ΟΧΑΪΟ, ΤΕΞΑΣ, ΚΑΝΣΑΣ, Αϊόβα, Νότια Καρολίνα. Καθώς εξελισσόταν η εκλογική βραδιά στις ΗΠΑ και προχωρούσε η καταμέτρηση, τα παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικανών έπεφταν το ένα μετά το άλλο. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, οι Δημοκρατικοί έχουν εξασφαλίσει με άνεση την πλειοψηφία στη Γερουσία και στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ξεπερνώντας ακόμα και τις πιο αισιόδοξες προσδοκίες τους.
Οι ενδιάμεσες εκλογές, λοιπόν, εξελίχθηκαν σε μπλε τσουνάμι. Οι πολιτείες που κέρδισαν οι Δημοκρατικοί, άλλωστε, δεν είναι ακριβώς swing states, αλλά προπύργια των Ρεπουμπλικανών. Ορισμένες από αυτές, όπως το Κάνσας, έχουν να εκλέξουν Δημοκρατικό γερουσιαστή σχεδόν έναν αιώνα, ενώ το Τέξας είναι μια πολιτεία με ιδιαίτερο συμβολισμό για το GOP.
Φοβούμενοι μια επανάληψη της υποεκπροσώπησης της βάσης MAGA στις δημοσκοπήσεις, πολλοί δυσκολεύονταν να πιστέψουν αυτό που έβλεπαν στους αριθμούς: ότι οι Δημοκρατικοί μπορούσαν πράγματι να τα πάνε τόσο καλά.
Συνολικά, πολλές πολιτείες αλλά και πολλές κομητείες στις οποίες οι Δημοκρατικοί κατάφεραν να ανατρέψουν το αποτέλεσμα και να επικρατήσουν αποτελούν περιοχές που πριν από δύο χρόνια είχαν ψηφίσει τον Ντόναλντ Τραμπ μέχρι και με διψήφια διαφορά από την Κάμαλα Χάρις. Το πιο απροσδόκητο αποτέλεσμα ήρθε στη Νότια Καρολίνα, όπου η νίκη της υποψήφιας των Δημοκρατικών αποτέλεσε την έκπληξη της τελευταίας στιγμής.
Δεν χωρά λοιπόν αμφιβολία: η βραδιά είναι καταστροφική για τους Ρεπουμπλικανούς και για τον Ντόναλντ Τραμπ και αλλάζει τους πολιτικούς συσχετισμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το GOP χάνει πλέον τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, και μάλιστα με μεγάλη διαφορά, καθώς τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, οι προβλέψεις δίνουν στους Δημοκρατικούς τουλάχιστον 54 έδρες στη Γερουσία, αν όχι περισσότερες, και έως 255 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ανοιχτές παραμένουν οι αναμετρήσεις στην Αλάσκα και στο Μισισίπι.
Είναι ίσως ένα από τα πιο ξεκάθαρα μηνύματα αποδοκιμασίας προς έναν εν ενεργεία Αμερικανό πρόεδρο σε ενδιάμεσες εκλογές στην πρόσφατη ιστορία της χώρας. Πρόκειται για μια ψηφοφορία που εξελίχθηκε σε δημοψήφισμα για τη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ και αποτύπωσε την έντονη δυσαρέσκεια των Αμερικανών τόσο για την πολιτική κατεύθυνση της χώρας όσο και για την κατάσταση της οικονομίας και το κόστος ζωής.
Η αλλαγή εξηγείται τόσο από τη μετακίνηση ανεξάρτητων ψηφοφόρων και δημογραφικών ομάδων όσο και από την αυξημένη προσέλευση και συσπείρωση των Δημοκρατικών, καθώς και από την εμφανή αποχή πολλών υποστηρικτών των Ρεπουμπλικανών.
Εντύπωση προκαλούν τα αποτελέσματα στις αγροτικές περιοχές, όπου ακόμα και λευκοί ψηφοφόροι της επαρχίας, μια ομάδα που παραδοσιακά στηρίζει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ψήφισαν μπλε. Η μετατόπιση αυτή ενδέχεται να συνδέεται και με τον αντίκτυπο των δασμών στις αγροτικές πολιτείες, όπως δείχνουν τα αποτελέσματα στο Κάνσας και στην Αϊόβα, δύο παραδοσιακά πολύ κόκκινες πολιτείες.
