Αν, όπως εγώ, αρρώστησες με COVID δύο ή τρεις φορές και/ή εμβολιάστηκες κατά του SARS-CoV-2 (τρεις δόσεις στην περίπτωσή μου), τότε έχω καλά νέα: πιθανότατα έχεις αναπτύξει ανοσία έναντι άλλων κορονoϊών που ενδέχεται να απειλήσουν την ανθρώπινη υγεία ή να προκαλέσουν μια άλλη πανδημία.
Αυτό ήταν το συμπέρασμα μιας μελέτης που διεξήχθη από ερευνητές του King’s College London (KCL) και του The Pirbright Institute, και τα δύο στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι οι κορονoϊοί των νυχτερίδων, οι οποίοι θεωρούνται επί του παρόντος ως οι πιθανότεροι να μεταδοθούν στον άνθρωπο, είναι επίσης οι πιο πιθανοί να αναγνωριστούν από την υπάρχουσα ανοσία κατά της COVID-19», δήλωσε η Nazia Thakur, κύρια συγγραφέας της έρευνας, σε σχετική ανακοίνωση. «Αν και ο κίνδυνος μετάδοσης δεν μπορεί ποτέ να εξαλειφθεί πλήρως, η ευρεία έκθεση στον SARS-CoV-2 ενδέχεται να έχει αυξήσει το εμπόδιο για την εγκατάσταση συναφών ιών στους ανθρώπινους πληθυσμούς.»
Αυτό δεν θα έπρεπε να αποτελεί μεγάλη έκπληξη. Από την αρχή της πανδημίας, οι ειδικοί στις λοιμώδεις νόσους, οι ιολόγοι και άλλοι εμπειρογνώμονες έχουν επισημάνει ότι η ανοσία που αναπτύσσεται έναντι της COVID-19 είναι πολύ πιθανό να προστατεύει τον οργανισμό και από άλλους ιούς της οικογένειας των κορονοϊών. Ωστόσο, για να επιβεβαιωθεί αυτή η υπόθεση, απαιτούνταν περαιτέρω έρευνα, η οποία έπρεπε να υποβληθεί σε αυστηρή διαδικασία αξιολόγησης από ομότιμους πριν δημοσιευτεί σε ακαδημαϊκά περιοδικά. Η μελέτη που αναφέρεται εδώ δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα στο PLOS Biology.
Οι νυχτερίδες φιλοξενούν μια τεράστια ποικιλία κορονοϊών, πολλοί από τους οποίους δεν έχουν ακόμη μελετηθεί επαρκώς. Μεταξύ αυτών των ιών συγκαταλέγονται οι σαρμπεκοϊοί, το υπογένος στο οποίο ανήκουν οι SARS-CoV-1 και SARS-CoV-2. Επειδή και οι δύο ιοί συνδέονται με κορονοϊούς των νυχτερίδων -δεδομένου ότι τα ζώα αυτά μπορούν να φιλοξενούν μια ευρεία ποικιλία ιών-, η κατανόηση των χαρακτηριστικών που διευκολύνουν τη μετάδοση σε άλλα είδη είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση κάθε προσπάθειας επιδημιολογικής επιτήρησης.
Σκοπός αυτής της νέας μελέτης ήταν να παρατηρηθεί σε ποιο βαθμό ένας κοροναϊός μπορεί να αξιοποιήσει διαφορετικές εκδοχές της πρωτεΐνης ACE2, του υποδοχέα που χρησιμοποιούν πολλοί σαρμπεκοϊοί για να εισέλθουν στα κύτταρα. Οι ερευνητές ανέλυσαν 15 αντιπροσωπευτικούς ιούς και εξέτασαν τις πρωτεΐνες Spike τους σε σχέση με τις πρωτεΐνες ACE2 16 ειδών νυχτερίδων και 18 άλλων ειδών θηλαστικών.
Η σύγκριση αποκάλυψε δύο διακριτές συμπεριφορές. Οι ιοί που ταξινομούνται ως «γενικιστές» μπορούν να αξιοποιήσουν πρωτεΐνες ACE2 από πολυάριθμα είδη, ενώ οι «εξειδικευμένοι» ιοί βασίζονται σε ένα πιο περιορισμένο σύνολο υποδοχέων. Η συμπεριφορά των «γενικιστών» ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη μεταξύ των σαρμπεκοϊών που ανήκουν στην ίδια εξελικτική ομάδα με τον SARS-CoV-2.
