουν οι πρωταγωνιστές του πολυσυζητημένου νέου ντοκιμαντέρ των Nathan Fielder και Lance Oppenheim, η Elizabeth Holmes και ο Billy Evans ήταν ένα ιδιαίτερο ζευγάρι. Η Holmes «μπορεί τελικά να μην κατάφερε να αλλάξει τον κόσμο όπως είχε σκοπό», έγραφε ο Evans σε επιστολή του ενόψει της επιμέτρησης της ποινής της το 2022, «αλλά αναμφίβολα άλλαξε τον δικό μου».
Στα δυσκολότερα χρόνια της ζωής της, η ιδρύτρια της Theranos δίδαξε στον σύζυγό της «μια υπομονή» που εκείνος «παλαιότερα θα απέρριπτε ως περιττή και ένδειξη αδυναμίας».
Έφερε στην επιφάνεια το εσωτερικό του φως, ανέφερε μια άλλη επιστολή προς το δικαστήριο, από φίλο του ζευγαριού. Όταν επέστρεψαν από ένα «πολύμηνο ταξίδι με κατασκήνωση», ο Evans «έδειχνε μεγαλύτερη συμπόνια, ενεργούσε με σαφή πρόθεση και είχε εντονότερη επιθυμία να ακούει και να παρατηρεί τους άλλους με ουσιαστικό ενδιαφέρον». Ό,τι κι αν πίστευαν οι άλλοι, έλεγε ουσιαστικά ο Evans, η Holmes δεν ήταν η μόνη από τους δύο που είχε πάρει μια δεύτερη ευκαιρία. Και ίσως οι δυο τους αποκτήσουν μια… δεύτερη ευκαιρία με τη Haemanthus, μια εταιρεία για την οποία ο Evans σπεύδει να διαβεβαιώσει τους ακολούθους του στα social media ότι απολύτως, και κατηγορηματικά, «δεν είναι η Theranos 2.0». Πρόσωπο που γνωρίζει την επιχείρηση δήλωσε στη The Wall Street Journal ότι η Holmes δεν εμπλέκεται.
Ωστόσο, οι θεατές του You Can See Everything θα δουν τον Evans να συμφωνεί με τον χαρακτηρισμό ότι εκείνος και η Holmes φτιάχνουν τη Theranos 2.0. Μπροστά στην κάμερα, συζητούν τα βήματα που θα πάρουν για να κατασκευάσουν ένα λειτουργικό πρωτότυπο κάποιου προϊόντος· μιλούν για τη συνεργασία τους πάνω σε ιδέες προϊόντων, ενώ εκείνη θα βρίσκεται μέσα στη φυλακή. «Να τη γνωρίσει, να περάσει χρόνο μαζί της: αυτή ήταν η πρόθεση της ταινίας», είπε ο Evans, ο οποίος ζει στο Όστιν του Τέξας, στον David Friedberg, έναν από τους παρουσιαστές του podcast All-In. «Δεν την έχω δει ακόμη. Μπορεί να σκεφτώ ότι είναι το πιο ηλίθιο πράγμα που έχω κάνει».
Ποιος είναι, λοιπόν, ο Evans; Και τι ακριβώς φτιάχνει;
Πολύ προτού αποκτήσει δύο παιδιά με τη Holmes, τον γιο τους William και την κόρη τους Invicta, ο Evans μεγάλωσε στο Σαν Ντιέγκο, σε μία από τις πιο επιφανείς οικογένειες της πόλης, ως κληρονόμος ανθρώπων που πρωτοστάτησαν στην τουριστική ανάπτυξη της Νότιας Καλιφόρνιας στα μέσα του περασμένου αιώνα. Οι παππούδες του, William και Anne Evans, ήταν «δύο νέοι ξενοδόχοι [που] είδαν το μέλλον», σύμφωνα με την ιστοσελίδα της οικογενειακής επιχείρησης. Το 1953 άνοιξαν, σε μια λασπώδη παλιρροϊκή έκταση στο Mission Bay, ένα ξενοδοχείο που θα εξελισσόταν σε δημοφιλές θέρετρο. Πρόσθεσαν ένα δεύτερο σε κοντινή απόσταση και σήμερα διαθέτουν ένα τρίτο στη La Jolla. Έτσι δημιουργήθηκε μια περιουσία που πέρασε από γενιά σε γενιά. Μέρος της επιχείρησης πέρασε στον πατέρα του Billy, ο οποίος ονομάζεται επίσης William.
Ο Billy φοίτησε στο Francis Parker School, ένα από τα πιο φημισμένα ιδιωτικά σχολεία της πόλης. «Η οικογένεια Evans χαίρει μεγάλης εκτίμησης στο Σαν Ντιέγκο», είπε ένας συνομήλικός του που είχε εργαστεί για την οικογένεια ως έφηβος. Ο Billy, όμως, «δημιουργούσε πάντα εντάσεις, έψαχνε αφορμές για καβγάδες». Είχε «affluenza» -το λεγόμενο σύνδρομο του πλουσιόπαιδου- και ήταν «το κλασικό κακομαθημένο πλουσιόπαιδο», κάτι που δεν ίσχυε για όλους τους συγγενείς του. Το εσωτερικό φως θα ερχόταν αργότερα. (Ο Evans δεν θέλησε να δώσει συνέντευξη για το άρθρο και δεν απάντησε σε συγκεκριμένες ερωτήσεις.)
