Ήταν ακόμη μια συναρπαστική εβδομάδα για τον κόσμο της επιστήμης. Από πρωτοποριακές αναπλαστικές επεμβάσεις και «αυτιά» στη Σελήνη, μέχρι τα απειλούμενα αλπικά δάση και τις τεχνικές επιβίωσης μιας πεταλούδας, ακολουθούν οι πιο ενδιαφέρουσες ειδήσεις που ξεχώρισαν τις τελευταίες ημέρες.
Για να δείτε περισσότερες επιστημονικές ανακαλύψεις τις εβδομάδες που μας πέρασαν, επισκεφτείτε τη στήλη Week in Science.
O δορυφόρος που θα «ακούσει» το σύμπαν
Μια διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και χρηματοδότηση από τη Διαστημική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου σχεδιάζει να στείλει τον δορυφόρο CosmoCube – με το μέγεθος μόλις μιας βαλίτσας! – στην πίσω πλευρά της Σελήνης.
Στόχος του είναι να αναζητήσει συχνότητες μεταξύ 10 και 50 MHz, οι οποίες δεν εντοπίζονται από τη Γη λόγω του ραδιοφωνικού «θορύβου» που προκαλείται, μεταξύ άλλων, από τους δορυφόρους και τις τηλεπικοινωνίες.
Συγκεκριμένα, ο CosmoCube θα ψάξει για ένα ασθενές σήμα που άφησε πίσω του το πρώιμο σύμπαν – τη λεγόμενη «γραμμή υδρογόνου», που χρονολογείται από τη μυστήρια περίοδο μεταξύ του Big Bang και της δημιουργίας των πρώτων αστεριών (πριν από περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια).
Το σήμα αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει πώς το σκοτεινό και άδειο σύμπαν μετατράπηκε σε ένα απέραντο μέρος γεμάτο αστέρια και γαλαξίες. Οι παρατηρήσεις μπορούν ενδεχομένως να ρίξουν φως και στη σκοτεινή ύλη – δηλαδή την αόρατη ύλη που δεν απορροφά ή εκπέμπει φως, αλλά η βαρυτική της δύναμη κρατά τους γαλαξίες ενωμένους.
Αφού φτάσει σε σεληνιακή τροχιά, ο CosmoCube θα αναπτύξει μια μακριά, ελαφριά ραδιοκεραία, στοχεύοντας στο να συλλέξει δεδομένα από 1.000 ώρες παρατηρήσεων στα δύο χρόνια της αποστολής. Όταν οι παρατηρήσεις φτάσουν στη Γη, θα υποβληθούν σε επεξεργασία για να αφαιρεθούν οι πιθανές ραδιοεκπομπές τόσο από τον δικό μας γαλαξία όσο και από τον ίδιο τον δορυφόρο.
Η «ήσυχη» αθέατη πλευρά της Σελήνης είναι ελκυστική και για άλλους λόγους, με τις ΗΠΑ και την Ινδία να σχεδιάζουν ήδη μελλοντικές αποστολές εκεί. Σε κάθε περίπτωση, αν πετύχει η αποστολή του CosmoCube, αυτό θα σημαίνει ότι δεν χρειάζονται απαραίτητα τεράστια διαστημικά σκάφη για να γίνει μια σημαντική ανακάλυψη.
Πηγή: ScienceDaily
Τι γίνεται μετά από τον καρκίνο του αιδοίου;
Η χειρουργική επέμβαση για τον καρκίνο του αιδοίου μπορεί να σώσει ζωές, αλλά μπορεί επίσης να επηρεάσει τη σεξουαλική ζωή μιας γυναίκας. Κι αυτό γιατί όταν ο όγκος βρίσκεται στην κλειτορίδα ή γύρω από αυτήν, μερικές φορές πρέπει να αφαιρεθεί ένα μέρος της.
