Το 2015, ενώ βρισκόταν σε αποστολή στο Αφγανιστάν ως Navy SEAL, ο Brandon Tseng βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα επαναλαμβανόμενο επιχειρησιακό πρόβλημα: πώς κινείσαι μέσα σε ένα κτίριο όταν δεν ξέρεις τι βρίσκεται πίσω από την επόμενη πόρτα. Στον πόλεμο, κάθε δωμάτιο μπορεί να κρύβει μια απειλή, και κάθε απόφαση κοστίζει χρόνο, συγκέντρωση και ενδεχομένως ανθρώπινες ζωές. Η σκέψη του ήταν απλή: γιατί να μην κάνει αυτή τη δουλειά μια μηχανή;
Από αυτή την σκέψη γεννήθηκε τελικά η Shield AI, την οποία ίδρυσε την ίδια χρονιά μαζί με τον αδελφό του Ryan Tseng και τον μηχανικό Andrew Reiter. Το πρώτο της προϊόν ήταν το Nova, ένα μικρό αυτόνομο drone σχεδιασμένο να κινείται σε κλειστούς χώρους χωρίς GPS, να χαρτογραφεί το περιβάλλον του και να εντοπίζει ποιος βρίσκεται μέσα. Δέκα χρόνια αργότερα, η εταιρεία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο σημαντικούς παίκτες του defense tech στις Ηνωμένες Πολιτείες, αναπτύσσοντας «AI pilots» για μη επανδρωμένα συστήματα, ακόμη και για μαχητικά αεροσκάφη όπως το F-16.
Οι Έλληνες είναι power users, είναι εντυπωσιακό. Δεν ασχολούνται μόνο με την ικανότητα να πετούν drones. Το θέμα είναι πώς θεσμοποιείς μια δύναμη drones μέσα στον στρατό σου με σοβαρό τρόπο. Δεν είναι πολλές οι χώρες που το έχουν κάνει. Οι ΗΠΑ το έχουν κάνει με τα Predator, η Ουκρανία το έχει κάνει, η Ελλάδα ακολουθεί.
Όταν συναντηθήκαμε τον Μάρτιο στην Αθήνα, με αφορμή το ταξίδι του στην Ελλάδα, η Shield AI βρισκόταν ήδη σε τροχιά εκρηκτικής ανάπτυξης: λίγο αργότερα ανακοίνωσε νέο γύρο χρηματοδότησης ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου δολαρίων, σε αποτίμηση 12,7 δισεκατομμυρίων. Βρεθήκαμε με τον Brandon στο Σύνταγμα για να μιλήσουμε για την AI στο πεδίο της μάχης, τη νέα γεωπολιτική κούρσα των drones, την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, και γιατί η Ελλάδα, κατά τη δική του ανάγνωση, είναι ήδη πιο μπροστά από πολλούς στο να καταλάβει τι έρχεται.
━ Ποια ήταν η αφετηρία της Shield AI;
Η αφετηρία δεν ήταν ακριβώς το Αφγανιστάν, παρότι οι εμπειρίες μου εκεί έπαιξαν ρόλο. Ήμουν πάντα μηχανικός και με ενδιέφερε η τεχνολογία. Θαύμαζα επιχειρηματίες όπως ο Elon Musk και ο Jeff Bezos, ανθρώπους που έβλεπαν μεγάλα προβλήματα και προσπαθούσαν να τα λύσουν και να έχουν θετικό αντίκτυπο στον κόσμο.
Γύρω στο 2012-2013, άκουσα τον Musk να μιλά για προβλήματα με τεράστιο αντίκτυπο στην ανθρωπότητα: βιώσιμη ενέργεια με την Tesla, το διαδίκτυο και οι πληρωμές με το PayPal, το διάστημα με τη SpaceX. Αναρωτήθηκα, λοιπόν, ποιο είναι ένα τεράστιο πρόβλημα της ανθρωπότητας με το οποίο δεν ασχολείται ο Elon; Και η απάντηση που έδωσα ήταν ο πόλεμος.