Αφού αποφοίτησε από το MIT με πτυχίο στα οικονομικά, ο Evans φέρεται να επιχείρησε να ιδρύσει μια startup που θα προσέφερε εξατομικευμένες υπηρεσίες ιατρικής εξυπηρέτησης. Η προσπάθεια απέτυχε. Στη συνέχεια εργάστηκε σε μερικές εταιρείες τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων η LinkedIn και η Luminar Technologies, μια εταιρεία στον χώρο της αυτόνομης οδήγησης. Το 2017, σε μια «φιλανθρωπική εκδήλωση στο πλαίσιο της Fleet Week» στην περιοχή του Κόλπου του Σαν Φρανσίσκο, ο τότε 25χρονος γνώρισε τη Holmes και «γοητεύτηκε», όπως έγραψε αργότερα στον δικαστή ενόψει της επιμέτρησης της ποινής της, «από την παιδική της έκπληξη απέναντι στον κόσμο και την αυθεντικότητά της».
Τα πρώτα χρόνια, ορισμένα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι η οικογένεια Evans δεν έβλεπε τη σχέση με ιδιαίτερο ενθουσιασμό. Οι αμφιβολίες, ωστόσο, φαίνεται πως είχαν πια διαλυθεί μέχρι τη δίκη της Holmes. Ο πατέρας του Billy, William Evans, εμφανίστηκε στο δικαστήριο icognito, με το ψευδώνυμο «Hanson», δηλώνοντας ότι ήταν κάποιου είδους μηχανικός. (Διαθέτει μια τεράστια συλλογή κλασικών αυτοκινήτων.) Στους δημοσιογράφους υπερασπιζόταν την τιμή της Holmes. Μέσα στην αίθουσα, τράβηξε την προσοχή όταν ξετύλιξε μια «μεγάλη μπάρα Rice Krispies Treat», με το θρόισμα του περιτυλίγματος να καλύπτει τη φωνή του δικαστή την πρώτη ημέρα της επιλογής των ενόρκων, σύμφωνα με το NPR.
Παρότι στην ταινία ο Evans και η Holmes εμφανίζονται και οι δύο σε κλήσεις για την άντληση κεφαλαίων, το όνομά της δεν περιλαμβάνεται σε κανένα από τα έγγραφα σύστασης της Haemanthus, της εταιρείας που ίδρυσε ο Evans το 2022. Οι δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες για την εταιρεία είναι ελάχιστες: μέχρι σήμερα δεν έχει κυκλοφορήσει κανένα προϊόν και μετά βίας διαθέτει σελίδα στο LinkedIn, πόσο μάλλον ιστοσελίδα. Παρ’ όλα αυτά, το όνομά της αναπόφευκτα παραπέμπει στη Theranos. Και, πράγματι, ο δηλωμένος στόχος της είναι να φέρει τις εξετάσεις αίματος, ούρων και σάλιου στα αμερικανικά σπίτια, μέσω μιας συσκευής που θα χωράει σε έναν πάγκο -κάτι που ήταν, λίγο πολύ, και ο στόχος της Theranos.
Η τεχνολογία της Haemanthus, όμως, φαίνεται να διαφέρει κάπως από εκείνη της Theranos. Η συσκευή της παλαιότερης εταιρείας φιλοδοξούσε να τελειοποιήσει τη «σμίκρυνση» υφιστάμενων διαγνωστικών τεχνικών, ώστε να χωρούν σε ένα κουτί πάνω σε έναν πάγκο και να χρησιμοποιούν ένα πολύ μικρό δείγμα αίματος. Η συσκευή της Haemanthus χρησιμοποιεί «φως». Ή, για να το πούμε με μια πιο εντυπωσιακή λέξη, λέιζερ. Το σύστημα φασματοσκοπίας Raman της εταιρείας, για το οποίο χορηγήθηκε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις 21 Ιανουαρίου 2025, παραπέμπει σε μια συσκευή ικανή να κατευθύνει φως υψηλής ισχύος σε βιολογικά δείγματα και να διαβάζει με ακρίβεια τις πληροφορίες που προκύπτουν.
Η φασματοσκοπία Raman είναι ένα υπαρκτό και πολλά υποσχόμενο διαγνωστικό εργαλείο, το οποίο αποτελεί αντικείμενο έρευνας από την ανακάλυψή του, το 1928, από τον C. V. Raman και άλλους επιστήμονες. Όταν φωτίζουμε ένα υλικό, περίπου ένα στα εκατομμύριο φωτόνια μπορεί να μεταβάλει τη συχνότητά του, ανάλογα με τις μοριακές δονήσεις του υλικού πάνω στο οποίο σκεδάστηκε. Αυτή η μεταβολή μπορεί να μετρηθεί και να αναλυθεί. Ένας αιώνας έρευνας έχει αφιερωθεί στο να γίνει η διαδικασία λίγο ευκολότερη και λίγο χρησιμότερη· σήμερα πραγματοποιείται από ειδικούς σε ερευνητικά πανεπιστήμια και νοσοκομεία.
