Λίγες ημέρες μετά την κυκλοφορία του Fable 5, η Anthropic το αποσύρει από τον υπόλοιπο κόσμο. Σε μια πρωτοφανή κίνηση, η εταιρεία απέκλεισε την πρόσβαση στα δύο κορυφαία μοντέλα της, το Claude Fable 5 και το Claude Mythos, μετά την έκδοση επείγουσας εκτελεστικής οδηγίας ελέγχου εξαγωγών από την κυβέρνηση Τραμπ.
Για πρώτη φορά οι ΗΠΑ δεν περιορίζουν υποδομές και chips, αλλά την πρόσβαση στο ίδιο το μοντέλο.
Η οδηγία απαγόρευσε την πρόσβαση στα συγκεκριμένα μοντέλα σε οποιονδήποτε μη Αμερικανό πολίτη, εντός ή εκτός των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων ακόμη και των ξένων υπαλλήλων της ίδιας της Anthropic. Καθώς ένας διαχωρισμός των χρηστών με βάση την υπηκοότητα, ειδικά μέσα σε λίγες ώρες, είναι δύσκολο εγχείρημα, η Anthropic αναγκάστηκε να τραβήξει την πρίζα για όλον τον κόσμο.
Η κίνηση αυτή έχει προκαλέσει αναστάτωση στον κλάδο, καθώς σηματοδοτεί κλιμάκωση των προσπαθειών των ΗΠΑ να ανακόψουν τις δυνατότητες των ξένων αντιπάλων τους στο ΑΙ. Φαίνεται πως ο έλεγχος πάει σε άλλο επίπεδο τώρα: αντί να στοχεύει στα τσιπ και τα εργαλεία που τροφοδοτούν την τεχνητή νοημοσύνη, επικεντρώνεται στον περιορισμό της ξένης πρόσβασης στο ίδιο το ΑΙ.
Το χρονικό: Από το «God-Mode» στο Blackout
Τον περασμένο Απρίλιο, η Anthropic είχε παρουσιάσει σε ένα κλειστό κλαμπ μια preview έκδοση του Mythos. Πρόκειται για AI με μεγάλες δυνατότητες στο software engineering και, κυρίως, στον κυβερνοπόλεμο. Ειδικοί ασφαλείας ανέφεραν ότι το μοντέλο μπορούσε να μετατρέψει νέα κενά ασφαλείας σε λειτουργικά εργαλεία hacking. Η ίδια η Anthropic μιλούσε επανειλημμένα για το πόσο επικίνδυνο θα είναι αυτό το μοντέλο στα λανθασμένα χέρια.
Την περασμένη εβδομάδα, η εταιρεία επιχείρησε έναν τολμηρό ελιγμό. Κράτησε το Mythos κλειδωμένο, με πρόσβαση μόνο σε εγκεκριμένους φορείς, όμως κυκλοφόρησε εμπορικά το Fable 5, την «ασφαλή» εκδοχή του για το κοινό, εξοπλισμένη με ειδικά μέτρα ασφαλείας. Αν κάποιος ζητούσε κάτι επικίνδυνο, όπως οδηγίες για να φτιάξει μια βιολογική τοξίνη ή να χακάρει μια τράπεζα, το Fable 5 «πάγωνε» και μετέφερε την ερώτηση στο παλαιότερο και ασφαλέστερο μοντέλο, το Claude Opus 4.8. Πλέον, το Fable 5 εμφανίζεται ως μη διαθέσιμο.
Όμως η Ουάσιγκτον είχε άλλη γνώμη. Το υπουργείο Εμπορίου, υπό τον Howard Lutnick, παρενέβη μετά από φερόμενη ανακάλυψη jailbreak (παράκαμψη των φίλτρων ασφαλείας) του Fable 5. Ο φόβος για δολιοφθορές σε αμερικανικές υποδομές οδήγησε στο άμεσο «πάγωμα», σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση. Η εταιρεία αναφέρει στην ανακοίνωσή της πως δεν έλαβε αναλυτική παρουσίαση της ανησυχίας για την εθνική ασφάλεια.
Γιατί η Anthropic είναι στα μαχαίρια με το Πεντάγωνο
Η επίσημη δικαιολογία της κυβέρνησης είναι η εθνική ασφάλεια. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο περίπλοκη και κρύβει ένα βαθύ ρήγμα που έχει ξεκινήσει από τις αρχές του 2026. Μάλιστα, η διαταγή έρχεται ακριβώς τη στιγμή που μια προηγούμενη διαμάχη μεταξύ αξιωματούχων της κυβέρνησης Trump και της Anthropic έδειχνε σημάδια εκτόνωσης.
Η Anthropic, που ιδρύθηκε από πρώην στελέχη της OpenAI με σημαία την «ασφάλεια και την ηθική στο AI», ήρθε φέτος σε μετωπική σύγκρουση με το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας. Η εταιρεία αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρήση των μοντέλων της για εγχώρια μαζική επιτήρηση και για αυτόνομα οπλικά συστήματα. Η απάντηση του Πενταγώνου ήταν να χαρακτηρίσει την Anthropic «κίνδυνο για την εφοδιαστική αλυσίδα», μια ταμπέλα που συνήθως επιφυλάσσεται για ξένες εταιρείες, απαγορεύοντας τη χρήση του Claude στο οικοσύστημα της Άμυνας. Η Anthropic έχει ήδη προσφύγει στα δικαστήρια κατά της κυβέρνησης για αυτή τη μαύρη λίστα.
