Η Anthropic προειδοποίησε ότι πρέπει να μπει «φρένο» στην αχαλίνωτη ανάπτυξη του ΑΙ. Και μετά κυκλοφόρησε το ισχυρότερο μοντέλο της, το Mythos, σε μια εμπορική έκδοση, διαθέσιμη στο ευρύ κοινό, με το όνομα Claude Fable 5.
Πώς μπορείς να προειδοποιείς την ανθρωπότητα για τους υπαρξιακούς κινδύνους των υπερ-μοντέλων και ταυτόχρονα να ρίχνεις στην αγορά το πιο εξελιγμένο σου «όπλο»; Η εταιρεία έχει μιλήσει ανοιχτά για τον κίνδυνο της εμφάνισης μιας ανεξέλεγκτης τεχνητής νοημοσύνης, η οποία θα έχει την ικανότητα να βελτιώνει τον εαυτό της αυτόματα, χωρίς να έχει πλέον ανάγκη τον ανθρώπινο παράγοντα.
Oι εταιρείες AI έχουν οικονομικό κίνητρο να παρουσιάζουν τα μοντέλα τους ως σχεδόν επικίνδυνα, επειδή αυτό ενισχύει την εικόνα της τεχνολογικής υπεροχής τους.
Ήδη, εδώ και καιρό, αναλυτές και στελέχη της αγοράς υποβαθμίζουν τις δραματικές ανακοινώσεις γύρω από το AI. Όταν μια εταιρεία του κλάδου μιλά για μοντέλα με πιθανή συνείδηση ή για απίστευτα ισχυρές δυνατότητες που μπορεί να διακινδυνεύσουν το μέλλον του πλανήτη, οι αντιδράσεις ποικίλλουν. Κάποιοι ανησυχούν. Άλλοι σηκώνουν τους ώμους αδιάφορα και μετά βάζουν το Gemini να τους γράψει τη λίστα με τα ψώνια. Κάποιοι, όμως, επιχειρούν την απομυθοποίηση, θεωρώντας πως αυτές οι ανακοινώσεις έχουν ως μοναδικό στόχο να χτίσουν hype γύρω από τις δυνατότητες των μοντέλων ΑΙ.
Σαφώς, οι εταιρείες AI έχουν οικονομικό κίνητρο να παρουσιάζουν τα μοντέλα τους ως σχεδόν επικίνδυνα, επειδή αυτό ενισχύει την εικόνα της τεχνολογικής υπεροχής τους. Αν ακούς συνεχώς πως ένα εργαλείο είναι τόσο ισχυρό που η διάθεσή του φέρνει καταστροφικές συνέπειες, η επιθυμία σου να το αγοράσεις εκτοξεύεται.
Η Anthropic δίνει τις δικές της εξηγήσεις μέσα από την αρχιτεκτονική του Fable 5, με ένα μοντέλο κυκλοφορίας που ενδέχεται να αλλάξει το τοπίο.
Από το vibe-coding στο Pokémon, οι δυνατότητες του Fable 5
Αν χρησιμοποιείτε την τεχνητή νοημοσύνη για απλές, καθημερινές διαδικασίες, όπως η σύνταξη ενός email ή η περίληψη ενός κειμένου, μην περιμένετε να δείτε τεράστια διαφορά με το Fable 5. Αρκετοί μιλούν για ένα διαρκώς διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ των απλών χρηστών και των power users, και ένα εργαλείο όπως το Fable 5 μπορεί να μεγεθύνει το κενό.
Τα νούμερα και οι πρώτες δοκιμές είναι εντυπωσιακά. Η ίδια η Anthropic, χρήστες και αναλυτές μιλούν για ένα πολύ δυνατό εργαλείο, ειδικά σε απαιτητικές εργασίες προγραμματισμού, το οποίο αφήνει πίσω τα άλλα μοντέλα της εταιρείας.
Κατά τη διάρκεια των early tests, η πλατφόρμα Stripe ζήτησε από το Fable 5 να διαχειριστεί τη μετεγκατάσταση μιας τεράστιας βάσης κώδικα. Αν το έργο αυτό είχε ανατεθεί χειροκίνητα σε μια έμπειρη ομάδα software engineers, θα απαιτούσε περισσότερους από δύο μήνες εντατικής εργασίας, αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση. Το Fable 5 το ολοκλήρωσε αυτόνομα μέσα σε μία ημέρα, όπως ισχυρίζεται η εταιρεία.
