Ήταν ακόμη μια ακόμη συναρπαστική εβδομάδα για τον κόσμο της επιστήμης. Από τη «διπλή ζωή» των αρσενικών πουλιών και τα βακτηριακά μοσχεύματα για τις αλλεργίες, μέχρι τη συνεργασία των σπερματοζωαρίων και τους εντυπωσιακούς ηλιακούς στροβίλους, ακολουθούν οι πιο ενδιαφέρουσες ειδήσεις που ξεχώρισαν τις τελευταίες ημέρες.
Για να δείτε περισσότερες επιστημονικές ανακαλύψεις τις εβδομάδες που μας πέρασαν, επισκεφτείτε τη στήλη Week in Science.
Απάτη από πουλί
Το ήξερες ότι για να αποφύγουν την επιλογή ενός λιγότερο «πιστού» συντρόφου, τα θηλυκά πτηνά ψάχνουν για «red flags» στο κελάηδημα του υποψήφιου μνηστήρα τους;
Τα αρσενικά του είδους Ficedula hypoleuca – στα ελληνικά μαυρομυγοχάφτης – δεν φημίζονται για την τήρηση των συζυγικών τους καθηκόντων. Μόλις το πρώτο τους ταίρι γεννήσει αυγά, στήνουν μια δεύτερη φωλιά αρκετές εκατοντάδες μέτρα μακριά για να φλερτάρουν με τα θηλυκά που περνούν από εκεί. Για τις κυρίες, το ρίσκο είναι μεγάλο, καθώς ένα αρσενικό που μοιράζει τον χρόνο και την τροφή του σε δύο φωλιές δεν μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα στην ανατροφή των νεοσσών. Γι’ αυτό και πρέπει να αναζητήσουν τα κατάλληλα σημάδια.
Στη σχετική έρευνα ηχογραφήθηκαν 17 αρσενικά δύο φορές – μία όταν το αρσενικό ήταν «εργένης» και μία αφού είχε ζευγαρώσει και είχε μετακινηθεί σε μια δεύτερη περιοχή. Χρησιμοποιώντας λογισμικό βιοακουστικής, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα τραγούδια των αρσενικών έγιναν πιο σύντομα (από περίπου 2 σε 1,7 δευτερόλεπτα) και ότι αυτά επαναλάμβαναν λιγότερο τις ίδιες νότες.
Η μειωμένη επανάληψη ενδέχεται να απευθύνεται σε ανταγωνιστικά αρσενικά, λειτουργώντας ως προειδοποιητικό σήμα για τη διατήρηση των αποστάσεων. Από την άλλη, τα συντομότερα τραγούδια μπορεί να αποτελούν μια τακτική του αρσενικού ώστε να μείνει «εκτός ραντάρ». Προγενέστερες έρευνες έχουν δείξει ότι το θηλυκό μπορεί να αναγνωρίσει το κελάηδημα του συντρόφου του και να πετάξει προς το μέρος του για να το «πιάσει στα πράσα».
Για να διαπιστωθεί, όντως αν τα θηλυκά μπορούν να καταλάβουν τη διαφορά στο κελάηδημα, οι επιστήμονες αναπαρήγαγαν ηχογραφημένα τραγούδια τόσο από ελεύθερα όσο και από δεσμευμένα αρσενικά μέσω ηχείων σε μεγάλα εξωτερικά κλουβιά. Τα 21 από τα 29 θηλυκά επισκέφθηκαν περισσότερες φορές τη τεχνητή φωλιά δίπλα στο ηχείο με το κελάηδημα του ελεύθερου αρσενικού.
Ωστόσο, ο Stephen Nowicki από το Πανεπιστήμιο Ντιούκ θέλει να υπερασπιστεί τα αρσενικά, σημειώνοντας ότι «πρόκειται απλώς για τη φυσική επιλογή που επιδρά πάνω τους με στόχο την αύξηση της αναπαραγωγικής τους επιτυχίας» και όχι για τη στυγνή εξαπάτηση των θηλυκών.
Πηγή: Science News
Ένα αλλόκοτο μόσχευμα
Το επιστημονικό περιοδικό Science Translational Medicine φιλοξένησε πρόσφατα μια μελέτη σχετικά με τη μεταμόσχευση…κοπράνων – δηλαδή τη μεταφορά εντερικών βακτηρίων από δείγματα κοπράνων υγιών δοτών – για τη θεραπεία τροφικών αλλεργιών.
