Η εξέλιξη της τεχνολογίας στην αυτοκινητοβιομηχανία είναι συνεχής, με την ηλεκτροκίνηση να μονοπωλεί το ενδιαφέρον και να προετοιμάζει το έδαφος για την αυτόνομη οδήγηση, χάρη και στην συνδρομή των προηγμένων συστημάτων υποβοήθησης των οδηγών (ADAS).
Ωστόσο, οι αλλαγές που αναμένονται στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον, με τα αυτόνομα οχήματα να βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο, είναι δεδομένο ότι θα αλλάξουν την ιστορία και την πορεία της αυτοκίνησης.
Αρχικά, το βασικό πλεονέκτημα που προσφέρουν τα αυτόνομα αυτοκίνητα είναι η -μελλοντική- μείωση των τροχαίων δυστυχημάτων σε ποσοστό άνω του 95%, σε σχέση με όσα ισχύουν σήμερα.
Με οδικά δίκτυα που διαθέτουν κάκιστη σήμανση, ανεπαρκή συντήρηση ή έλλειψη ψηφιακής χαρτογράφησης, η Ελλάδα δεν πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές και αντιμετωπίζει πρακτικά εμπόδια στην πλήρη υιοθέτηση της τεχνολογίαςαυτόνομης οδήγησης.
Μάλιστα, η νέα τεχνολογία έχει ξεκινήσει να εφαρμόζεται σε μικρά λεωφορεία ή στα γνωστά ταξί χωρίς οδηγό, ενώ αυτόνομα αυτοκίνητα κυκλοφορούν ήδη σε Αμερική, Ευρώπη, Κίνα και Ιαπωνία.
Επιπλέον, το «πακέτο» της τεχνολογίας αυτόνομης οδήγησης περιλαμβάνει έξυπνους αισθητήρες, κάμερες, ραντάρ, συστήματα lidar και προφανώς τεχνητή νοημοσύνη, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα στο αυτοκίνητο να αναγνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει στον δρόμο, λαμβάνοντας αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο.
Ωστόσο, υπάρχει και ο αντίλογος που ισχυρίζεται ότι τα αυτόνομα αυτοκίνητα «δεν είναι και τόσο ασφαλή», καθώς με τα… άπειρα συστήματα τεχνολογίας και τις αντίστοιχες εφαρμογές που διαθέτουν, είναι πολύ πιθανό να πέφτουν συχνά θύματα «κυβερνοεπιθέσεων».
Αυτό σημαίνει, ότι όσοι μπορούν να «χακάρουν» τα αυτόνομα οχήματα με παρέμβαση στα λογισμικά τους, θα αποκτούν τον πλήρη έλεγχό τους, άρα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν χάος και σοβαρά ατυχήματα.
Από την άλλη, οι εταιρείες αυτοκινήτων ενισχύουν τις δικλείδες ασφαλείας τους, με στόχο να αποτρέψουν τέτοιου είδους «επιθέσεις».
Τα 5 επίπεδα της αυτόνομης οδήγησης
Η αυτόνομη οδήγηση χωρίζεται σε 5 επίπεδα, με το πρώτο να φέρει συστήματα υποβοήθησης, τα οποία προϋποθέτουν την παρουσία του οδηγού και επεμβαίνουν όταν κρίνεται αναγκαίο.
Για παράδειγμα το Adaptive Cruise Control (ACC) που ρυθμίζει την ταχύτητα διατηρώντας την κατάλληλη απόσταση από το προπορευόμενο όχημα, καθώς και το Lane Keeping Assist που διορθώνει ελαφρώς το τιμόνι διατηρώντας το όχημα στη λωρίδα του.
Το δεύτερο επίπεδο αυτόνομης οδήγησης έχει τη δυνατότητα ελέγχου σε γκάζι, φρένο και τιμόνι, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και ταχύτητες, ωστόσο και στην συγκεκριμένη περίπτωση, ο οδηγός διατηρεί τον έλεγχο του αυτοκινήτου.
Το τρίτο επίπεδο αλλάζει… επίπεδο, καθώς δεν απαιτεί τη συνεχή προσοχή του οδηγού, δίνοντας τη δυνατότητα στο αυτοκίνητο να αναλαμβάνει πλήρως την οδήγηση, κάτω από ειδικές καταστάσεις, όπως για παράδειγμα σε αυτοκινητόδρομο με αυξημένη κυκλοφορία.
Στο τέταρτο επίπεδο, η αυτόνομη κίνηση του οχήματος γίνεται πιο εντατική, καθώς μπορεί να κινηθεί τόσο σε επαρχιακούς δρόμους, όσο και εντός πόλης, χωρίς να αγχώνεται ο οδηγός του, ο οποίος δεν χρειάζεται καν έχει την προσοχή του στραμμένη στον δρόμο.
Στο πέμπτο επίπεδο αυτόνομης οδήγησης οι οδηγοί γίνονται απλοί συνεπιβάτες, δεν συμμετέχουν σε κανένα στάδιο οδήγησης και απλά απολαμβάνουν τη διαδρομή.
Τι ισχύει με την αυτόνομη οδήγηση στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα, η εφαρμογή της αυτόνομης οδήγησης παραμένει οριακά ουτοπική. Παρά το γεγονός ότι έχουν πραγματοποιηθεί πιλοτικά προγράμματα διαφορών ειδών, η ενσωμάτωση των αυτόνομων οχημάτων στην καθημερινή κυκλοφορία μοιάζει πρακτικά αδύνατη.
Με οδικά δίκτυα που διαθέτουν κάκιστη σήμανση, ανεπαρκή συντήρηση ή έλλειψη ψηφιακής χαρτογράφησης, η Ελλάδα δεν πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές και αντιμετωπίζει πρακτικά εμπόδια στην πλήρη υιοθέτηση της τεχνολογίας αυτόνομης οδήγησης.
Επιπλέον, το θεσμικό πλαίσιο χρειάζεται ακόμη αρκετή επεξεργασία, έτσι ώστε να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις των αυτόνομων συστημάτων, καθώς νομικά ζητήματα που αφορούν το ποιος φέρει την ευθύνη σε περίπτωση ατύχηματος με όχημα χωρίς οδηγό ή το αν είναι ασφαλιστικά κατοχυρωμένος ο επιβάτης, παραμένουν ανοιχτά και υπό συζήτηση.
Πόσο εφικτή είναι η επικράτηση της αυτόνομης οδήγησης;
Προς το παρόν μοιάζει πρακτικά ανέφικτο τα αυτόνομα οχήματα να αντικαταστήσουν τα οχήματα με οδηγό. Ωστοσο, δεν αποκλείεται η ενσωμάτωση της αυτόνομης τεχνολογίας να πραγματοποιηθεί σε πρώτη φάση μέσω οχημάτων αστικής συγκοινωνίας, logistics ή και τουριστικών.
Εν ολίγοις, μπορεί η αυτόνομη οδήγηση να μη βρίσκεται όσο κοντά φαίνεται, ειδικά στην Ελλάδα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα γίνει πραγματικότητα κάποια στιγμή στο μέλλον. Όπως άλλωστε συνέβη με την ηλεκτροκίνηση και κάθε άλλη τεχνολογία, η οποία υπερβαίνει τα συνηθισμένα. Μέχρι τότε, οι οδηγοί θα συνεχίσουν να βρίσκονται στο τιμόνι.