ΤΟ GTA 6 ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ αύριο, την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου για PlayStation 5 και Xbox Series X|S. Φτάνει μετά από δύο αναβολές, και 13 χρόνια μετά το GTA V. Από τότε, το 2013, έχουν αλλάξει αρκετά πράγματα, στον χώρο των βιντεοπαιχνιδιών, αλλά και στον κόσμο γενικότερα. Το νέο Grand Theft Auto δεν θα έμενε ανεπηρέαστο από όσα συμβαίνουν.
Η εμπορική επιτυχία, βέβαια, θεωρείται δεδομένη. Ήδη έχει γίνει χαμός και το παιχνίδι έχει αφήσει πολιτισμικό αποτύπωμα πριν καν κυκλοφορήσει -και πριν δούμε το gameplay του επίσημα. Ένα ερώτημα όμως είναι αν οι παίκτες θα συμφωνήσουν και θα καταλήξουν σε μια συλλογική ετυμηγορία για την ποιότητα και την προσέγγιση του τίτλου. Οι πρώτες εκτενείς παρουσιάσεις, από το Edge μέχρι τον Guardian, περιγράφουν ένα παιχνίδι πιο κοντά στο Red Dead Redemption 2 παρά στο GTA V. Γύρω από αυτή τη μετατόπιση συγκεντρώνονται σχεδόν όλες οι αντιρρήσεις: ο ρυθμός, ο ρεαλισμός, η ηθική του παίκτη, η σάτιρα, η πολιτική και, επιπλέον, η τιμή και το κουτί χωρίς δισκάκι.
Καθώς περιμένουμε να βγουν τα reviews, ας κάνουμε μια πρόβλεψη: το παιχνίδι θα διχάσει το κοινό για πολλούς λόγους.
Η σκιά του Red Dead
Για να εξηγήσουμε πώς φτάνουμε στο συμπέρασμα αυτό, πρέπει να κοιτάξουμε αρχικά στο παρελθόν της εταιρείας. Συγκεκριμένα, στο καμουμπόικο παιχνίδι Red Dead Redemption 2. Ο τίτλος αποθεώθηκε το 2018, αλλά δεν άρεσε σε όλους. Η αργή, βαριά αίσθησή του έγινε ακόμη και αντικείμενο ακαδημαϊκής μελέτης: δύο ερευνητές εισήγαγαν τον όρο «slow game time» για να εξηγήσουν τις αρνητικές αντιδράσεις μέρους των παικτών στον ρυθμό του.
Ο χειρισμός με την αισθητή καθυστέρηση έγινε από τα πιο συχνά παράπονα.
Η Rockstar δεν κρύβει ότι πατάει σε εκείνο το παιχνίδι για να φτιάξει το GTA VI. Ο Rob Nelson, συνεπικεφαλής της Rockstar North, είπε στους New York Times ότι βλέπει το GTA 6 ως εξέλιξη του RDR2. Σύμφωνα με το Edge, ο κύκλος μέρας-νύχτας είναι αισθητά μεγαλύτερος από του GTA V και η επόμενη αποστολή δεν έρχεται πάντα αμέσως: ο Jason και η Lucia συχνά πρέπει πρώτα να μαζέψουν χρήματα. Ο σχεδιασμός σε αναγκάζει να επιβραδύνεις και να ζήσεις σύμφωνα με τον ρυθμό του κόσμου, αντί να τρέχεις από το ένα σημείο της πλοκής στο άλλο, ακολουθώντας σημάδια στον χάρτη.
Στις πρώτες hands-off παρουσιάσεις του Αυγούστου, ο YouTuber TGG έγραψε ότι το GTA 6 δεν είναι παιχνίδι που παίζεις με το μυαλό «σβησμένο», όπως -εν μέρει- το GTA V, αλλά σε αναγκάζει να παίρνεις συνεχώς αποφάσεις, κάτι που παρομοίασε με το RDR2. Για όσους ζητούν περισσότερο βάθος, αυτό ακούγεται ιδανικό. Για όσους αγάπησαν το GTA V ως παιχνίδι που ανοίγεις για είκοσι λεπτά ανέμελου χάους, όχι και τόσο.
Και σε ένα παιχνίδι όπως το RDR2 είναι πιο εύκολο να δεχτεί ο κόσμος τον πιο αργό ρυθμό, καθώς αυτό το franchise δεν έχει τόσο μεγάλη ιστορία στις πλάτες του και δεν βασίζεται εξίσου σε χαοτικές καταστάσεις. Οι εκρήξεις στην Άγρια Δύση είναι σαφώς λιγότερες.
Βενζίνη στο ντεπόζιτο
Κάθε όχημα στο GTA 6 έχει δείκτη καυσίμου και ένδειξη για τον κινητήρα. Η Rockstar φροντίζει να καθησυχάσει: τα αυτοκίνητα διανύουν μεγάλες αποστάσεις πριν χρειαστούν ανεφοδιασμό και το γέμισμα είναι γρήγορο. Παραμένει όμως ένας ακόμη παράγοντας, ειδικά όταν κλέβεις αμάξι για διαφυγή χωρίς να ξέρεις πόση βενζίνη έχει. Γενικά, οι μηχανισμοί που έχουν παρουσιαστεί δείχνουν τη μετάβαση της σειράς σε ένα πολύ πιο ρεαλιστικό σύστημα καταδίωξης.