Είχα μια πολύ συγκεκριμένη εμπειρία ως Navy SEAL, ήμουν εξοικειωμένος με τον πόλεμο και τα επιχειρησιακά προβλήματά του. Αναρωτήθηκα λοιπόν πώς θα έπρεπε να μοιάζει ο στρατός του 2035 και ποιον ρόλο θα μπορούσαν να παίξουν η AI και η αυτονομία. Η αρχική ιδέα ήταν να προστατεύσουμε τους ανθρώπους: να δώσουμε καλύτερα «μάτια και αυτιά» στους στρατιώτες, ώστε να παίρνουν καλύτερες αποφάσεις και να προστατεύονται τόσο οι ίδιοι όσο και οι άμαχοι.
Στο Αφγανιστάν, όταν κινούμασταν σε κτίρια με πολλές απειλές, το ερώτημα ήταν πολύ απλό: πώς δίνεις στους στρατιώτες περισσότερη επίγνωση της κατάστασης; Πώς τους βοηθάς να προστατεύσουν τους εαυτούς τους και τους πολίτες;
━ Βλέπεις τη Shield AI ως dual-use εταιρεία, με εφαρμογές της τεχνολογίας και εκτός της άμυνας;
Η κάθε τεχνολογία έχει dual-use εφαρμογές. Αυτό που κάνουμε εμείς ουσιαστικά είναι η εφαρμογή της self-driving τεχνολογίας σε μη επανδρωμένα συστήματα. Ό,τι κάνει η Tesla στα αυτοκίνητα, εμείς το κάνουμε για στρατιωτικά drones: στον αέρα, στη θάλασσα, στο διάστημα, κάτω από τη θάλασσα, στη στεριά.
Από το 2015, βλέπεις, σκεφτόμουν πώς θα μοιάζει ο κόσμος το 2045. Πίστευα ότι θα είναι γεμάτος αυτόνομα συστήματα: εμπορικά ρομπότ, humanoid robots, αυτόνομα αυτοκίνητα, αυτόνομα αεροπλάνα. Η άμυνα είναι, σήμερα η βασική μας εστίαση. Όπως η Palantir έχτισε αργότερα και εμπορικό προϊόν, πιθανότατα θα το κάνουμε κι εμείς, αλλά σε ορίζοντα τριών έως πέντε ετών. Προς το παρόν έχουμε ήδη πάρα πολλά να κάνουμε.
Όσο αφορά τα «autonomous killing robots», λέω πάντα το ίδιο: έχω υπάρξει στο πεδίο και έχει χρειαστεί να πάρω ηθική απόφαση για τη χρήση θανατηφόρας βίας. Πιστεύω ότι αυτή η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται μόνο από ανθρώπους.
━ Τι ήταν αυτό που είδες ως founder νωρίτερα από τους άλλους;
Διάβαζα πολύ για την AI το 2014 και το 2015, λίγο πριν ξεκινήσουμε την εταιρεία με τον αδελφό μου και τον τρίτο συνιδρυτή μας. Προσπαθούσα πάντα να συμπυκνώσω τα πράγματα στις πιο απλές ιδέες. Αν διάβαζα ένα βιβλίο 300 σελίδων για την AI, ήθελα να καταλάβω ποιο είναι το βασικό συμπέρασμα.
Για μένα ήταν το εξής: για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, οι αισθητήρες είναι αρκετά φθηνοί, οι υπολογιστές αρκετά ισχυροί και η μηχανική λογισμικού αρκετά ώριμη ώστε να δημιουργήσουμε φυσικά αυτόνομα συστήματα που αλληλεπιδρούν με τον κόσμο, που μαθαίνουν από αυτόν και επιδρούν πάνω του. Αυτό σημαίνει πως θα έρθει σιγά σιγά ένας κόσμος γεμάτο ρομπότ.