Την ίδια ώρα, πλατφόρμες όπως το Base44 και το Genspark υποστηρίζουν ότι το μοντέλο αριστεύει στη δημιουργία ολόκληρων εφαρμογών και πως πρόκειται για μια σημαντική αναβάθμιση.
Όπως σημειώνει ο ερευνητής Andrej Karpathy, πρώην επικεφαλής τεχνητής νοημοσύνης στην Tesla, συνιδρυτής της OpenAI και, πλέον, ερευνητής της Anthropic, το Fable 5 αποτελεί ένα ποιοτικό άλμα, ειδικά για την επίλυση εξαιρετικά σύνθετων προβλημάτων.
Το Fable 5, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στις ανακοινώσεις, μπορεί να εξάγει ακριβή δεδομένα από χαοτικά επιστημονικά διαγράμματα ή να αναδομήσει τον πηγαίο κώδικα ενός web app κοιτάζοντας μόνο screenshots. Για να γίνει πιο σαφές, η Anthropic χρησιμοποιεί τα Pokémon ως παράδειγμα. Τα προηγούμενα μοντέλα Claude αδυνατούσαν να παίξουν το παιχνίδι Pokémon FireRed, σύμφωνα με την εταιρεία, ακόμη και όταν υποστηρίζονταν από περίπλοκα βοηθητικά συστήματα που τους παρείχαν χάρτες και δεδομένα για την κατάσταση του παιχνιδιού. Το Fable 5 τερμάτισε το FireRed από την αρχή μέχρι το τέλος, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά και μόνο τα raw screenshots της οθόνης, χωρίς καμία εξωτερική βοήθεια.
Το «χαλινάρι» και ο διχασμός της αγοράς
Για την κυκλοφορία του Fable 5, η Anthropic εφάρμοσε μια πρωτοφανή στρατηγική. Το Fable 5 είναι η «δημόσια, ασφαλής» έκδοση της κλάσης Mythos, εξοπλισμένη με περιορισμούς ασφαλείας.
Όταν ο χρήστης εισάγει ένα αίτημα που αγγίζει κρίσιμους τομείς υψηλού κινδύνου, όπως η κυβερνοασφάλεια, η βιολογία και η χημεία, το σύστημα παγώνει και μεταφέρει τη συζήτηση σε άλλα μοντέλα του Claude, ενημερώνοντας τον χρήστη για την αλλαγή.
Όταν του ζήτησα να μου πει πώς μπορεί να παραβιαστεί ένας υπολογιστής ή να μου δώσει οδηγίες για να φτιάξω τοξικά μείγματα στο εργαστήριο, πράγματι άλλαξε μοντέλο. Το ίδιο έκανε, όμως, όταν ρώτησα για το remake ενός βιντεοπαιχνιδιού που ανακοινώθηκε πρόσφατα.
H αφιλτράριστη έκδοση παραμένει αυστηρά κλειδωμένη. Διατίθεται αποκλειστικά σε μια μικρή ομάδα εγκεκριμένων υπηρεσιών κυβερνοάμυνας, παρόχων κρίσιμων υποδομών και βιοϊατρικών ερευνητών, αρχικά μέσω του Project Glasswing σε συνεργασία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
O Andrej Karpathy έγραψε: «Το μοντέλο εξακολουθεί να παρουσιάζει κάποια προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν οι χρήστες, ενώ τα συστήματα ασφαλείας έχουν ρυθμιστεί ώστε να ενεργοποιούνται υπερβολικά εύκολα για την αρχική έκδοση, κάτι που ελπίζουμε να διορθωθεί με την πάροδο του χρόνου».
Πράγματι, το μεγαλύτερο παράπονο είναι ότι τα φίλτρα είναι πολύ επιθετικά, υποβαθμίζοντας τη συζήτηση στο Opus για εντελώς αθώα αιτήματα.
Σημειώνεται πως η Anthropic ισχυρίζεται ότι το 95% των καθημερινών sessions δεν ενεργοποιούν το φίλτρο.
