Ήταν ακόμη μια ακόμη συναρπαστική εβδομάδα για τον κόσμο της επιστήμης. Από τα μυστικά των χρωμοσωμάτων και τους «αντι-βαμπιρικούς» τάφους, μέχρι το μαγνητικό πεδίο του πρώιμου Hλιακού Συστήματος και την ανάγκη για πιο «άγρια» αστικά πάρκα, ακολουθούν οι πιο ενδιαφέρουσες ειδήσεις που ξεχώρισαν τις τελευταίες ημέρες.
Για να δείτε περισσότερες επιστημονικές ανακαλύψεις τις εβδομάδες που μας πέρασαν, επισκεφτείτε τη στήλη Week in Science.
Στα ανθρώπινα κύτταρα υπάρχουν 23 σετ χρωμοσωμάτων – 46 στο σύνολο. Τα μισά προέρχονται από τη μητέρα και τα άλλα μισά από τον πατέρα. Στα ωάρια και στα σπερματοζωάρια, όμως, υπάρχουν μόνο 23. Αυτό επιτυγχάνεται με τη διαδικασία της μείωσης, όπου ένα κύτταρο με διπλό αριθμό χρωμοσωμάτων διαιρείται σε κύτταρα με μονό αριθμό χρωμοσωμάτων. Αν δεν συνέβαινε αυτό, ο αριθμός των χρωμοσωμάτων στα γεννητικά κύτταρα θα διπλασιαζόταν από γενιά σε γενιά.
Ωστόσο, για να διασφαλιστεί ότι τα χρωμοσώματα θα κατανεμηθούν ομοιόμορφα κατά τη μείωση, η μητρική και η πατρική εκδοχή του ίδιου χρωμοσώματος πρέπει να εντοπίσουν η μία την άλλη μέσα στο κύτταρο και να ζευγαρώσουν προσωρινά μέχρι τελικά να διαχωριστούν. Ερευνητές του ETH μελέτησαν τη διαδικασία αυτή στις θηλυκές δροσόφιλες ή αλλιώς μύγες του ξυδιού.
Μέχρι σήμερα, πιστεύαμε ότι οι επαναλαμβανόμενες αλληλουχίες DNA, γνωστές και ως δορυφορικό DNA, ήταν απλώς άχρηστο υλικό, καθώς δεν περιείχαν οδηγίες για τη σύνθεση πρωτεϊνών. Οι επιστήμονες, όμως, απέδειξαν ότι τα μοναδικά μοτίβα δορυφορικού DNA σε κάθε ζεύγος χρωμοσωμάτων λειτουργούν ως «barcode» και βοηθούν τα αντίστοιχα μητρικά και πατρικά χρωμοσώματα να βρουν το ένα το άλλο.
Οι επιστήμονες αποφάσισαν να αφαιρέσουν το barcode δορυφορικού DNA από δύο διαφορετικά ζεύγη χρωμοσωμάτων, αφήνοντάς τα χωρίς καμία καθοδήγηση, για να δουν τι θα γίνει. Χωρίς το barcode τους, η «επιλογή συντρόφου» απέτυχε. Ωστόσο, η απλή αναγνώριση δεν αρκεί. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι απαιτείται και μια μοριακή «κόλλα» για να «παντρέψει» σωστά τους δύο συντρόφους. Η πρωτεΐνη D1 αναγνωρίζει τα αντίστοιχα barcodes στα χρωμοσώματα που ανήκουν μαζί, τα δεσμεύει και τα προσκολλά μεταξύ τους.
«Αν και πραγματοποιήσαμε την έρευνα στις δροσόφιλες, θεωρούμε πιθανό αυτός ο μηχανισμός ζευγαρώματος να εμφανίζεται και σε άλλα είδη. Ένα πράγμα είναι σίγουρο: ο όρος “DNA-σκουπίδι” δεν ευσταθεί πλέον», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής της μελέτης, Madhav Jagannathan.
