Μικρά ανθρωποειδή ρομπότ που χόρευαν, έγιναν κεντρικό θέαμα μέσα και έξω από την αίθουσα του WIRED Greece AUTONOMY. Όμως για τον Μηνά Λιαροκάπη, καθηγητή στο University of Auckland και συνιδρυτή της Acumino, το πραγματικό στοίχημα της ρομποτικής δεν βρίσκεται στα viral βίντεο του LinkedIn αλλά στα εργοστάσια, στην παραγωγικότητα και στην αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικού δυναμικού που απειλεί οικονομίες σε όλο τον κόσμο.
Τα όρια ανάμεσα στον φυσικό και τον ψηφιακό κόσμο γίνονται ολοένα και πιο δυσδιάκριτα και η επόμενη μεγάλη επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης ίσως δεν βρίσκεται στις οθόνες μας, αλλά στα ρομπότ που θα δουλεύουν δίπλα μας.
Το κοινό του πρώτου WIRED Greece flagship event γνώρισε τον Μηνά Λιαροκάπη μέσα από ένα μικρό «show» με ανθρωποειδή ρομπότ πάνω στη σκηνή. Ήταν ένας τρόπος, όπως είπε ο ίδιος, να ξεκινήσει από την εικόνα που κυριαρχεί σήμερα γύρω από τη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη πριν περάσει στην πραγματικότητα, στο «hype vs reality».
Αυτονομία εναντίον marketing
«Αν μπείτε στο LinkedIn, θα δείτε καθημερινά ρομπότ να χορεύουν, να τρέχουν και να κάνουν εντυπωσιακά πράγματα. Τα περισσότερα από αυτά γίνονται για content και marketing», ανέφερε, εξηγώντας ότι πολλές από αυτές τις επιδείξεις βασίζονται σε τεχνικές ρομποτικής που υπάρχουν εδώ και δεκαετίες και όχι σε πραγματική αυτονομία.
Αυτό αποδείχθηκε με τον πιο χιουμοριστικό τρόπο, όταν ένα ρομπότ κινήθηκε προς το κοινό καθώς έπεσε το χειριστήριό του -«Να τη η αυτονομία!» αστειεύτηκε ο Λιαροκάπης.
Η έννοια της αυτονομίας βρέθηκε στο επίκεντρο της ομιλίας του. Σύμφωνα με τον Λιαροκάπη, η αυτονομία δεν αφορά μόνο τις μηχανές αλλά κάθε οντότητα — από έναν άνθρωπο μέχρι μια κοινωνία — που μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις και να ενεργεί με βάση τους δικούς της στόχους και κανόνες. Τα σημερινά ρομπότ, υποστήριξε, απέχουν ακόμη αρκετά από αυτό το ιδανικό.
Η Acumino, η startup που συνίδρυσε με παρουσία στο Σιάτλ, το Όκλαντ και την Αθήνα, προσπαθεί να λύσει ένα διαφορετικό πρόβλημα: πώς τα ρομπότ μπορούν να γίνουν πραγματικά χρήσιμα στην παραγωγή. Όχι σε μεμονωμένα demos αλλά σε βιομηχανικά περιβάλλοντα όπου πρέπει να λειτουργούν σχεδόν αδιάκοπα, με αξιοπιστία και χαμηλό κόστος.
«Δεν αντικαθιστούμε τον άνθρωπο»
Η προσέγγισή της βασίζεται στην εκπαίδευση των ρομπότ από ανθρώπους με πολυετή εμπειρία. Αντί να χρησιμοποιούν αποκλειστικά προσομοιώσεις ή βίντεο, συλλέγουν δεδομένα από πραγματικούς εργαζόμενους που δείχνουν στα ρομπότ πώς να χειρίζονται αντικείμενα, να ασκούν δυνάμεις, να πιάνουν εύκαμπτα υλικά ή να εκτελούν σύνθετες κινήσεις συναρμολόγησης.
Για τον Λιαροκάπη, η αξία της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται ακριβώς εκεί: στη μεταφορά της ανθρώπινης επιδεξιότητας στις μηχανές. «Δεν αντικαθιστούμε τον άνθρωπο. Αλλάζουμε τον τρόπο που εργάζεται», τόνισε, εξηγώντας πως ένα «υπερ-ρομπότ» μπορεί να συνθέσει τις καλύτερες δεξιότητες πολλών ανθρώπων σε ένα σύστημα.
Το επιχείρημά του συνδέθηκε με μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των ανεπτυγμένων οικονομιών: την έλλειψη προσωπικού. Από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ μέχρι την Ιαπωνία και την Αυστραλία, οι βιομηχανίες δυσκολεύονται να βρουν εργαζόμενους για επαναλαμβανόμενες χειρωνακτικές εργασίες. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, ακόμη και στην ελληνική περιφέρεια πολλές επιχειρήσεις δηλώνουν αδυναμία να στελεχώσουν τις γραμμές παραγωγής τους.
Η λύση, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι η συμπίεση των μισθών αλλά η αύξηση της παραγωγικότητας μέσω της ρομποτικής. Σε αυτό το μοντέλο, οι άνθρωποι γίνονται οι «εγκέφαλοι» που εκπαιδεύουν, επιβλέπουν και βελτιώνουν τα συστήματα.
Από τον Αριστοτέλη στο σήμερα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η ιστορική διάσταση που έδωσε στην ομιλία του. Υπενθύμισε ότι η ιδέα της ενσώματης τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι νέα. Από τον μυθολογικό Τάλω, τον χάλκινο ρομποτικό φύλακα της Κρήτης, μέχρι τον Αριστοτέλη, ο οποίος στα «Πολιτικά» φανταζόταν μηχανές ικανές να εργάζονται μόνες τους, η ιδέα ενός κόσμου όπου τα ρομπότ αναλαμβάνουν την παραγωγή συνοδεύει τον ανθρώπινο πολιτισμό εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Η ομιλία ολοκληρώθηκε με ένα live demo ελέγχου ρομπότ μέσω επαυξημένης πραγματικότητας. Ήταν μια επίδειξη που συνόψισε ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο το κεντρικό μήνυμα του Λιαροκάπη: ότι τα όρια ανάμεσα στον φυσικό και τον ψηφιακό κόσμο γίνονται ολοένα και πιο δυσδιάκριτα και ότι η επόμενη μεγάλη επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης ίσως δεν βρίσκεται στις οθόνες μας, αλλά στα ρομπότ που θα δουλεύουν δίπλα μας.