Ένα αυτόνομο σύστημα δεν είναι κάτι μυστηριώδες. Κι εμείς αυτόνομα συστήματα είμαστε: χρησιμοποιούμε τους αισθητήρες μας για να αντιληφθούμε τον κόσμο, τον εγκέφαλό μας για να τον επεξεργαστούμε και το σώμα μας για να κινηθούμε σε αυτόν. Αυτό είναι ένα self-driving car. Αυτό είναι ένα drone με AI. Αυτό είναι ένα AI-powered fighter jet ή ένα AI-powered helicopter. Και, κατά έναν τρόπο, αυτό ακριβώς κάνουν και τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα: αντιλαμβάνονται τον δικό τους κόσμο, που είναι μέσα στον υπολογιστή και στο διαδίκτυο, τον επεξεργάζονται και παράγουν μια απάντηση.
━ Τι απαντάς, ωστόσο, στην κριτική για την αυτοματοποίηση του πολέμου και τα ηθικά ζητήματα που εγείρει;
Πιστεύω ότι το AI θα κάνει τον πόλεμο πιο ακριβή και λιγότερο καταστροφικό. Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είχαμε βομβαρδισμούς πόλεων όπως το Τόκιο και το Βερολίνο, με τεράστια καταστροφή και με πολύ μικρή ακρίβεια στους στόχους. Με τα GPS-guided missiles ήρθε μεγαλύτερη ακρίβεια. Το AI και τα μικρά drones μπορούν να την αυξήσουν ακόμη περισσότερο.
Πιστεύω ότι το AI θα είναι η σημαντικότερη τεχνολογία στρατιωτικής αποτροπής από την εμφάνιση του αεροπλανοφόρου, σε ό,τι αφορά τη συμβατική αποτροπή.
Όσο για τα «autonomous killing robots», λέω πάντα το ίδιο: έχω υπάρξει στο πεδίο και έχει χρειαστεί να πάρω ηθική απόφαση για τη χρήση θανατηφόρας βίας. Πιστεύω ότι αυτή η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται μόνο από ανθρώπους.
Αυτή είναι η δική μου θέση, η πολιτική της Shield AI, η πολιτική των ΗΠΑ και η πολιτική του NATO. Ο άνθρωπος πρέπει πάντα να είναι on the loop, και να παίρνει τις τελικές αποφάσεις.
━ Πώς βοηθά λοιπόν το AI στη λήψη αποφάσεων στο πεδίο;
Στο πεδίο, το γνωστικό φορτίο είναι τεράστιο. Έχω βρεθεί σε επιχειρήσεις με 68 Navy SEALs, 100 Αφγανούς κομάντος, 200 ή 300 πολίτες σε ένα χωριό, 20 Taliban ή Al-Qaeda, drones πάνω από το κεφάλι μας και μαχητικά αεροσκάφη στην περιοχή. Πρέπει να παρακολουθείς τους πάντες και να αποφασίζεις: μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αεροπορική υποστήριξη εδώ ή υπάρχει κίνδυνος απωλειών αμάχων;
Η AI μπορεί να μειώσει αυτό το γνωστικό βάρος. Μπορεί να βοηθήσει από τον διοικητή στο έδαφος μέχρι τον τετράστερο στρατηγό να πάρουν καλύτερες αποφάσεις.
━ Πόσο δύσκολο ήταν να πείσεις τους επενδυτές ότι η άμυνα μπορεί να είναι venture-backed τεχνολογία;
Το 2015 πήγα στη Silicon Valley και άκουσα από σχεδόν κάθε επενδυτή αυτό που έλεγε αρχικά και ο αδελφός μου: «Είναι μια ευγενής αποστολή, αλλά μια φρικτή επιχειρηματική ιδέα». Όλοι «ήξεραν» ότι δεν είναι καλή ιδέα για μια startup να δουλεύει με την κυβέρνηση, ότι τα κρατικά συμβόλαια είναι αδύνατα, ότι η κυβέρνηση κινείται αργά και ότι θα πεθάνεις στην κοιλάδα του θανάτου.
Εμείς όμως συνεχίσαμε. Το 2017, ο Peter Levine, που σήμερα είναι στο board μας, ηγήθηκε του επενδυτικού γύρου Series A. Μου είπε τότε κάτι που θυμάμαι ακόμη: ότι πολλές μεγάλες εταιρείες ξεκίνησαν ως «κακές» ιδέες. Ήταν κακή ιδέα να μπεις σε ένα αυτοκίνητο με έναν άγνωστο, μέχρι που ήρθε η Uber. Ήταν κακή ιδέα να κοιμηθείς στο σπίτι ενός αγνώστου, μέχρι την Airbnb. Η δική μας «κακή» ιδέα ήταν να χτίσουμε μια τεχνολογική εταιρεία στον τομέα της άμυνας.
