«Δεν μπορώ να ξεκινήσω να περιγράφω πόσο έχω απογοητευτεί». Η φωνή της 44χρονης Ashley από το Kokomo της Indiana είναι γεμάτη σύγχυση. Στο ηχητικό μήνυμα που μας έστειλε, η ιδιοκτήτρια μιας μικρής οικογενειακής επιχείρησης επισκευής οικιακών συσκευών επιμένει πως έχει στηρίξει τον Ντόναλντ Τραμπ από την πρώτη κιόλας πολιτική του εμφάνιση, ξεκινώντας από τα primaries του 2016, όταν ο σημερινός Πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ακόμα outsider.
«Κάποτε θα δεχόμουν και σφαίρες για εκείνον και αυτά που πρεσβεύει το κίνημα MAGA», λέει στο WIRED Greece. «Μας έδωσε φωνή, ελπίδα, εκπροσώπηση. Σήμερα, νιώθω προδομένη».
Αρκετές από τις πολιτικές υποσχέσεις που έδωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στην εκλογική του βάση έχουν εκπληρωθεί, ανάμεσά τους η σκληρή επιτήρηση των αμερικανικών συνόρων και η συρρίκνωση των πολιτικών DEI σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Ωστόσο, μια σειρά από πυλώνες της ιδεολογίας MAGA μοιάζει να αθετείται συστηματικά, προκαλώντας ένα περιορισμένο κύμα δυσαρέσκειας σε μια εκλογική βάση που έμοιαζε κάποτε πως θα παρέμενε αιώνια πιστή.
Η πτώση της δημοτικότητας του Τραμπ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απομάκρυνση των ανεξάρτητων ψηφοφόρων, ωστόσο δεν περιορίζεται εκεί.
Τρεις είναι αυτοί που ξεχωρίζουν, προκαλώντας ήδη μια μικρή αλλά ορατή ρωγμή στην εκλογική του βάση: ο πληθωρισμός που επιμένει, η υπόθεση των αρχείων Epstein, και τέλος, η πολεμική σύρραξη στο Ιράν, που πρόδωσε την υπόσχεση για ένα δόγμα απομονωτισμού και «America First» στην εξωτερική πολιτική.
«Υποσχέθηκε πως θα τα βάλει με το στρατιωτικό–βιομηχανικό σύμπλεγμα που είχαν χτίσει οι προκάτοχοί του», εξηγεί η Ashley, η οποία λέει πως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή καθώς και η ανάρτηση ενός meme από τον Λευκό Οίκο όπου ο Τραμπ υποκρίνεται τον Ιησού ήταν οι σταγόνες που έκαναν το ποτήρι να ξεχειλίσει για την ίδια. «Τελικά, το εξυπηρετεί όσο κανένας άλλος».
Σήμερα, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται στο ναδίρ της δημοφιλίας του. Στον μέσο όρο των πρόσφατων δημοσκοπήσεων, σύμφωνα με τη συνολική εκτίμηση που δημοσίευσε στο site του ο αναλυτής Nate Silver, το καθαρό ποσοστό δημοφιλίας του αγγίζει σήμερα το -18.8%. Με άλλα λόγια, το 58% των Αμερικανών αποδοκιμάζει τον Αμερικανό πρόεδρο. Μόνο μία στιγμή είχε υπάρξει ο δείκτης σε χαμηλότερα επίπεδα: στον απόηχο της εισβολής των υποστηρικτών του στο Καπιτώλιο, στις 6 Ιανουαρίου του 2021.
Η πτώση της δημοτικότητας του Τραμπ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απομάκρυνση των ανεξάρτητων ψηφοφόρων, ωστόσο δεν περιορίζεται εκεί. Σε πρόσφατη έρευνα που δημοσίευσε το Associated Press, το 31% των Ρεπουμπλικανών δήλωσαν πως αποδοκιμάζουν την προεδρία του Τραμπ. Οι αριθμοί είναι φυσικά χαμηλότεροι από το 76% των ανεξάρτητων ψηφοφόρων και το εντυπωσιακό 97% των Δημοκρατικών, αλλά είναι πλέον αρκετά υψηλοί για να προκαλούν προβληματισμό στο GOP.
