Γύρισα στα γραφεία του WIRED Greece γεμάτος με σκόνη. Ήταν μια παράδοξη εικόνα. Ένα κτίριο έπεσε, λίγα στενά παραπέρα. Σε ένα μόνο οικόπεδο μέσα στο κέντρο της Αθήνας, η εικόνα θύμιζε συντρίμμια από ισχυρό σεισμό, ενώ τριγύρω τα πάντα λειτουργούσαν κανονικά.
Το μεσημέρι της Τρίτης, η οδός Αλκμήνης στα Πετράλωνα δεν έμοιαζε με μια ήσυχη γειτονιά της Αθήνας. Σε λίγα δευτερόλεπτα, μια τετραώροφη πολυκατοικία κατέρρευσε, γεμίζοντας την περιοχή με ένα πυκνό σύννεφο σκόνης και μετατρέποντας το κτίριο στον αριθμό 22 σε έναν όγκο από μπετόν και σίδερα. Ευτυχώς, δεν υπήρξαν τραυματισμοί ή εγκλωβισμένοι.
Πήγα από τα γραφεία του WIRED Greece στο σημείο και συνομίλησα με παρευρισκόμενους, που περιγράφουν τη στιγμή της κατάρρευσης και όσα προηγήθηκαν. «Έπεσε κάθετα, σαν τραπουλόχαρτο», είπε ένας νεαρός, ενώ άλλοι ανέφεραν πως το κτίριο είχε αποκτήσει κλίση από νωρίτερα.
«Φοβόμασταν ότι υπάρχει ρωγμή, το κτίριο έκανε “κρακ”, ξεκόλλησε και είχαν χρόνο να φύγουν», περιέγραψε μια γυναίκα, μιλώντας για τους ανθρώπους που ζούσαν στο τετραώροφο κτίριο, οι οποίοι βγήκαν έξω με ασφάλεια.
Κάτοικοι και περαστικοί συγκεντρώθηκαν πίσω από τις κορδέλες της αστυνομίας, παρακολουθώντας το σημείο που θύμιζε περισσότερο πεδίο καταστροφής παρά τοπίο στο κέντρο της πόλης.
Σε κοντινή απόσταση, drones κατέγραφαν την εικόνα από αέρος, ενώ διασώστες της Πυροσβεστικής και της ΕΜΑΚ, με τη βοήθεια εκπαιδευμένων σκύλων, επιχειρούσαν να ελέγξουν αν υπήρχε κάποιος εγκλωβισμένος.
Για αρκετή ώρα, οι Αρχές ζητούσαν από το πλήθος και τους δημοσιογράφους να κάνουν απόλυτη ησυχία, προσπαθώντας να εντοπίσουν ήχους κάτω από τα συντρίμμια. Οι πρώτες πληροφορίες έκαναν λόγο για πιθανή παρουσία ανθρώπων στο κτίριο τη στιγμή της κατάρρευσης, ωστόσο οι έρευνες επιβεβαίωσαν ότι όλοι οι ένοικοι είχαν απομακρυνθεί εγκαίρως και δεν είχε εγκλωβιστεί κάποιος στα χαλάσματα. Στο πλαίσιο της προανάκρισης, πραγματοποιήθηκαν πέντε προσαγωγές ατόμων που σχετίζονται με τις εργασίες στο σημείο.
Μαρτυρίες κατοίκων περιγράφουν έναν δυνατό ήχο, «σαν έκρηξη ή κατεδάφιση», λίγο πριν η πολυκατοικία υποχωρήσει. Άλλοι αναφέρουν ότι το κτίριο έδειχνε να έχει παρουσιάσει προβλήματα από νωρίτερα μέσα στην ημέρα, γεγονός που τους οδήγησε να απομακρυνθούν.
Πώς κατέρρευσε η πολυκατοικία στα Πετράλωνα
Σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές, στο διπλανό οικόπεδο πραγματοποιούνταν εργασίες εκσκαφής για την ανέγερση νέας οικοδομής, μετά την κατεδάφιση διώροφης πολυκατοικίας με αποθήκη-γκαράζ. Κάτοικοι της περιοχής υποστηρίζουν ότι είχαν εκφράσει ανησυχίες για τον τρόπο εκτέλεσης των εργασιών τις προηγούμενες ημέρες.
Υπάρχουν και κάποιες εκτιμήσεις που αναφέρουν πως μπορεί το πρόβλημα να εντοπίζεται στο ίδιο το κτίριο που έπεσε, αν η αρχική κατασκευή δεν ήταν έτοιμη να υποστηρίξει τέσσερις ορόφους ή αν προσθήκες που έγιναν αργότερα δεν συνοδεύτηκαν από τις κατάλληλες ενισχύσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία από το ανοιχτό πληροφοριακό σύστημα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, για το διπλανό ακίνητο είχε εκδοθεί το 2024 άδεια κατεδάφισης του υφιστάμενου διώροφου κτιρίου, καθώς και άδεια ανέγερσης νέας πενταώροφης οικοδομής.
Οι Αρχές εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα, με το βασικό ερώτημα να παραμένει τι ακριβώς προκάλεσε την αιφνίδια κατάρρευση και αν οι εργασίες στο διπλανό οικόπεδο είχαν οποιονδήποτε ρόλο στην αποσταθεροποίηση του κτιρίου.
Ένα κτίριο που καταρρέει ξαφνικά σε έναν πυκνό αστικό ιστό δεν είναι μόνο ένα μεμονωμένο τεχνικό συμβάν. Είναι ένα stress test για το πώς λειτουργεί συνολικά η πόλη: από τις άδειες και τις μελέτες μέχρι την επίβλεψη των έργων και την πραγματική κατάσταση των παλιών κτιρίων που βρίσκονται δίπλα τους.
Στην πράξη, η στατικότητα ενός κτιρίου δεν εξαρτάται μόνο από το ίδιο το κτίριο. Επηρεάζεται από το έδαφος, τις γειτονικές κατασκευές και από παρεμβάσεις στο άμεσο περιβάλλον του, όπως εκσκαφές για νέα θεμέλια, αντιστηρίξεις ή κατεδαφίσεις δίπλα του.