Ο Ολλανδός πλαστικός χειρουργός Tim Nijhuis, μαζί με τη γυναικολόγο ογκολόγο Mieke ten Eikelder, ανέπτυξαν μια νέα χειρουργική τεχνική. Μόλις αφαιρεθεί ο όγκος, οι δέσμες νεύρων στην περιοχή απελευθερώνονται και επανατοποθετούνται με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργηθεί μια νέα βάλανος – το μικρό, εξωτερικό και ευαίσθητο άκρο της κλειτορίδας. Στη συνέχεια καλύπτεται με ένα μικρό μόσχευμα στοματικού βλεννογόνου – ιστός που είναι πολύ παρόμοιος με αυτόν που βρίσκεται στο αιδοίο. Σκοπός είναι να διατηρηθεί η αίσθηση στην περιοχή.
Από τις πρώτες 23 γυναίκες με καρκίνο του αιδοίου που υποβλήθηκαν στη διαδικασία αποκατάστασης, το 90% μπορούσε να πετύχει ξανά κλειτοριδικό οργασμό, μεταξύ τριών και έξι μηνών μετά την επέμβαση. Εκτός από τη θεραπεία του καρκίνου του αιδοίου, η αναπλαστική αυτή τεχνική μπορεί επίσης να βοηθήσει γυναίκες που έχουν υποστεί ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων.
Η διαδικασία αυτή θα αρχίσει να πραγματοποιείται σε όλη την Ολλανδία ως μέρος ενός νέου επιστημονικού ερευνητικού προγράμματος. Παράλληλα, γυναικολόγοι ογκολόγοι και πλαστικοί χειρουργοί θα εκπαιδεύονται στη νέα τεχνική σε οκτώ ολλανδικά νοσοκομεία που θεραπεύουν ήδη τον καρκίνο του αιδοίου.
Βέβαια, οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω μελέτη για να διαπιστωθεί αν η αποκατάσταση βελτιώνει πραγματικά τη σεξουαλική λειτουργία και την ποιότητα ζωής σε βάθος χρόνου, καθώς και το πώς η τεχνική μπορεί να ενταχθεί με ασφάλεια στην καθημερινή κλινική φροντίδα.
Πηγή: EurekAlert!
Τα δάση της Ελβετίας βρίσκονται σε κίνδυνο
Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, φαίνεται ότι πέρα από τις μεσογειακές χώρες, η κλιματική αλλαγή επηρεάζει έντονα τα οικοσυστήματα σε ορεινές περιοχές και, μάλιστα, στις βορειότερες χώρες της Ευρώπης. Τα δέντρα δεν είναι πια τόσο ανθεκτικά στις καλοκαιρινές ξηρασίες, όσο ψηλά κι αν βρίσκονται.
«Ακόμη και σε υψόμετρο 2.200 μέτρων, ο αριθμός των δέντρων μειώνεται λόγω της παρακμής των μεγαλύτερων δέντρων. Έτσι, σταδιακά υποβαθμίζονται τα πολύτιμα δάση που μας προστατεύουν από φυσικούς κινδύνους», λέει η Δρ. Estelle Noyer, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών της Βέρνης και πρώτη συγγραφέας της μελέτης.
Τις τελευταίες δεκαετίες, τα δέντρα στην υποαλπική ζώνη – την περιοχή μεταξύ του πυκνού δάσους και των «γυμνών» αλπικών λιβαδιών, περίπου μεταξύ 1.235 και 2.219 μέτρων – έχουν γίνει «πιο διψασμένα». Ταυτόχρονα, η μείωση των βροχοπτώσεων και η υποχώρηση των παγετώνων έχουν μειώσει την παροχή νερού στα εδάφη, κάνοντας τις ξηρασίες πιο συχνές.
Η νέα μελέτη ανέλυσε συστάδες δέντρων από το 1983 έως και το 2022 σε διαφορετικά υψόμετρα, εστιάζοντας σε περιοχές που δεν είχαν υποστεί ζημιές από πυρκαγιές ή ανθρώπινη παρέμβαση. Στην υποαλπική ζώνη, το ποσοστό υποχώρησης των δασών αυξήθηκε στο 18,8% από το 2000 και μετά.