Τα νεότερα αυτοκίνητα, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, έχουν tracker που μεταδίδει τη θέση τους και ο ιδιοκτήτης μπορεί να δηλώσει την κλοπή. Η αστυνομία φτιάχνει περιγραφή του δράστη, με ρούχα, όπλο, συνεργό και πλάνα από κάμερες ασφαλείας. Για να ξεφύγεις, πρέπει να εξαφανίσεις τα στοιχεία, όχι μόνο να απομακρυνθείς από το σημείο. Οι περαστικοί δεν είναι πια διακοσμητικοί: ένα θύμα ληστείας μπορεί να αντεπιτεθεί και ένας πελάτης να επέμβει.
Οι δρόμοι έγιναν στενότεροι σε σχέση με τις σκόπιμα φαρδιές λεωφόρους του GTA V, ώστε να μοιάζουν πιο αληθινοί. Ο Jason Schreier, που έπαιξε το παιχνίδι, περιέγραψε και πυκνότερη κυκλοφορία, κάτι που κάνει την οδήγηση πιο απαιτητική.
Ο ρεαλισμός σε έναν περίπλοκο κόσμο έχει και τεχνικό κόστος. Η Rockstar επιβεβαίωσε ότι το παιχνίδι στοχεύει στα 30 καρέ το δευτερόλεπτο σε όλες τις κονσόλες, ακόμη και στο PS5 Pro, που κερδίζει μόνο καθαρότερη εικόνα και ray-traced σκιές. Όσοι συνήθισαν τα 60fps θα μιλήσουν για οπισθοδρόμηση. Όσοι θέλουν πρώτα απ’ όλα έναν πυκνό, ζωντανό κόσμο, μάλλον για αναγκαίο αντάλλαγμα. Όμως τα fps θα είναι, σίγουρα, σημείο τριβής και διχασμού.
Ένα GTA που ενθαρρύνει την ενσυναίσθηση
Η πιο απρόσμενη δήλωση ήρθε λίγες μέρες πριν από την κυκλοφορία. Σε συνέντευξη στον Guardian, ο Nelson απάντησε καταφατικά όταν ρωτήθηκε αν αυτό είναι το πρώτο GTA που προσπαθεί να ενθαρρύνει την ενσυναίσθηση. Όπως είπε, η ομάδα έβαλε για πρώτη φορά μηχανισμούς προς αυτή την κατεύθυνση, για όσους το επιθυμούν. Πρόσθεσε ότι η Rockstar δεν θέλει να τιμωρήσει όσους παίζουν όπως έχουν συνηθίσει, αλλά οι πράξεις τους θα επηρεάζουν σε έναν βαθμό την εξέλιξη.
Το πιο συγκεκριμένο εργαλείο είναι το Criminal Profile, που κατατάσσει τη συμπεριφορά του παίκτη από «Professional» έως «Irredeemable». Η απειλή ή η εξουδετέρωση κάποιου μπορεί να αντικαταστήσει τη δολοφονία, ενώ η αναίτια βία χτίζει διαφορετικό προφίλ. Η σχέση του Jason με τη Lucia έχει τέσσερα επίπεδα και δυναμώνει με τον χρόνο που περνούν μαζί, από βόλτες στην παραλία μέχρι άσκηση στο γυμναστήριο.
Η Rockstar δεν έχει εξηγήσει πόσο βαθιά πηγαίνουν οι συνέπειες, ούτε αν επηρεάζουν το φινάλε. Εδώ ανοίγει ένα ρήγμα. Για τη μία πλευρά, ένα GTA που αναγνωρίζει το βάρος της βίας είναι φυσική ωρίμανση μετά τον Arthur Morgan. Για την άλλη, ένα σύστημα που βαθμολογεί την ηθική σου σε παιχνίδι με τίτλο «Κλοπή Αυτοκινήτου» μοιάζει παράταιρο.
Σάτιρα χωρίς πρόσωπα
Ο κόσμος του GTA ήταν πάντα καρικατούρα της Αμερικής. Αυτή τη φορά η Rockstar ξεκαθάρισε από νωρίς πού σταματά η σάτιρα. Ο Rupert Humphries, senior vice president αφήγησης, δήλωσε στο περιοδικό LOVE ότι το παιχνίδι αποφεύγει να στοχεύει συγκεκριμένα πρόσωπα, γεγονότα ή κινήματα του πραγματικού κόσμου. Η πολιτική θα περνά μέσα φανταστικές εκλογές και επινοημένα πρόσωπα, διαφημίσεις και ραδιοφωνικά talk shows.
