07.08.2026
3’ READ TIME
Ritsuko Kawai

Αστρονόμοι εντόπισαν για πρώτη φορά ένα εξωφεγγάρι

Μια ανακάλυψη σε ένα ηλιακό σύστημα που απέχει 73 έτη φωτός από τη Γη «θολώνει τα όρια μεταξύ άστρων, πλανητών και φεγγαριών».
Illustration: ESO/M. Kornmesser
Billboard 1

Μια διεθνής ερευνητική ομάδα ανακάλυψε ενδείξεις για την ύπαρξη ενός σώματος που μοιάζει με φεγγάρι. Πρόκειται για την πρώτη φορά που εντοπίζεται ένα τέτοιο αντικείμενο εκτός του ηλιακού μας συστήματος, αν και το κατά πόσο μοιάζει πραγματικά με φεγγάρι είναι ένα ερώτημα το οποίο εξακολουθεί να απασχολεί τους ερευνητές.

Παρόλο που μέχρι σήμερα έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι από 6.000 εξωπλανήτες, δεν υπήρχαν μέχρι τώρα οριστικά στοιχεία για την ύπαρξη φεγγαριών σε άλλα πλανητικά συστήματα. Τα νέα ευρήματα αμφισβητούν αυτή την κατάσταση, εστιάζοντας σε ένα σώμα που περιστρέφεται γύρω από τον καφέ νάνο CD-35 2722 B, σε ένα σύστημα που απέχει 73 έτη φωτός.

Το υποτιθέμενο φεγγάρι είναι τεράστιο σε σχέση με αυτά που ξέρουμε. Δεν μοιάζει και πολύ με τη Σελήνη που βλέπουμε κάθε βράδυ. Γι’ αυτό οι επιστήμονες διστάζουν να το αποκαλέσουν «φεγγάρι» και προτιμούν τον όρο «εξωδορυφόρος».

Ένας καφέ νάνος είναι ένα ουράνιο σώμα που βρίσκεται μεταξύ ενός πλανήτη και ενός άστρου και δεν διαθέτει τη μάζα που απαιτείται για να εξελιχθεί σε άστρο. Ο CD-35 2722 B έχει μάζα περίπου 37 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Δία και περιστρέφεται γύρω από το άστρο CD-35 2722, το οποίο έχει περίπου το 40% της μάζας του Ήλιου· τα δύο σώματα απέχουν μεταξύ τους κατά μια φαινομενική απόσταση περίπου 59 αστρονομικές μονάδες (ή περίπου 8,8 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα).

Άποψη της περιοχής γύρω από τον καφέ νάνο CD-35 2722. Φωτογραφία: ESO/Digitized Sky Survey 2

Για να το ανακαλύψουν, οι ερευνητές παρατήρησαν τον καφέ νάνο για 23 νύχτες συνολικά, σε διάστημα δύο χρόνων, χρησιμοποιώντας ένα από τα ισχυρότερα τηλεσκόπια στον κόσμο, το Very Large Telescope στη Χιλή. Η μέθοδος που χρησιμοποίησαν βασίζεται σε μια απλή αρχή: αν κάτι περιστρέφεται γύρω από ένα ουράνιο σώμα, το «τραβά» ελαφρά προς τη μεριά του. Καταγράφοντας αυτές τις μικροσκοπικές κινήσεις, μπορούν να συμπεράνουν ότι κάτι υπάρχει εκεί — ακόμα και αν δεν το βλέπουν άμεσα.

Το υποτιθέμενο φεγγάρι είναι τεράστιο σε σχέση με αυτά που ξέρουμε. Δεν μοιάζει και πολύ με τη Σελήνη που βλέπουμε κάθε βράδυ. Γι’ αυτό οι επιστήμονες διστάζουν να το αποκαλέσουν «φεγγάρι» και προτιμούν τον όρο «εξωδορυφόρος».

Η ανακάλυψη είναι σημαντική για δύο λόγους. Πρώτον, αποδεικνύει ότι φεγγάρια μπορεί να υπάρχουν παντού στο σύμπαν, όχι μόνο στο δικό μας ηλιακό σύστημα. Δεύτερον, και πιο ενδιαφέρον, αν υπάρχουν μικρότερα, βραχώδη φεγγάρια γύρω από καφέ νάνους, η θερμότητα που παράγεται από τις βαρυτικές δυνάμεις θα μπορούσε θεωρητικά να δημιουργήσει συνθήκες κατάλληλες για ζωή. Με άλλα λόγια, η εξέλιξη αυτή η αναζήτηση εξωγήινης ζωής μόλις απέκτησε έναν νέο, απροσδόκητο τόπο να ψάξει.

Είναι επίσης πιθανό ότι, μόλις ολοκληρωθεί το «Extremely Large Telescope» επόμενης γενιάς, εξοπλισμένο με κύριο κάτοπτρο διαμέτρου 39 μέτρων, θα είναι δυνατή η ανίχνευση ακόμη μικρότερων εξωφεγγαριών.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο WIRED Japan και έχει μεταφραστεί από τα ιαπωνικά.

© WIRED Greece. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπασμάτων μόνο με ενεργό σύνδεσμο προς το πρωτότυπο άρθρο και σαφή αναφορά στο WIRED Greece.
Για πλήρη αναδημοσίευση απαιτείται προηγούμενη γραπτή άδεια.
Ritsuko Kawai

Γράψου στο newsletter μας!

Κάνε εγγραφή στο newsletter του WIRED Greece για να λαμβάνεις κάθε εβδομάδα τις ιστορίες, τις ιδέες και τις τεχνολογίες που διαμορφώνουν το αύριο.

Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.

MOST READ ARTICLES
Sidebar 1
Sidebar 1
READ ALSO