Η σύνθεση των συστάδων στα ελβετικά δάση φάνηκε να αλλάζει με την πάροδο του χρόνου, καθώς οι ξηρασίες άρχισαν να «σκοτώνουν» επιλεκτικά τα μεγαλύτερα και πιο ευάλωτα δέντρα, ακόμη και στα μεγαλύτερα υψόμετρα. Ως εκ τούτου, αν και οι σημερινές συστάδες περιέχουν πιο ανθεκτικά είδη δέντρων, ενδέχεται κι αυτές να εξασθενήσουν όσο οι ξηρασίες γίνονται πιο συχνές και πιο έντονες. Το ίδιο ισχύει και για άλλες ευρωπαϊκές οροσειρές.
Σύμφωνα με τη Noyer, πρέπει να επικεντρωθούμε «στο πόσο γρήγορα θα αλλάξει η σύνθεση των δασικών ειδών και πώς οι δασολόγοι μπορούν να κάνουν τα δάση πιο ανθεκτικά, προωθώντας πολυεπίπεδες και ποικιλόμορφες συστάδες».
Πηγή: Phys.org
Τι κρύβει το πέταγμα μιας πεταλούδας;
Νέα έρευνα από τα πανεπιστήμια του Έξετερ και του Έσεξ έδειξε ότι οι κηλίδες και οι ρίγες που βρίσκονται στα φτερά πολλών πεταλούδων δεν είναι τυχαίες. Σε συνδυασμό με το ρυθμικό τους πέταγμα, αποσυντονίζουν τους θηρευτές – μεταξύ άλλων, τα πουλιά – σχετικά με την ταχύτητα και την κατεύθυνσή τους.
Κι αυτό γιατί λίγες πεταλούδες στην Ευρώπη είναι τοξικές ή έχουν κακή γεύση, επομένως χρειάζονται έναν μηχανισμό για να αποφύγουν τον κίνδυνο εν πτήσει. «Τα φτερά της πεταλούδας παραμορφώνονται καθώς πετάει, κλείνοντας μαζί στην ανοδική κίνηση και χωρίζοντας στην καθοδική», είπε ο Jolyon Troscianko, ερευνητής στο Τμήμα Οικολογίας του Πανεπιστημίου του Έξετερ. «Οι ρίγες τους αλλάζουν γωνία και δείχνουν προς διαφορετικές κατευθύνσεις καθώς φτερουγίζουν».
Η ανακάλυψη προέκυψε όταν ο Troscianko έβαλε ένα βίντεο αργής κίνησης μιας πεταλούδας που πετούσε προς τα πάνω σε ένα υπολογιστικό μοντέλο, το οποίο έδειξε – λανθασμένα – ότι αυτή κινούνταν προς τα κάτω. Στην αρχή νόμιζε ότι επρόκειτο για σφάλμα στον κώδικα. Η ομάδα αργότερα εξέτασε εκατοντάδες είδη ευρωπαϊκών πεταλούδων και διαπίστωσε ότι διαφορετικά μοτίβα δημιουργούσαν διαφορετικά αποτελέσματα.
Η πεταλούδα Μαχάων (Papilio machaon) φάνηκε να είναι η πιο ικανή στο να εξαπατά τους εχθρούς της. Μάλιστα, το συγκεκριμένο είδος θεωρείται το πιο κοντινό στις προγονικές πεταλούδες, πράγμα που σημαίνει ότι ο μηχανισμός αυτός πιθανότατα υπήρχε ήδη από τη στιγμή που οι πεταλούδες άρχισαν να διαχωρίζονται εξελικτικά από τις νυχτοπεταλούδες.
Η ομάδα χρησιμοποίησε μια κάμερα υψηλής ταχύτητας για να καταγράψει την απογείωση των πεταλούδων και να αποτυπώσει τα μοτίβα τους εν πτήσει. Φάνηκε ότι οι 100 εθελοντές «θηρευτές» που προσπαθούσαν να πιάσουν εικονικές πεταλούδες σε μια οθόνη αφής δυσκολεύονταν ιδιαίτερα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να χρησιμοποιείται και από άλλα ζώα – από τα φτερουγίσματα των πουλιών μέχρι τις απότομες κινήσεις των ουρών των ψαριών.
Πηγή: The Guardian
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