Παράλληλα, υπάρχει και μια ακόμα γραμμή άμυνας: προκειμένου να αποτραπεί η επιτάχυνση της ανάπτυξης άλλων, ανταγωνιστικών frontier LLMs, η Anthropic εφαρμόζει τεχνικές για να περιορίσει επιλεκτικά την αποτελεσματικότητά του. Αυτές οι παρεμβάσεις δεν γίνονται αντιληπτές από τον χρήστη και δεν προκαλούν fallback στο Opus. Σύμφωνα με την εταιρεία, επηρεάζουν μόλις το 0.03% της παγκόσμιας κίνησης. Δεν χτυπά τυχαία την απόδοση, αλλά στοχεύει συγκεκριμένα αιτήματα, και η εταιρεία ισχυρίζεται ότι δεν επηρεάζει τη συντριπτική πλειονότητα της δουλειάς σε κώδικα.
Την ίδια στιγμή, η αφιλτράριστη έκδοση παραμένει αυστηρά κλειδωμένη. Διατίθεται αποκλειστικά σε μια μικρή ομάδα εγκεκριμένων υπηρεσιών κυβερνοάμυνας, παρόχων κρίσιμων υποδομών και βιοϊατρικών ερευνητών, αρχικά μέσω του Project Glasswing σε συνεργασία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Αυτή η αρχιτεκτονική έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην tech κοινότητα. Από τη μία πλευρά, η ομάδα του «αναγκαίου κακού» υποστηρίζει ότι δεν δίνεις σε όλο τον κόσμο πρόσβαση σε ένα αυτόνομο σύστημα κυβερνοεπίθεσης, ακριβώς όπως δεν δίνεις σε κάθε πολίτη ένα μαχητικό F-16. Από την άλλη πλευρά, η ομάδα που μιλά για «δυστοπία» βλέπει την απαρχή ενός κόσμου δύο ταχυτήτων: οι απλοί χρήστες λαμβάνουν μια «κουτσουρεμένη», «παιδική» έκδοση, ενώ η πραγματική ισχύς παραμένει στα χέρια των κυβερνήσεων, των μεγάλων πολυεθνικών και των εκλεκτών ενός κλειστού κύκλου.
Το τέλος του «μηνιαίου πάσου»
Πέρα από το φιλοσοφικό και ηθικό κομμάτι, η κυκλοφορία του Fable 5 ανοίγει την πόρτα για αλλαγές στην τιμολόγηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, έως τις 22 Ιουνίου το Fable 5 θα περιλαμβάνεται στα συνδρομητικά προγράμματα Pro, Max, Team και Enterprise χωρίς επιπλέον χρέωση. Όμως, στις 23 Ιουνίου, το μοντέλο αφαιρείται από αυτά τα flat-rate πλάνα. Από εκείνη την ημέρα και μετά, η χρήση του Fable 5 θα απαιτεί αποκλειστικά την κατανάλωση usage credits, αν και η εταιρεία έχει εκφράσει την πρόθεση να το επαναφέρει.
Το μοντέλο του «μηνιαίου πάσου», όπου με 20 δολάρια τον μήνα ξεκλείδωνες την ισχυρότερη AI του πλανήτη, μπορεί να ξεπεραστεί. Η τιμολόγηση για το API έχει οριστεί στα $10 ανά εκατομμύριο input tokens και στα $50 ανά εκατομμύριο output tokens -διπλάσιο κόστος σε σχέση με το Opus 4.8, αλλά φθηνότερο από το Mythos Preview.
Αν και η Anthropic τονίζει ότι το Fable 5 είναι πιο token-efficient από τα προηγούμενα μοντέλα (κάτι που η αγορά αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα), η πραγματικότητα είναι ότι το deep reasoning που εκτελεί το καθιστά εξαιρετικά «πεινασμένο για tokens». Πολλές επιχειρήσεις, έχοντας ήδη δει τους προϋπολογισμούς τους να εξανεμίζονται νωρίς λόγω των sub-tasks που εκτελούν οι agents, θα αντιμετωπίζουν την τιμή αυτή ως αποτρεπτικό παράγοντα.
Η Anthropic ετοιμάζεται να μπει στη Wall Street, μαζί με την OpenAI και τη SpaceX, και η κυκλοφορία του Fable 5 είναι μια επίδειξη δύναμης προς τους επενδυτές. Ταυτόχρονα, όμως, αποτελεί ένα αμφιλεγόμενο βήμα. Θέτει τα θεμέλια για ένα νέο μοντέλο, που δεν θα αφορά ποιος διαθέτει το εξυπνότερο ΑΙ, αλλά το ποιος έχει δικαίωμα πρόσβασης στην αφιλτράριστη εκδοχή του.