Σήμερα, το 2026, η αμυντική τεχνολογία έχει γίνει πραγματική venture capital κατηγορία. Πιστεύω ότι η Shield AI έπαιξε τον δικό της ρόλο σε αυτό, μαζί με εταιρείες όπως η Palantir, η SpaceX και η Anduril.
Αυτό που λέω στους επιχειρηματίες είναι ότι πρέπει να συνεχίζουν να παίρνουν τολμηρά στοιχήματα. Αν δεν μεγαλώνεις, πεθαίνεις.
━ Πώς προσελκύετε ταλέντο σε μια τέτοια εταιρεία;
Οι καλύτεροι άνθρωποι στον κόσμο μπορούν να δουλέψουν όπου θέλουν. Αυτό που ψάχνουν είναι μια ουσιαστική εταιρεία, μια αποστολή που έχει σημασία και αντίκτυπο, καθώς και τους πόρους για να εκτελέσουν. Όταν λες σε έναν μηχανικό «θέλεις να χτίσεις AI pilots και next-generation fighter jets με αποστολή την προστασία στρατιωτών και αμάχων;», είναι δύσκολο να βρεις κάτι πιο ενδιαφέρον.
Αλλά το να μεγαλώνεις μια εταιρεία είναι τρομερά δύσκολο. Είναι πόνος, είναι ταλαιπωρία, δεν είναι καθόλου εύκολο. Έχω κοιτάξει την άβυσσο πάρα πολλές φορές. Αυτό που λέω στους επιχειρηματίες είναι ότι πρέπει να συνεχίζουν να παίρνουν τολμηρά στοιχήματα. Αν δεν μεγαλώνεις, πεθαίνεις.
━ Τι κρατάς από την εμπειρία σου ως Navy SEAL, που εφαρμόζεις και ως founder μιας εταιρείας;
Πρώτον, την αντοχή στον πόνο. Χαίρομαι που το έχτισα αυτό στις ομάδες SEAL. Δεύτερον, την ηγεσία: το να οδηγείς ανθρώπους, να χτίζεις κουλτούρα, να φέρνεις αποτελέσματα. Τρίτον, τη σχέση μου με το ρίσκο. Οι βετεράνοι έχουν μια ιδιαίτερη ικανότητα: να κάνουν τα πράγματα να συμβούν. Θα δουλέψουν εξαιρετικά σκληρά για να ολοκληρώσουν μια αποστολή, μικρή ή μεγάλη.
━ Ποιες είναι οι πιο σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις σήμερα;
Ο κόσμος μιλά πολύ για σμήνη drones. Αυτό υπάρχει ήδη. Επιχειρήσεις χωρίς GPS ή με παρεμβολές στις επικοινωνίες — το έχουμε καταφέρει αυτό. Αυτό που μας ενθουσιάζει τώρα είναι η ταχύτητα: πόσο γρήγορα μπορείς να χτίσεις, να ενσωματώσεις και να αναπτύξεις νέες δυνατότητες.
Παλιότερα, για να χτίσουμε έναν AI pilot για το δεύτερης γενιάς quadcopter μας, με 15 κάμερες, χρειαζόμασταν περίπου δύο χρόνια και 120 μηχανικούς. Σήμερα, για να φτάσουμε σε ένα πρώτο flight, μπορούμε να το κάνουμε με δύο πολύ καλούς μηχανικούς σε μία μέρα. Δεν σημαίνει ότι αυτό είναι αμέσως το τελικό προϊόν, αλλά η ταχύτητα λειτουργίας είναι ασύλληπτη.
Έχουμε επίσης ενσωματώσει AI pilot σε κανονικό ελικόπτερο, μεγέθους δωματίου, φτιαγμένο από την Airbus. Η ταχύτητα με την οποία μπορούμε πλέον να χτίζουμε είναι εντυπωσιακή.