Κάποτε μπορεί να γίνει ακόμη πιο χρήσιμη. Το WIRED επικοινώνησε με τον Eric Potma, καθηγητή χημείας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Έρβαϊν, για να ρίξει λίγο φως στην τεχνολογία. «Δεδομένου ότι είμαι ένας από τους συμβούλους τους, δεν είμαι βέβαιος ότι θα ήταν σωστό να επεκταθώ περισσότερο», απάντησε γραπτώς. «Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι, από μηχανικής άποψης, έχουν κάποιες ενδιαφέρουσες ιδέες που αξίζει να διερευνηθούν».
«Δεν πρόκειται για μια τεχνολογική ιδέα βγαλμένη από το πουθενά, όπως ίσως τείνει να πιστέψει κανείς επειδή επικεφαλής της εταιρείας είναι ο σύζυγος της Elizabeth – και άρα θεωρεί ότι πρόκειται αυτομάτως για επανάληψη της ιστορίας της Theranos», συνέχισε στο email του. «Η δική μου εκτίμηση είναι ότι η Haemanthus δεν είναι η Theranos. Οι μηχανικοί της Haemanthus είναι αξιόλογοι και πράγματι προσπαθούν να εξελίξουν την τεχνολογία ανίχνευσης Raman προς ενδιαφέρουσες κατευθύνσεις».
Ωστόσο, οι προκλήσεις είναι μεγάλες: αυτή η εξαιρετικά ευαίσθητη και απαιτητική διαγνωστική τεχνική πρέπει να ενσωματωθεί σε οικιακές συσκευές που θα μπορούν να αξιολογούν δείκτες της ανθρώπινης υγείας μέσα σε δευτερόλεπτα, με ακρίβεια που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των ρυθμιστικών αρχών, όπως υπόσχεται το προωθητικό υλικό της εταιρείας. Πέρυσι, οι The New York Times ανέφεραν ότι η εταιρεία είχε εξασφαλίσει επένδυση 3,5 εκατ. δολαρίων από «φίλους και συγγενείς». Πλέον αναφέρει χρηματοδότηση που φτάνει τα 20 εκατ. δολάρια.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα που περιγράφουν το υλικό παρουσίασης της εταιρείας, η Haemanthus φαίνεται να υπόσχεται στους επενδυτές ότι δεν υπόκειται σε «καμία ρυθμιστική εποπτεία», εν μέρει επειδή η συσκευή θα αναπτυσσόταν αρχικά μόνο για τη διάγνωση ασθενειών σε ζώα. Οι The New York Times, ωστόσο, επιβεβαίωσαν με το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας, το USDA, ότι η υπηρεσία έχει εποπτική αρμοδιότητα για τις «κτηνιατρικές διαγνωστικές εξετάσεις».
Ο Evans είπε στους Times, που είχαν και άλλες ερωτήσεις, ότι η εταιρεία λειτουργούσε «υπό άκρα μυστικότητα» και θα συνέχιζε έτσι: «Δεν πρόκειται να βρουν τίποτα που να συνδέεται με το όνομα Haemanthus». Κάποια στοιχεία υπάρχουν ήδη εκεί έξω, μεταξύ τους και το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, αλλά η μυστικοπάθεια συνεχίζεται. Οι διευθύνσεις που προκύπτουν συνδέονται κυρίως με ιδιωτικές κατοικίες σε μία από τις πιο περιζήτητες γειτονιές του Όστιν, κοντά στο Barton Springs. Όταν επικοινωνήσαμε τηλεφωνικά με ορισμένα άτομα που φαίνεται πιθανό να εργάζονται στην εταιρεία, αρνήθηκαν να μιλήσουν ή ακόμη και να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν τον ρόλο τους.
Η επιθυμία για «μυστικότητα», ωστόσο, δεν συμβαδίζει απόλυτα με την επιθυμία συμμετοχής σε ένα πολυετές ντοκιμαντέρ με έναν απόφοιτο μίας από τις κορυφαίες σχολές διοίκησης επιχειρήσεων του Καναδά. Ίσως βοηθήσει στην άντληση χρημάτων: μόλις τελειοποιηθεί το σύστημα λέιζερ, η εταιρεία ελπίζει, σύμφωνα με υλικό που εξέτασαν οι Times, να ενσωματώσει ολόκληρη την τεχνολογία σε μια φορετή συσκευή μεγέθους γραμματοσήμου. Μια ερευνητική διαδικασία που, όπως είπε στους επενδυτές, θα χρειαστεί «τρία χρόνια και 70 εκατ. δολάρια». Η Holmes φέρεται να πρόκειται να μεταφερθεί από τη φυλακή σε δομή μεταβατικής φιλοξενίας το επόμενο καλοκαίρι. Ο κόσμος μπορεί τελικά να αλλάξει.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο WIRED US και μεταφράστηκε από τα αγγλικά.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