Πηγή: ETH Zurich
Το 2022, οι ανασκαφές σε ένα νεκροταφείο στο Πιέν της Πολωνίας οδήγησαν στην ανακάλυψη του «Τάφου 75». Εκεί βρέθηκαν τα λείψανα μιας νεαρής γυναίκας, που μάλλον ανήκε σε πλούσια οικογένεια, καθώς κοντά στο κρανίο της βρέθηκαν ασημένια και επιχρυσωμένα μεταλλικά νήματα, πιθανώς από ένα πολυτελές κάλυμμα κεφαλής.
Ωστόσο, ο τρόπος που είχε θαφτεί ήταν ιδιαίτερος. Βρέθηκε με ένα σιδερένιο δρεπάνι να αγγίζει τον λάρυγγά της και ένα τριγωνικό σιδερένιο λουκέτο στο μεγάλο δάχτυλο του αριστερού της ποδιού. Το λουκέτο και το δρεπάνι ήταν συμβατά με τις δεισιδαιμονίες της εποχής. Επρόκειτο για πρακτικές που αποσκοπούσαν στην προστασία των ζωντανών από την ανάσταση των νεκρών.
Στους λεγόμενους «αντι-βαμπιρικούς» τάφους, που έχουν βρεθεί σε εκατοντάδες σημεία στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, οι νεκροί πολλές φορές αποκεφαλίζονταν ή τοποθετούνταν βαριές πέτρες στο σώμα τους για να μην αναστηθούν ως βαμπίρ.
Για να αναλύσουν τον συγκεκριμένο τάφο με βάση την επιστήμη και όχι τη λαογραφία και τους μύθους, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ραδιοχρονολόγηση με άνθρακα-14. Η ανάλυση αποκάλυψε ότι η γυναίκα ήταν μόλις 17 έως 19 ετών όταν πέθανε και ενταφιάστηκε μεταξύ του 1620 και του 1674 μ.Χ. Η ανάλυση DNA διαπίστωσε ότι είχε καταγωγή από τη Σκανδιναβία – στοιχείο που απουσιάζει από τους σύγχρονους σλαβικούς πληθυσμούς – ενώ η ανάλυση ισοτόπων στα δόντια της έδειξε ότι μεγάλωσε στο Πιέν.
Οι εξετάσεις εδάφους και οι θέσεις των οστών έδειξαν επίσης ότι ο τάφος είχε ξανανοιχτεί σκόπιμα πριν το σώμα της κοπέλας αποσυντεθεί πλήρως. Εκτός αυτού, η φθαρμένη λαβή του δρεπανιού ήταν κατασκευασμένη από ξύλο σημύδας, ένα υλικό που θεωρούνταν ότι διέθετε μαγικές ιδιότητες, ικανές να προστατεύσουν τους ζωντανούς από τα κακά πνεύματα.
Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης ήταν ότι το νεκροταφείο του Πιέν δεν εμφανιζόταν σε κανέναν ιστορικό χάρτη και δεν περιείχε καθολικούς σταυρούς, υποδεικνύοντας ενδεχομένως την προτεσταντική του φύση. Το νεκροταφείο βρισκόταν επίσης μακριά από το χωριό, κοντά σε ένα σταυροδρόμι, και πιθανότατα χρησίμευε ως τόπος για τη ταφή ανθρώπων που η κοινωνία απέρριπτε ή φοβόταν.
Πηγή: Phys.org
Πριν από περίπου 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια, το Ηλιακό Σύστημα δεν ήταν παρά μια γιγαντιαία σφαίρα αερίων και σκόνης, μέχρι που συμπυκνώθηκε, σχηματίστηκε ο Ήλιος και αργότερα οι πλανήτες. Οι επιστήμονες υπέθεταν ότι το πρώιμο Ηλιακό Σύστημα διαμορφώθηκε κυρίως λόγω της βαρύτητας. Ωστόσο, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι και ο μαγνητισμός πιθανότατα έπαιξε σημαντικό ρόλο.
Τα μαγνητικά πεδία δημιουργούνται από ύλη που είναι ηλεκτρικά φορτισμένη και βρίσκεται σε κίνηση. Στο πολύ πρώιμο Ηλιακό Σύστημα, το νέφος αερίου και σκόνης θα μπορούσε να έχει δημιουργήσει ένα πλάσμα περιστρεφόμενων φορτισμένων σωματιδίων, τα οποία με τη σειρά τους θα μπορούσαν να έχουν δημιουργήσει ένα μαγνητικό πεδίο πολύ νωρίτερα από όσο νομίζαμε.