Ο Nelson είχε δώσει την ίδια εξήγηση στους New York Times: ερωτηθείς για τον Τραμπ και την πανδημία, είπε ότι πολύ συγκεκριμένα πολιτικά θέματα και memes θα έβαζαν το παιχνίδι σε ένα άβολο χρονικό πλαίσιο, εγκλωβίζοντάς το στην επικαιρότητα. Μέσα σε μια παραγωγή δέκα ετών, για έναν τίτλο που θα συνεχίσει να μας απασχολεί για χρόνια, το επιχείρημα φαίνεται να στέκει.
Ένα πρόβλημα είναι το timing. Το παιχνίδι διαδραματίζεται σε μια παραλλαγή της Φλόριντα και κυκλοφορεί δύο εβδομάδες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ. Κάποιοι θα το διαβάσουν ως σωστή, έξυπνη προσέγγιση, άλλοι ως δειλία εκ μέρους της εταιρείας. Υπάρχει και η απουσία του Dan Houser, του συνιδρυτή της εταιρείας και επικεφαλής σεναριογράφου για τη σειρά, ο οποίος έχει αποχωρήσει από τη Rockstar. Ήδη από το 2024, ένα μέρος του κοινού ανησυχούσε για ένα «μαλακότερο» GTA χωρίς το αιχμηρό του χιούμορ, ενώ άλλοι απαντούσαν ότι το RDR2 δεν χρειάστηκε τέτοιο χιούμορ για να πετύχει.
Η αναπόφευκτη λέξη «woke»
Τον Ιούλιο του 2022, ρεπορτάζ του Bloomberg αποκάλυψε ότι το GTA 6 θα είχε Λατινοαμερικανίδα πρωταγωνίστρια και ότι η Rockstar είχε αναθεωρήσει το χιούμορ της, αποφεύγοντας αστεία σε βάρος περιθωριοποιημένων ομάδων. Το ίδιο ρεπορτάζ ανέφερε ότι η εταιρεία είχε αφαιρέσει τρανσφοβικά αστεία από την επανέκδοση του GTA V για τις νέες κονσόλες.
Με το πρώτο trailer, τον Δεκέμβριο του 2023, οι αντιδράσεις δεν άργησαν: σχόλια ότι η σειρά «έγινε woke», παράπονα ότι στο trailer δεν εμφανίζονταν λευκοί, κολάζ με μαύρους χαρακτήρες και τη λεζάντα ότι «όλο αυτό κουράζει». Κάποιοι μιλούσαν «feminist slop», με αφορμή τη Lucia.
Έχουμε δει αντιδράσεις για «woke» παιχνίδια, που βασίζονταν σε πολύ λιγότερα στοιχεάι τους. Κάθε σχεδιαστική απόφαση μπορεί να διαβαστεί μέσα από αυτόν τον φακό: οι μηχανισμοί ενσυναίσθησης, το σύστημα σχέσης, ακόμη και η απουσία σάτιρας για τον Τραμπ. Είναι μάλλον αναπόφευκτο.
Ένα κουτί χωρίς δίσκο
Το GTA 6 κοστίζει 79,99 ευρώ στη βασική έκδοση και 99,99 ευρώ στην Ultimate, που διατίθεται μόνο ψηφιακά. Η Ultimate, κατά την ανακοίνωση της Rockstar, προσθέτει premium οχήματα, όπλα, ρούχα και «δράση που διατρέχει την ιστορία του Jason και της Lucia». Το τελευταίο έχει σημασία: για πολλούς, επί πληρωμή περιεχόμενο δεμένο με την αφήγηση ενός single-player παιχνιδιού περνά ένα όριο.
Επίσης, η «φυσική» έκδοση δεν είναι πραγματικά φυσική. Η υποστήριξη της Rockstar γράφει ότι το κουτί περιέχει κωδικό λήψης και όχι δίσκο. Δίσκος για αργότερα δεν έχει ανακοινωθεί. Ερωτηθείς για φήμες ότι η φυσική έκδοση θα αργούσε, ο CEO της Take-Two, Strauss Zelnick, είχε απαντήσει ότι «δεν είναι αυτό το σχέδιο».
Οι αντιδράσεις μοιράστηκαν. Οι συλλέκτες μιλούν για το τέλος της ιδιοκτησίας: έναν δίσκο τον δανείζεις, τον πουλάς, τον κρατάς. Άλλοι απαντούν ότι η συντριπτική πλειονότητα των πωλήσεων είναι ήδη ψηφιακή. Στο Reddit, οι χαρακτηρισμοί «άπληστο» και «απογοητευτικό» συνυπάρχουν με παραγγελίες της Ultimate.
Στο ίδιο κάδρο μπαίνει και η Rockstar ως εργοδότης. Τον Οκτώβριο του 2025 η εταιρεία απέλυσε 31 εργαζόμενους, υποστηρίζοντας ότι συζητούσαν εμπιστευτικές πληροφορίες δημόσια. Το συνδικάτο IWGB απαντά ότι απολύθηκαν επειδή προσπαθούσαν να οργανωθούν συνδικαλιστικά, και η τελική ακρόαση ξεκίνησε στις 10 Σεπτεμβρίου σε εργατοδικείο της Γλασκόβης. Για ένα μέρος του κοινού, αυτό θα βαραίνει στην αγορά.