Και ένα μικρό μερίδιο των απογοητευμένων Ρεπουμπλικανών ανήκει ήδη στους MAGA ψηφοφόρους, που μέχρι πρότινος ακολουθούσαν τον Ντόναλντ Τραμπ με ευλάβεια.
Η απομάκρυνση των MAGA influencers
Κάποτε έμοιαζε απίθανο να υπάρξει απομάκρυνση των πιστών ψηφοφόρων MAGA από το πρόσωπο του Ντόναλντ Τραμπ. Το ίδιο πίστευε και ο ίδιος ο Πρόεδρος αλλά και το επιτελείο του. «Θα μπορούσα να σταθώ στη μέση της Πέμπτης Λεωφόρου και να πυροβολήσω κάποιον, και δεν θα έχανα ούτε έναν ψηφοφόρο, εντάξει;», είχε σχολιάσει αστειευόμενος ο Τραμπ σε προεκλογική ομιλία του στην Αϊόβα το 2016. «Είναι απίστευτο».
Πράγματι, ακόμα και στον απόηχο της εξέγερσης στο Καπιτώλιο, η βάση MAGA παρέμεινε πιστή σε εντυπωσιακό βαθμό. Ωστόσο, από τα τέλη του 2025 και έπειτα, μια πρώτη στροφή αρχίζει να γίνεται φανερή. Σε μεγάλο βαθμό, ξεκινά λόγω της απομάκρυνσης μερικών από τους πιο δυναμικούς υποστηρικτές και influencers του ίδιου του MAGA κινήματος, ανθρώπων που έχτισαν καριέρες υποστηρίζοντας τον Ντόναλντ Τραμπ και το πολιτικό του αφήγημα.
Στην κορυφή βρίσκεται ο Tucker Carlson, δημοσιογράφος και podcaster και από τους πρώτους που πίστεψαν στο πολιτικό στοίχημα του Τραμπ το 2016, ο οποίος μάλιστα συμμετείχε ενεργά στην προεκλογική καμπάνια του 2024. Την περασμένη εβδομάδα, σε εκπομπή του «The Tucker Carlson Show» όπου συνομιλούσε με τον αδερφό του Buckley Carlson, πρώην συγγραφέα λόγων του ίδιου του Τραμπ, ο Tucker προχώρησε σε μια εντυπωσιακή δήλωση μετάνοιας.
Στο πλάι του Carlson βρίσκονται σήμερα μια σειρά από σκληροπυρηνικές MAGA προσωπικότητες και influencers, συμπεριλαμβανομένων των Alex Jones, Megyn Kelly και Candace Owens.
«Βασανίζομαι από την υποστήριξή μας προς τον Τραμπ», ανέφερε ο podcaster, μιλώντας για παραγκωνισμό των παραδοσιακών συντηρητικών αξιών σε ένα Ρεπουμπλικανικό κόμμα που κυριαρχείται ολοένα και περισσότερο από τον πρόεδρο. «Ξέρετε, θα μας βασανίζει αυτό για πολύ καιρό», συμπλήρωσε δείχνοντας προς τον αδερφό του. «Και θέλω να πω ότι λυπάμαι που παραπλάνησα τον κόσμο. Δεν ήταν σκόπιμο, αυτό είναι το μόνο που θα πω».
Αιτία για το «διαζύγιο» μιας εκ των πιο δυναμικών φωνών του MAGA κινήματος με τον Τραμπ είναι η αντίθεση του Carlson σχετικά με την υποστήριξη των ΗΠΑ προς το Ισραήλ και τον πόλεμο που ξεκίνησαν οι δύο χώρες στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Στο πλάι του Carlson βρίσκονται σήμερα μια σειρά από σκληροπυρηνικές MAGA προσωπικότητες και influencers, συμπεριλαμβανομένων των Alex Jones, Megyn Kelly και Candace Owens. Και οι τέσσερίς τους έχουν πλέον γυρίσει την πλάτη τους στον Αμερικανό Πρόεδρο, κυρίως λόγω της στάσης του απέναντι στο Ισραήλ αλλά και της υπόθεσης των αρχείων Epstein.