Στην έρευνα συμμετείχαν 15 άτομα με σοβαρή αλλεργία στα φιστίκια. Στους συμμετέχοντες χορηγήθηκε ένα άοσμο και άγευστο χάπι που περιείχε εντερικά βακτήρια από υγιείς εθελοντές χωρίς αλλεργία στα φιστίκια. Οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν 36 χάπια μέσα σε μία μόνο ημέρα, με τους περισσότερους να μην εκδηλώνουν σοβαρές παρενέργειες. Μάλιστα, πέντε από αυτούς έλαβαν και αντιβιοτικά για τέσσερις ημέρες πριν από τη χορήγηση των χαπιών.
Πριν από τη δοκιμή, οι συμμετέχοντες δεν μπορούσαν να καταναλώσουν ούτε 100 χιλιοστόγραμμα πρωτεΐνης φιστικιού (δηλαδή λιγότερο από μισό φιστίκι) χωρίς να εμφανίσουν αλλεργική αντίδραση. Τέσσερις μήνες μετά τη μεταμόσχευση, έξι άτομα μπορούσαν πια να φάνε έως και 600 χιλιοστόγραμμα (δηλαδή περίπου δυόμιση φιστίκια).
Οι ερευνητές μεταμόσχευσαν επίσης βακτήρια από δείγματα κοπράνων των συμμετεχόντων σε ποντίκια, διαπιστώνοντας ότι τα βακτήρια από τα άτομα που ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία προστάτευσαν και τα ποντίκια από την ανάπτυξη αλλεργίας στην πρωτεΐνη του αυγού.
Για την ακρίβεια, η ομάδα ταυτοποίησε ένα συγκεκριμένο είδος βακτηρίου, το Bacteroides ovatus. Σύμφωνα με τον συν-συγγραφέα της μελέτης και ανοσιολόγο στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, Talal Chatila, ο εντοπισμός ενός βακτηρίου που μπορεί να «δαμάσει» το ανοσοποιητικό σύστημα αποτελεί το «Άγιο Δισκοπότηρο των τροφικών αλλεργιών».
Ωστόσο, απέχουμε σχεδόν μία δεκαετία από την κλινική εφαρμογή μιας τέτοιας θεραπείας. Για την ώρα, οι επιστήμονες ετοιμάζουν μια δεύτερη, μεγαλύτερη μελέτη, από την οποία ελπίζουν να λάβουν περισσότερες ενδείξεις σχετικά με το ποια άλλα βακτήρια έχουν θετική επίδραση και ποιους ασθενείς είναι πιθανό να βοηθήσει ένα τέτοιο βακτηριακό «κοκτέιλ».
Πηγή: Nature
Κλέψιμο, πάσα…γονιμοποίηση
Η γονιμοποίηση παρουσιάζεται συχνά ως ένα «σπριντ» όπου εκατομμύρια σπερματοζωάρια κινούνται ανταγωνιστικά προς το πολυπόθητο ωάριο. Ωστόσο, μια νέα έρευνα από τα Πανεπιστήμια των Συρακουσών, της Σιένα και του Σέγκεντ στην Ουγγαρία δείχνει ότι σε ορισμένα είδη η αναπαραγωγική επιτυχία ενδέχεται να εξαρτάται και από τη συνεργασία.
Γνωστή και ως «συντονισμός σπέρματος», η ένωση των σπερματοζωαρίων μέσω μιας μεμβρανώδους ουσίας ενδέχεται να ξεκίνησε ως μηχανισμός προστασίας. Στην πορεία, όμως, τα σπερματοζωάρια φαίνεται να απέκτησαν πλεονέκτημα στην κινητικότητα, την οργάνωση αλλά και τη συνολική τους απόδοση.
Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται κυρίως στα αρθρόποδα – δηλαδή στα έντομα, τις αράχνες, τα καβούρια και τις σαρανταποδαρούσες, μεταξύ άλλων. Μέσω της σύγκρισης δεδομένων από έρευνες δεκαετιών, οι επιστήμονες έφτιαξαν ένα εξελικτικό γενεαλογικό δέντρο αρθροπόδων (που ανατρέχει 600 εκατομμύρια χρόνια πίσω) για να μελετήσουν το σπέρμα τους.
Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ευρήματα της μελέτης είναι ότι διαφορετικά είδη απέκτησαν και έχασαν την ικανότητα για «συντονισμό σπέρματος» πολλές φορές στην εξελικτική τους πορεία. «Η εξέλιξη έχει ουσιαστικά εκτελέσει το ίδιο πείραμα ξανά και ξανά σε διαφορετικές ομάδες αρθροπόδων», δηλώνει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, R. Antonio Gomez.