Τα πειράματα έδειξαν επίσης ότι τα μοτίβα που παρατηρήθηκαν με την ACE2 στις νυχτερίδες επιβεβαιώθηκαν σε μεγάλο βαθμό όταν οι ερευνητές επέκτειναν τη δοκιμή σε άλλα θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένων κατοικίδιων ζώων, ζώων εκτροφής, τρωκτικών και ειδών που θεωρούνται πιθανοί ενδιάμεσοι ξενιστές. Αυτό υποδηλώνει ότι η ευρεία ικανότητα αξιοποίησης της ACE2 ενδέχεται να συνδέεται με μεγαλύτερη ευελιξία στην αλληλεπίδραση με διαφορετικά είδη, αν και η μελέτη δεν υποδηλώνει ότι αυτό το χαρακτηριστικό από μόνο του καθορίζει αν θα συμβεί ζωονοτική μετάδοση (δηλαδή, αν μπορεί να μεταδοθεί από ζώο στον άνθρωπο).
Η μελέτη εξέτασε επίσης μια δεύτερη πτυχή, η οποία πιθανώς παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον αναγνώστη: Πόσο αναγνωρίσιμοι είναι αυτοί οι ιοί από το ανοσοποιητικό σύστημα ατόμων που έχουν ήδη εκτεθεί στον SARS-CoV-2; Για να το διαπιστώσουν, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δείγματα από άτομα που είχαν νοσήσει από COVID-19 και ανέλυσαν την ικανότητά τους να εξουδετερώνουν διαφορετικούς σαρμπεκοϊούς. Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ελπιδοφόρα για τους ιούς γενικής δράσης, οι οποίοι παρουσίασαν σημαντική διασταυρούμενη εξουδετέρωση και, ως εκ τούτου, μεγαλύτερη αντιγονική ομοιότητα με τον SARS-CoV-2.
«Αυτοί οι ιοί παρουσίασαν τη μεγαλύτερη αντιγονική ομοιότητα με τον SARS-CoV-2, πράγμα που σημαίνει ότι αναγνωρίστηκαν και εξουδετερώθηκαν ευκολότερα από τα αντισώματα που δημιουργήθηκαν μετά τη μόλυνση από COVID-19», δήλωσε η Katie Doores, καθηγήτρια Ιολογικής Ανοσολογίας στο KCL.
Η προστασία, ωστόσο, δεν ήταν ομοιόμορφη. Ενώ ορισμένοι εξελικτικά πιο απομακρυσμένοι σαρμπεκοϊοί διατηρούσαν κάποιο βαθμό αναγνώρισης από αντισώματα που είχαν παραχθεί κατά του SARS-CoV-2, αυτά παρουσίαζαν χαμηλότερα επίπεδα πρόσδεσης και εξουδετέρωσης.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης μονοκλωνικά αντισώματα που προέρχονταν από εμβολιασμένα άτομα τα οποία είχαν υποστεί λοιμώξεις μετά τον εμβολιασμό (λοιμώξεις διαφυγής), τα οποία ήταν ικανά να αναγνωρίζουν μια ευρεία ποικιλία σαρμπεκοϊών.
Τέλος, η μελέτη μας υπενθυμίζει ότι ο SARS-CoV-2 δεν παρέμεινε αμετάβλητος. Κατά τη διάρκεια της εξέλιξής του στον άνθρωπο, διάφορες παραλλαγές τροποποίησαν την ικανότητά τους να αξιοποιούν τους υποδοχείς ACE2 διαφορετικών ζώων. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές παρατήρησαν αλλαγές στον τροπισμό των παραλλαγών του Ομικρόν και των υποκατηγοριών τους. Αυτό προσθέτει μια επιπλέον διάσταση στο πρόβλημα, καθώς ένας ιός που κυκλοφορεί κυρίως μεταξύ των ανθρώπων μπορεί να αποκτήσει χαρακτηριστικά που τροποποιούν τις αλληλεπιδράσεις του με άλλα είδη και ενδεχομένως να διευκολύνουν την αντίστροφη μετάδοση στα ζώα.
Οι συγγραφείς υποδεικνύουν ότι η σχέση μεταξύ του φάσματος ξενιστών, της εξέλιξης του ιού και της ανοσολογικής αναγνώρισης μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη για την πρόβλεψη των σαρμπεκοϊών που απαιτούν μεγαλύτερη προσοχή. Τα αποτελέσματά τους υποδεικνύουν επίσης τη δυνατότητα ανάπτυξης εμβολίων ικανά να προσφέρουν ευρύτερη προστασία έναντι πολλαπλών σαρμπεκοϊών.
«Ένα από τα ενθαρρυντικά ευρήματα ήταν η απόδειξη της διασταυρούμενης εξουδετέρωσης ακόμη και με μερικούς από τους πιο μακρινά συγγενείς κορονοϊούς νυχτερίδων», δήλωσε ο Dalan Bailey, επικεφαλής της ομάδας ιικών γλυκοπρωτεϊνών στο Pirbright. «Αυτό υποδηλώνει ότι θα μπορούσαν να επιτευχθούν εμβόλια ή θεραπείες με ευρεία προστασία έναντι των σαρμπεκοϊών.»
Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο WIRED en Espanol και μεταφράστηκε από τα ισπανικά.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