Σε έρευνα του Ινστιτούτου Reuters για τη Μελέτη της Δημοσιογραφίας, και οι τέσσερις αυτές προσωπικότητες βρίσκονται στη λίστα με τους 15 πιο επιδραστικούς content creators στο κομμάτι της επικαιρότητας και της ενημέρωσης. Συνδυαστικά, έχουν πάνω από 30 εκατομμύρια ακολούθους στο X και εκατοντάδες εκατομμύρια θεάσεις στα κανάλια τους στο YouTube. Ο ρόλος τους στη συσπείρωση των ψηφοφόρων MAGA δεν είναι αμελητέος, ούτε φυσικά και η σημερινή τους στροφή.
«Δεν είναι ηθικός άνθρωπος, δεν είναι ο καλύτερος σύζυγος στον κόσμο και είναι εξαιρετικά μικροπρεπής», ανέφερε χαρακτηριστικά η Kelly στην εκπομπή της την περασμένη εβδομάδα, κατακρίνοντας την αδυναμία του Τραμπ να ανταποδώσει εμπιστοσύνη και πίστη σε εκείνους από τους οποίους την απαιτεί. «Αν έχεις μια διαφωνία αρχής με κάτι που κάνει, τοποθετείσαι κατευθείαν στην απέναντι πλευρά», συμπλήρωσε.
Πράγματι, από την πλευρά του, τις τελευταίες ημέρες ο Ντόναλντ Τραμπ απαντά στους MAGA influencers που του ασκούν κριτική με επίθεση και έντονους χαρακτηρισμούς. Αποκάλεσε την Kelly «άτομο με χαμηλό IQ, με πλατφόρμα που πεθαίνει γρήγορα». Χαρακτήρισε την Owens «απαίσιο άτομο της χρονιάς». Και σε ανάρτησή του στο Truth Social, περιέγραψε τον Carlson ως «υπερεκτιμημένο!», απειλώντας μάλιστα να καταρτίσει μια δημόσια λίστα με υποστηρικτές MAGA, που θα τη χώριζε σε «καλούς, κακούς και αυτούς που βρίσκονται κάπου στη μέση».
Ήδη, σε μια ιδεολογική ομάδα που κάποτε συμβάδιζε πίσω από τον Τραμπ, ξεσπούν μίνι εμφύλιοι. Το ερώτημα είναι ποιος θα είναι ο αντίκτυπος στο κοινό που τους παρακολουθεί.
Συνωμοσιολογία που γυρνάει μπούμερανγκ
Ένα ακόμα χαρακτηριστικό που γίνεται εμφανές είναι πως η τάση της εκλογικής βάσης MAGA να επιμένει σε απόψεις που δεν τεκμηριώνονται από γεγονότα, όπως για παράδειγμα τον ισχυρισμό πως ο Τζο Μπάιντεν κέρδισε με νοθεία τις εκλογές του 2020, αρχίζει να γυρνάει μπούμερανγκ. Συχνά, στόχος είναι πλέον ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως καταγράφει σε πρόσφατο ρεπορτάζ του το αμερικανικό WIRED, τις τελευταίες εβδομάδες ένα νέο κύμα συνωμοσιολογίας κερδίζει έδαφος στο εσωτερικό της MAGA κοινότητας: η αβάσιμη πεποίθηση ότι η απόπειρα δολοφονίας του Τραμπ στην Butler της Πενσυλβάνια το 2024 ήταν σκηνοθετημένη από τον ίδιο.