Αν και η μελέτη επικεντρώνεται στην εξελικτική βιολογία, τα ευρήματά θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ευρύτερη κατανόηση της γονιμότητας σε ζώα αλλά και στον άνθρωπο. Εκτός αυτού, οι επιστήμονες διερευνούν αν θα μπορούσαν να παρέμβουν στη μεμβράνη ή στον ίδιο τον «συντονισμό σπέρματος», ώστε να παρεμποδίσουν την αναπαραγωγή επιβλαβών παρασίτων, όπως το Lycorma delicatula, το οποίο αποτελεί αυξανόμενη απειλή για τη γεωργία στη Νέα Υόρκη και σε άλλες πολιτείες των ΗΠΑ.
Σε κάθε περίπτωση, ο ακριβής λόγος για τον οποίο προέκυψε η συνεργασία εξαρχής δεν έχει εξακριβωθεί – ειδικά από τη στιγμή που τα σπερματοζωάρια που παρατηρούνται βρίσκονται σε γυάλινες αντικειμενοφόρους πλάκες αντί για το σύνθετο περιβάλλον του θηλυκού σώματος. Ένα είναι σίγουρο: η συνεργασία και ο ανταγωνισμός μπορούν να λειτουργούν παράλληλα, και από την ισορροπία των δύο ενδέχεται να εξαρτώνται ακόμη και τα πιο μικροσκοπικά κύτταρα.
Πηγή: ScienceDaily
O ήλιος όπως δεν τον έχετε ξαναδεί
Το ηλιακό τηλεσκόπιο Daniel K. Inouye, που βρίσκεται κοντά στην κορυφή του ηφαιστείου Χαλεακαλά στο Μάουι της Χαβάης, είναι το μεγαλύτερο ηλιακό παρατηρητήριο στον κόσμο και διαθέτει κάτοπτρο διαμέτρου 4 μέτρων.
Την εβδομάδα που μας πέρασε, κατέγραψε νέες εικόνες της ηλιακής επιφάνειας σε υψηλότερη ανάλυση από ό,τι ήταν δυνατό στο παρελθόν. Για να το πετύχουν αυτό, οι επιστήμονες ενσωμάτωσαν στο τηλεσκόπιο ένα σύστημα που διορθώνει τη θόλωση που προκαλείται από τη διαταραγμένη ατμόσφαιρα της Γης.
Πέρα από εντυπωσιακές, όμως, οι νέες εικόνες αποκαλύπτουν μαγνητικούς στροβίλους πλάτους 19 χιλιομέτρων. Περί τίνος πρόκειται, όμως; Ο Ήλιος αποτελείται από πλάσμα, ένα εξαιρετικά καυτό αέριο από φορτισμένα σωματίδια. Σε ορισμένες περιοχές του Ήλιου, το πλάσμα αλληλεπιδρά έντονα με ισχυρά μαγνητικά πεδία, όπου η ενέργεια μπορεί να μεταφερθεί, να σταθεροποιηθεί και να μετασχηματιστεί μέσω δινωδών κινήσεων – φαινόμενο γνωστό ως «αστάθεια Kelvin-Helmholtz».
Η «αστάθεια Kelvin-Helmholtz» παρατηρείται όταν δύο στρώματα ρευστών κινούνται το ένα δίπλα στο άλλο με διαφορετικές ταχύτητες. Μια μικρή διαταραχή στην ισορροπία αυτών των δύο δυνάμεων μπορεί να προκαλέσει κύματα – κάτι που στο παρελθόν είχε παρατηρηθεί στην ατμόσφαιρα του Δία και του Ήλιου, αλλά ποτέ έως τώρα στην ίδια του την επιφάνεια.
Επιπλέον, οι μαγνητικοί στρόβιλοι που προκύπτουν από την «αστάθεια Kelvin-Helmholtz» μπορούν να οδηγήσουν σε ηλιακές εκρήξεις – τη ξαφνική απελευθέρωση ενέργειας και ακτινοβολίας από την επιφάνεια του Ήλιου.
«Αρχίζουμε τώρα να καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να μελετήσουμε αυτή τη διαδικασία προκειμένου να κατανοήσουμε όλα τα στάδια της μεταφοράς ενέργειας από το εσωτερικό του Ήλιου προς την επιφάνεια… και στη συνέχεια το πώς αυτή επηρεάζει εμάς στη Γη και πέρα από αυτήν», λέει ο αστροφυσικός στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Αμερικής στην Ουάσινγκτον, Leon Ofman.
Πηγή: Science News
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