━ Πώς βλέπετε την Κίνα, τη Δύση και την Ευρώπη στο κομμάτι της αυτοματοποίησης του πολέμου;
Οι ΗΠΑ είναι η πρώτη δύναμη στον κόσμο στο software και στην AI. Η Κίνα είναι δεύτερη και αυτό από μόνο του πρέπει να μας κάνει νευρικούς. Ταυτόχρονα, η Κίνα έχει τεράστια βιομηχανική και παραγωγική ικανότητα και μπορεί να κινητοποιεί πόρους πολύ γρήγορα.
Δεν το βλέπω όμως ως «ΗΠΑ εναντίον Κίνας», αλλά ως Κίνα εναντίον ΗΠΑ και Δύσης. Αν συμπεριλάβεις την Ευρώπη, την Ιαπωνία, την Αυστραλία, την Ινδία και τις δημοκρατίες που μοιράζονται δυτικές αξίες, τότε νιώθω αρκετά καλύτερα για τη βιομηχανική και τεχνολογική ισορροπία.
Η Ουκρανία έδειξε κάτι πολύ καθαρά: οι χώρες που δεν επενδύουν στην άμυνά τους μπορεί να βρεθούν μπροστά σε υπαρξιακό κίνδυνο. Είμαι βέβαιος ότι η Ουκρανία και πολλές ευρωπαϊκές χώρες θα ήθελαν να είχαν επενδύσει περισσότερο στην άμυνα από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης μέχρι το 2022.
━ Πώς βλέπεις την Ελλάδα σε όλο αυτό;
Μου άρεσε πολύ η επίσκεψή μας στον ελληνικό στρατό και τα αεροσκάφη που είδαμε. Η Ελλάδα έχει έναν γείτονα που την έχει οδηγήσει να επενδύει στην άμυνα. Η Τουρκία έχει επενδύσει πολύ στα drones και η Ελλάδα καταλαβαίνει τη σημασία τους.
Οι Έλληνες είναι power users, είναι εντυπωσιακό. Δεν ασχολούνται μόνο με την ικανότητα να πετούν drones. Το θέμα είναι πώς θεσμοποιείς μια δύναμη drones μέσα στον στρατό σου με σοβαρό τρόπο. Δεν είναι πολλές οι χώρες που το έχουν κάνει. Οι ΗΠΑ το έχουν κάνει με τα Predator, η Ουκρανία το έχει κάνει, η Ελλάδα ακολουθεί.
━ Τι ακριβώς κάνετε στην Ελλάδα;
Τρία πράγματα. Πρώτον, με το Hivemind. Το Hivemind είναι ένας AI pilot που επιτρέπει επιχειρήσεις χωρίς GPS, χωρίς επικοινωνίες, αυτόνομη πλοήγηση και swarm δυνατότητες. Παράλληλα, έχουμε το Hivemind Enterprise, που επιτρέπει σε άλλες εταιρείες και χώρες να χτίζουν AI pilots. Μπορείς να το σκεφτείς σαν ένα είδος cloud code για την ανάπτυξη AI pilots.
Αυτό κάνουμε με την ελληνική VarieneAI και ευρύτερα με την ελληνική βιομηχανική βάση drones. Θέλουμε να δώσουμε στην ελληνική βιομηχανία τη δυνατότητα να χτίζει αυτό το software πολύ γρήγορα, είτε πρόκειται για εναέρια drones είτε για μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας.
Δεύτερον, επεκτείνουμε τις επιχειρήσεις με V-BAT στα νησιά του ανατολικού και νοτιοανατολικού Αιγαίου.