Το περιστατικό, κατά το οποίο μια σφαίρα τραυμάτισε ελαφρά το αυτί του Τραμπ ενώ ένας υποστηρικτής του σκοτώθηκε και ο δράστης εξουδετερώθηκε από τις μυστικές υπηρεσίες, είχε αρχικά ερμηνευτεί από πολλούς ως «θεϊκό σημάδι» υπέρ του. Ωστόσο, καθώς η επιρροή του στο εσωτερικό του κινήματος φαίνεται να φθίνει, όλο και περισσότεροι υποστηρικτές του στρέφονται προς εναλλακτικά αφηγήματα. Μερικοί υποστηρίζουν ήδη, χωρίς αποδείξεις, ότι το γεγονός σκηνοθετήθηκε για πολιτικό όφελος.
Η δυναμική αυτή αποτυπώνεται στις ίδιες τις κοινότητες όπου διακινείται το περιεχόμενο του MAGA. Σε ανάρτησή του στο Telegram, ο γνωστός προωθητής θεωριών συνωμοσίας QAnon MJ Truth απηύθυνε ερώτημα στους περίπου 100.000 ακολούθους του για το πώς αντιλαμβάνονται το αφήγημα γύρω από την απόπειρα δολοφονίας στην Butler. Από τις εκατοντάδες απαντήσεις που ακολούθησαν, η συντριπτική πλειονότητα —παρότι παρέμεναν υποστηρικτές του Τραμπ— δήλωνε πεπεισμένη ότι το περιστατικό ήταν σκηνοθετημένο και ότι η αλήθεια ενδέχεται να μην αποκαλυφθεί ποτέ.
«Η αλήθεια θα βγει σε 60+ χρόνια, όταν θα έχουμε όλοι πεθάνει και δεν θα ενδιαφέρεται κανείς… όπως με τον JFK», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας χρήστης. Η ανάρτηση φανερώνει ένα παράδοξο φαινόμενο: τα αφηγήματα που κάποτε ενίσχυαν τη συνοχή του κινήματος σήμερα λειτουργούν διαβρωτικά, στρέφοντας τη δυσπιστία προς το ίδιο το πρόσωπο που τις αξιοποίησε πολιτικά.
Το μοτίβο δεν περιορίζεται στο περιστατικό στην Butler. Αντίστοιχα αντανακλαστικά εμφανίστηκαν και μετά το πιο πρόσφατο τρομακτικό συμβάν στο ετήσιο δείπνο της Ένωσης Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου, όπου ένοπλος εισέβαλε και άνοιξε πυρ. Υπάρχουν ήδη πολλές φωνές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο σκηνοθεσίας, μερικές εκ των οποίων ανήκουν παραδόξως και στη MAGA δεξιά.
«Ήταν στημένο;», διερωτήθηκε σε ανάρτησή του στο X ο Sam Parker, αυτοπροσδιοριζόμενος ως America First εθνικιστής με ισχυρή διαδικτυακή παρουσία. Εξίσου αμφίσημη ήταν και η στάση της πρώην βουλευτή Marjorie Taylor Greene, ένα ακόμα πρόσωπο που κάποτε βρισκόταν στην καρδιά του MAGA κινήματος πριν τη δημόσια διαφωνία της με τον πρόεδρο και την παραίτησή της από τη Βουλή των Αντιπροσώπων πριν μερικούς μήνες.
«Υπάρχουν πολλά ερωτήματα» γύρω από τον Cole Allen, έγραψε αναφερόμενη με νεφελώδη τρόπο στον δράστη, προσθέτοντας ότι χρήστες των social media «εντόπισαν ήδη ενδιαφέροντα στοιχεία».
Σταδιακά, το οικοσύστημα πληροφορίας και επιρροής που στήριξε τυφλά τον Τραμπ αρχίζει να στρέφεται εναντίον του. Τον αντιμετωπίζει με τα ίδια εργαλεία επιθετικής ρητορικής και δυσπιστίας που κάποτε χρησιμοποιούσε για τους αντιπάλους του. Μένει να φανεί αν το αποτέλεσμα θα είναι μια μικρή ρωγμή στη βάση του MAGA, ή ένα ορατό σχίσμα που θα οδηγήσει σε μαζική αποχή στις μεσοπρόθεσμες εκλογές του Νοεμβρίου.
Η άτρωτη βάση, ωστόσο, δεν είναι πλέον τόσο άτρωτη.