Επιστήμονες του MIT ανέλυσαν μικροσκοπικούς κόκκους, πλούσιους σε ασβέστιο και αλουμίνιο, εγκλωβισμένους στον DOM 08006, έναν μετεωρίτη που ανακαλύφθηκε το 2008 σε μια οροσειρά της Ανατολικής Ανταρκτικής. Σε κάποιους από αυτούς τους κόκκους υπήρχαν μαγνητικά ορυκτά, όπως ο σίδηρος.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες υπέβαλαν τους κόκκους σε μια σειρά δοκιμών για να δουν αν φέρουν ακόμη μαγνητισμό. Από τις μετρήσεις αυτές εκτιμάται ότι στο πρώιμο Ηλιακό Σύστημα υπήρχε ένα μαγνητικό πεδίο της τάξεως των 150 έως 600 μικροτέσλα – περίπου 3 έως 12 φορές ισχυρότερο από το σημερινό μαγνητικό πεδίο της Γης.
Εννοείται πως και η βαρύτητα έπαιξε ρόλο, αλλά σύμφωνα με τον βασικό συγγραφέα της μελέτης, Cauê Borlina, ήταν «αυτού του είδους τα μαγνητικά πεδία που βοηθούσαν στη μετακίνηση αερίου από τον πρωτοπλανητικό δίσκο προς το κεντρικό μας αστέρι, τον Ήλιο».
Πηγή: MIT News
Μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ εξέτασε γιατί οι δημόσιοι χώροι αποτελούνται τόσο συχνά από ψηλά δέντρα και κουρεμένα γρασίδια, σχεδόν χωρίς τίποτα ενδιάμεσα.
«Στα πάρκα μας κυριαρχεί ένα στυλ εμπνευσμένο από το αγγλικό τοπίο του 19ου αιώνα. Μπορεί να φαίνεται “τακτοποιημένο”, αλλά δεν εξυπηρετεί καλά ούτε τη φύση ούτε τους ανθρώπους», δήλωσε η Δρ. Nicola Sockhill.
Λείπει η βλάστηση «μεσαίου ύψους», ανάμεσα στα ψηλά δέντρα και στο γρασίδι, η οποία είναι σημαντική για τη τροφή και το καταφύγιο μικρών ζώων και πουλιών που απωθούνται από την αστική πυκνοδόμηση. Ένας σπιζαετός χρειάζεται κάλυμμα. Ένα πάρκο μόνο με γρασίδι δεν του κάνει. Αν, όμως, υπάρχει εκεί μια συστάδα από ακακίες, θα μπορεί εύκολα να κινηθεί ανάμεσά τους.
Εκτός αυτού, η βλάστηση αυτή χρειάζεται λιγότερο εντατική διαχείριση, εξοικονομώντας χρήματα, νερό και ώρες εργασίας, ενώ ταυτόχρονα συγκροτεί ένα βιώσιμο οικοσύστημα. Αντιθέτως, το γρασίδι χρειάζεται ξανά κούρεμα κάθε δεκαπενθήμερο.
Στο Kings Park στο Περθ της Αυστραλίας υπάρχει μια μεγάλη έκταση πυκνής θαμνώδους βλάστησης, η οποία φαίνεται να λειτουργεί στην πράξη. Η πρακτική αυτή, όμως, δεν έχει κανονικοποιηθεί ακόμα.
Η Δρ. Sockhill ελπίζει ότι η μελέτη παρέχει στοιχεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι πολεοδόμοι, τα δημοτικά συμβούλια και οι φορείς χάραξης πολιτικής: «Αντί κάθε πάρκο να φαίνεται το ίδιο, μια πόλη θα πρέπει να έχει ένα “μωσαϊκό” διαφορετικών τύπων πάρκων, από ανοιχτούς χώρους αναψυχής έως πιο πυκνά καταφύγια βλάστησης για τους ανθρώπους και την άγρια ζωή».
Πηγή: ΕurekAlert!
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