Τρίτον, θα θέλαμε να συνεργαστούμε με την Ελλάδα γύρω από το X-BAT, το κάθετης απογείωσης και προσγείωσης μαχητικό μας. Η Ελλάδα έχει πολύ ενεργή Πολεμική Αεροπορία και καταλαβαίνει τη σημασία μιας επαγγελματικής αεροπορικής δύναμης. Το X-BAT μπορεί να φέρει δυνατότητες πέμπτης ή έκτης γενιάς, με AI pilot, χωρίς το κόστος ενός μαχητικού πέμπτης ή έκτης γενιάς. Ένα F-35 είναι εξαιρετικό, αλλά μπορεί να κοστίζει 200 ή 225 εκατομμύρια δολάρια ανά αεροσκάφος. Εμείς θέλουμε να πετύχουμε παρόμοια δυνατότητα περίπου στα 30 εκατομμύρια.
━ Τι θα συμβούλευες έναν Έλληνα founder που δραστηριοποιείται στο defense tech;
Δύο πράγματα. Πρώτον, ετοιμάσου για πόνο. Θα είναι δύσκολο, θα είναι άσχημο, θα πρέπει να βρεις πώς να συνεχίζεις να κινείσαι μπροστά και να παρακινείς τον εαυτό σου. Δεύτερον, μπες βαθιά μέσα στην νοοτροπία του πελάτη σου. Δείξε του ότι μπορείς να παραδώσεις αποτελέσματα και να λύσεις τα προβλήματά του με τον καλύτερο και πιο αποδοτικό τρόπο.
━ Πώς συνδέεται πιστέυεις το οικοσύστημα startup στην Ευρώπη με την ευρωπαϊκή αυτονομία;
Όπως οι ΗΠΑ λένε ότι πρέπει να είναι αυτάρκεις σε drones, πυρομαχικά, ενέργεια, chips, κρίσιμες τεχνολογίες και σπάνιες γαίες, έτσι και κάθε χώρα αρχίζει να λέει ότι πρέπει να είναι αυτάρκης σε ορισμένα πράγματα. Πολλές χώρες θέλουν πλέον αυτάρκεια στο software και στην ανάπτυξη AI.
Φανταστείτε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια μεγάλη ενεργή σύγκρουση. Δεν θα θέλει να απευθυνθεί στις ΗΠΑ ή στη Shield AI και να πει: μπορείτε να τροποποιήσετε τους AI pilots μας γιατί χρειαζόμαστε νέες αποστολές ή νέες συμπεριφορές; Το ζητούμενο είναι να θεσμοποιηθεί αυτή η δυνατότητα εντός της χώρας, ώστε αν συμβεί κάτι, να μπορείς να κινηθείς μόνος σου.
Αυτό κάνει το Hivemind Enterprise. Το χρησιμοποιούν χώρες στην Ασία, όπως η Ταϊβάν, η Ιαπωνία και η Κορέα. Η Ιαπωνία, για παράδειγμα, έχει πει ότι ο AI pilot που θα αγοράσει για τα collaborative combat aircraft της πρέπει να είναι ιαπωνικής κατασκευής. Γι’ αυτό η Mitsubishi Heavy Industries χρησιμοποιεί το Enterprise προϊόν μας για να χτίσει AI pilot.
━ Τι δεξιότητες πρέπει να αναπτύξει μια χώρα για να αξιοποιήσει τέτοιες τεχνολογίες;
Το όριο τεχνικής επάρκειας πέφτει. Ο στόχος μας δεν είναι πολύ διαφορετικός από το ChatGPT ή το Claude: να μπορείς σχεδόν να το προτρέπεις. Να λες: χτίσε μου έναν AI pilot για το μη επανδρωμένο σκάφος μου, χρειάζομαι να κάνει αυτά τα συγκεκριμένα πράγματα.
Σήμερα χρειάζεσαι μια μικρή ομάδα software engineers. Σε λίγα χρόνια, ίσως να μιλάμε περισσότερο για software technicians. Στο τέλος, μπορεί να γίνει κάτι που θα μπορεί να το κάνει σχεδόν οποιοσδήποτε έχει τη βούληση. Βέβαια, χρειάζεται και επιχειρησιακή γνώση. Κάποιος πρέπει να καταλαβαίνει τις ανάγκες του στρατιωτικού πελάτη, να ξέρει πώς λειτουργεί το πεδίο και να μεταφράζει αυτές τις ανάγκες σε προϊόν. Αυτό είναι εξίσου κρίσιμο.