Η κυβερνητική οδηγία και η απάντηση της Anthropic αναδεικνύουν την αυξανόμενη ένταση μεταξύ των δημιουργών AI και των ρυθμιστικών αρχών σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης των κινδύνων από τα λεγόμενα “jailbreaks”. Λίγες ημέρες πριν, η Anthropic είχε ζητήσει μεγαλύτερη κυβερνητική εποπτεία του AI, με διαφανείς, δίκαιες και δομημένες διαδικασίες, υποστηρίζοντας ακόμα και τη δυνατότητα αποκλεισμού μοντέλων που θεωρούνται μη ασφαλή. Ωστόσο, η εταιρεία δήλωσε ότι η κυβερνητική δράση της Παρασκευής δεν ακολούθησε αυτές τις αρχές.
«Μας δόθηκαν μόνο προφορικές ενδείξεις για ένα περιορισμένο, μη καθολικό jailbreak… Αν αυτό το αυστηρό κριτήριο εφαρμοζόταν σε όλη τη βιομηχανία, θα έπρεπε να σταματήσει η διάθεση κάθε νέου μοντέλου από κάθε εταιρεία. Η τέλεια αντίσταση στα jailbreaks είναι αδύνατη», ανέφερε σε ανακοίνωση η εταιρεία, που κάνει λόγο για «παρεξήγηση».
Μάλιστα, η Anthropic αναφέρει ότι πρόκειται για συνηθισμένο ζήτημα και πως η σχετική δυνατότητα που φέρεται να αποκάλυψε το jailbreak είναι ήδη ευρέως διαθέσιμη σε μοντέλα που κυκλοφορούν ελεύθερα στην αγορά, όπως το GPT-5.5 της OpenAI.
Η εταιρεία υποστήριξε ότι έχει εφαρμόσει ισχυρά μέτρα ασφαλείας για να μειώσει την πιθανότητα κατάχρησης του Claude Fable 5 και ότι το «jailbreak» που εντόπισε η αμερικανική κυβέρνηση ήταν περιορισμένου εύρους, χωρίς να καθιστά έναν εισβολέα σημαντικά πιο επικίνδυνο σε σχέση με άλλα σύγχρονα μοντέλα AI.
Από την άλλη πλευρά, η επικεφαλής πληροφοριών του Πενταγώνου, Kirsten Davies, ξεκαθάρισε τη θέση της κυβέρνησης με μια ανάρτηση στο X:
«Ορισμένα πράγματα είναι απλώς πιο σημαντικά από τους κύκλους εσόδων, το clickbait και την αποτίμηση πριν από το IPO. Πρώτα η Αμερική. Πάντα.»
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον του AI;
Η κίνηση αυτή αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού με πολλούς τρόπους. Αναδύεται ένα νέο είδος export control: όχι έλεγχος του hardware (όπως τα Nvidia chips), αλλά έλεγχος της νοημοσύνης καθαυτής.
Μια επιβολή ελέγχων με βάση την υπηκοότητα δημιουργεί σημαντικά τεχνικά και νομικά ερωτήματα. Πώς θα επαληθεύεται η υπηκοότητα ενός χρήστη; Πώς θα εφαρμόζονται οι περιορισμοί στα APIs; Και πόσο αποτελεσματικοί μπορούν να είναι τέτοιοι έλεγχοι σε ένα παγκόσμιο ψηφιακό οικοσύστημα;
Παράλληλα, η χρονική στιγμή είναι δύσκολη για την Anthropic. Μόλις τον περασμένο μήνα κατέθεσε εμπιστευτικά αίτηση για την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο (IPO), με εντυπωσιακά οικονομικά στοιχεία: ρυθμός ετήσιων εσόδων στα 47 δισεκατομμύρια δολάρια και μια αποτίμηση στα 965 δισεκατομμύρια, ξεπερνώντας για πρώτη φορά την OpenAI. Το Fable 5, με τιμή $10 ανά εκατομμύριο input tokens, θεωρούνταν βασικό μέρος της στρατηγικής ανάπτυξης της εταιρείας προς το IPO. Το ξαφνικό blackout ενδέχεται να επηρεάσει την ιστορική αυτή δημόσια προσφορά.
Η Anthropic δήλωσε ότι εργάζεται πυρετωδώς για να επιλύσει την «παρεξήγηση» με το υπουργείο Εμπορίου και να επαναφέρει τα μοντέλα. Ωστόσο, οι εταιρείες-πελάτες που άρχισαν να χτίζουν τις υποδομές τους πάνω στο Fable 5 αυτή την εβδομάδα βρέθηκαν ξαφνικά στο κενό, συνειδητοποιώντας ότι η πρόσβασή τους στην κορυφαία τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εξαρτάται από τις γεωπολιτικές διαθέσεις του Λευκού Οίκου.
Είτε η απαγόρευση αποδειχθεί προσωρινή είτε όχι, η υπόθεση Anthropic ίσως αποτελέσει το πρώτο τεστ μιας νέας εποχής, όπου τα πιο ισχυρά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αντιμετωπίζονται όχι ως λογισμικό, αλλά ως στρατηγική τεχνολογία εθνικής σημασίας, αντίστοιχη με τα όπλα ή την πυρηνική τεχνογνωσία.