Πολύ έντονη είναι και η μετατόπιση στους ισπανόφωνους και Λατίνους ψηφοφόρους. Πουθενά δεν φαίνεται πιο ξεκάθαρα αυτό από ό,τι στον νότο του Τέξας, όπου στις προεδρικές εκλογές του 2024 η ψήφος των Λατίνων είχε γείρει υπέρ του Ντόναλντ Τραμπ με εντυπωσιακά ποσοστά, προκαλώντας γερό πλήγμα στους Δημοκρατικούς. Σήμερα η εικόνα έχει αντιστραφεί, με τη μετατόπιση να αγγίζει τις 30 μονάδες και τον υποψήφιο των Δημοκρατικών James Talarico να επικρατεί με εντυπωσιακή άνεση.
Ένα ακόμα εντυπωσιακό στοιχείο είναι η ψήφος των νέων ανδρών, μιας ακόμη ομάδας που είχε στραφεί προς τον Τραμπ το 2024, ανοίγοντας τη συζήτηση για την επιρροή της συντηρητικής manosphere. Σύμφωνα με το exit poll του CNN, οι νέοι λευκοί άνδρες ψήφισαν τους Δημοκρατικούς με διαφορά 17 ποσοστιαίων μονάδων, ενώ το 2024 ο Τραμπ είχε επικρατήσει στην ίδια ομάδα με διαφορά 28 μονάδων.
Τέλος, όλα δείχνουν πως ένας ακόμα κρίσιμος παράγοντας ήταν η αποχή πολλών Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων που μπορεί να μην ψήφισαν τους Δημοκρατικούς, αλλά προτίμησαν να μην προσέλθουν στις κάλπες. Πρόκειται για αποχή που φαίνεται να λειτούργησε τιμωρητικά για την αθέτηση των υποσχέσεων του προέδρου για χαμηλότερο πληθωρισμό και αποφυγή εμπλοκής σε πολέμους στη Μέση Ανατολή.
Η αλήθεια είναι πως οι περισσότερες δημοσκοπήσεις είχαν προβλέψει τη νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία, όχι όμως την έκταση του τσουνάμι. Το φαινόμενο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αυτή τη φορά έπεσαν έξω προς την αντίθετη κατεύθυνση: το 2024, άλλωστε, είχαν υποεκτιμήσει τα ποσοστά του Ντόναλντ Τραμπ.
Στις φετινές εκλογές, αρκετοί αναλυτές και δημοσκόποι εμφανίζονταν επιφυλακτικοί, δίνοντας υπερβολικό βάρος στο εκλογικό σώμα του 2024. Φοβούμενοι μια επανάληψη της υποεκπροσώπησης της βάσης MAGA στις δημοσκοπήσεις, πολλοί δυσκολεύονταν να πιστέψουν αυτό που έβλεπαν στους αριθμούς: ότι οι Δημοκρατικοί μπορούσαν πράγματι να τα πάνε τόσο καλά. Έτσι, συχνά στάθμιζαν τα αποτελέσματά τους με βάση το τι δήλωναν οι ερωτώμενοι ότι είχαν ψηφίσει το 2024, το λεγόμενο recall.
Ωστόσο, το εκλογικό σώμα που προσήλθε στις κάλπες το 2026 αποδείχθηκε πολύ διαφορετικό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο η AtlasIntel όσο και οι τελευταίες δημοσκοπήσεις των New York Times/Siena, οι οποίες δημοσιεύθηκαν μόλις λίγα 24ωρα πριν ανοίξουν οι κάλπες, έπεσαν αρκετά κοντά στο αποτέλεσμα, παρότι δέχτηκαν χλευαστικά σχόλια από πολλούς Ρεπουμπλικανούς αναλυτές.
Τελικά, η έκπληξη ήρθε από την άλλη πλευρά.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
